sarmatyzm
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] sarmatyzm (język polski)
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) hist. barokowa formacja kulturowa dominująca w Rzeczypospolitej Polsko-Litewskiej od końca XVI w. do drugiej połowy XVIII w., cechująca się tradycjonalizmem, religijnością i poglądem o szczególnym miejscu Polski w Europie i jej doskonałości; zob. też sarmatyzm w Wikipedii
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza mianownik sarmatyzm dopełniacz sarmatyzmu celownik sarmatyzmowi biernik sarmatyzm narzędnik sarmatyzmem miejscownik sarmatyzmie[1] wołacz sarmatyzmie[1]
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- (1.1) Sarmatyzm opierał się na micie, jakoby szlachta polska miała pochodzić od Sarmatów – starożytnego ludu zamieszkującego początkowo między Dolną Wołgą a Donem. Po Sarmatach szlachta miała odziedziczyć umiłowanie wolności, gościnność, dobroduszność, męstwo oraz odwagę.
- Słowo sarmatyzm zostało po raz pierwszy użyte w czasopiśmie Monitor w 1765 roku i służyło do określenia awanturnictwa i zaściankowości szlachty, która była gotowa odciąć się od reszty społeczeństwa, by chronić swoje przywileje i wolności[2].
- uwagi:
- tłumaczenia:
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 należy do grupy rzeczowników, w których końcówkę zapisywaną w Ms. i W. lp jako "-zmie" wymawia się alternatywnie jako "-zmie" albo "-źmie"
- ↑ Encyklopedia szkolna WSiP Historia, pod. red. Andrzej Friszke, Eugeniusz Cezary Król, s. 822-823, Warszawa, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne S.A., 2004. ISBN 83-02-09233-9.
