wschodzić

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

wschodzić (język polski)[edytuj]

roślina wschodzi (1.2)
wymowa:
IPA[ˈfsxɔʥ̑iʨ̑], AS[fsχoʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk.utr. dźw.
znaczenia:

czasownik nieprzechodni

(1.1) wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)
(1.2) (o roślinach) kiełkować, wyjść z ziemi
(1.3) przest. rozpocząć się, nadejść, wziąć początek[1]
(1.4) przest. przen. uśmiechać się komuś (gdy dopisuje mu szczęście)[1]
odmiana:
koniugacja VIa wschodz|ić; dk. wzejść
przykłady:
(1.1) W lecie Słońce wschodzi wcześniej niż w zimie.
(1.1) Księżyc na nowiu wschodzi zza gór grzbietów[2]
(1.1) Jeno gdzieś na krańcach zaczynały wschodzić łuny dalekich pożarów.[3]
(1.2) U nas w ogródku zaczyna wschodzić zieloniutka trawa.
(1.3) Wschodzi nowy rok, więc życzmy sobie by był lepszy od poprzedniego.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) świtać (jedynie o Słońcu)
(1.2) kiełkować
(1.3) rozpocząć się, zacząć się, nadejść, wziąć początek
(1.4) pot. uśmiechać się, pot. dopisywać
antonimy:
(1.1) zachodzić
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas. ndk. przest. wschadzać[1], dk. wzejść, st.pol. wznijść[1], przest. wzniść[1], gw. wzić[1]
rzecz. wschód, Wschód, wschodzenie
przym. wschodni
związki frazeologiczne:
wschodząca gwiazdaktoś wschodzi, gdzie go nie posieli (= ktoś wschodzi, gdzie go nie posieją) • rynek wschodzący
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 hasło wzejść w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. VII, s. 1134, Warszawa 1900–1927.
  2. G. G. Byron: Giaur, tłum. A. Mickiewicz
  3. W. S. Reymont: Rok 1794
  4. 4,0 4,1 hasło wschodzić w: Tadeusz Grzebieniowski, Langenscheidt Polish Pocket Dictionary, s. 745, Langenscheidt, 1990, ISBN 9780887291098.
  5. hasło wschodzić w: Stanisław Walewski, Langenscheidta kieszonkowy słownik polsko-niemiecki i niemiecko-polski, s. 517, Langenscheidt, 1995, ISBN 3-468-11260-2.