wiedźma

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

wiedźma (język polski)[edytuj]

wiedźma (1.1)
wymowa:
IPA[ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma], AS[vʹi ̯ėʒ́ma], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.i → j 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące; zob. też wiedźma w Wikipedii
(1.2) etn. od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
(1.3) pot. pogard. kobieta stara, brzydka, kłótliwa
odmiana:
(1.1-3)
przykłady:
(1.2) Okrutna wiedźma uwięziła Jasia i Małgosię.
(1.3) Już dłużej nie wytrzymam z wiedźmą.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.2) czarownica
(1.3) jędza
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas. wiedzieć
przym. wiedźmowy
związki frazeologiczne:
dzień trzech wiedźmkupalnej nocy wydziera bies wiedźmie oczy
etymologia:
od prasł. *vĕdьmapierwotnie ta, która wie, zna coś, później znająca czary, a to od czasownika *vĕdĕti[1]wiedzieć, znać (od tego właśnie pol. wiedzieć); do języka polskiego słowo trafiło za pośrednictwem ukraińskiego[2]
por. czes. vĕdma, ros. ведьма i ukr. відьма
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Hasło wiedźma w: Witold Mańczak, Polski słownik etymologiczny, s. 216, Kraków, Polska Akademia Umiejętności, 2017, ISBN 978-83-7676-265-4.
  2. Michael Hornsby, Wielojęzyczność i kontakty językowe, tłum. Tomasz Wicherkiewicz, w: Języki w niebezpieczeństwie. Księga wiedzy, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Neofilologiczny, Poznań 2016, s. 86.