bełt
bełt (język polski)
[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) hist. wojsk. pocisk kuszy; zob. też bełt w Wikipedii
- (1.2) lotka, nasada strzały z piórami
- (1.3) ryb. drąg służący rybakom do mącenia wody i naganiania ryb w sieci
- (1.4) geogr. wąski przesmyk, cieśnina
- (1.5) książk. szum, plusk wody[1]
- (1.6) pot. wymiociny
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
- (3.1) mit. słow. demon polny wabiący podróżnych na bezdroża[3]; zob. też bełt (demon) w Wikipedii
- odmiana:
- (1.1-6)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik bełt bełty dopełniacz bełtu bełtów celownik bełtowi bełtom biernik bełt bełty narzędnik bełtem bełtami miejscownik bełcie bełtach wołacz bełcie bełty - (2.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik bełt bełty dopełniacz bełta bełtów celownik bełtowi bełtom biernik bełta bełty narzędnik bełtem bełtami miejscownik bełcie bełtach wołacz bełcie bełty
- przykłady:
- (1.2) Co chwila bełt strzały do cięciwy przykładał i puszczał niechybnego posłańca śmierci w tłok największy[4].
- (2.1) Wiele czasu minęło, zanim odważył się znowu popróbować bełta – uderzył jak cios kastetem, z punktu zrewolucjonizowane trzewia zaczęły jechać w górę, sztach peta dokończył buntu[5].
- składnia:
- kolokacje:
- (1.5) bełt strumyka
- (2.1) wypić bełta • zaprawić się bełtem
- synonimy:
- (1.1) pocisk, strzała
- (1.2) lotka
- (1.4) przesmyk, cieśnina
- (1.6) rzygowiny
- (2.1) jabol, alpaga, patyk, sikacz, wino marki wino, wino patykiem pisane, szampan za 23, lej na mur, łzy sołtysa; slang. barbolec, burak, ćmaga / śmaga, kijak, klos, kwacz, korbolak, maliniak, siara, sikol, szlamp, zbełt / zbełtak, żur
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- zob. też bełt w Encyklopedii staropolskiej, Międzymorze/Przypisy
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) bolt; (1.2) fletch
- duński: (1.4) sund n
- niemiecki: (1.4) Belt m
- włoski: (1.1) quadrello m
- źródła:
- ↑ Hasło „bełt II” w: Słownik współczesnego języka polskiego, red. Bogusław Dunaj, Przegląd Reader's Digest, Warszawa 1998, ISBN 83-909366-3-1.
- ↑ Hasło „bełt I” w: Słownik współczesnego języka polskiego, red. Bogusław Dunaj, Przegląd Reader's Digest, Warszawa 1998, ISBN 83-909366-3-1.
- ↑ Paweł Zych, Witold Vargas: Bestiariusz słowiański
- ↑ Henryk Sienkiewicz, Pan Wołodyjowski, rozdz. XXVI
- ↑ Helena Sekuła, Szlak Tamerlana, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2009, s. 38.
- ↑ Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, red. Marek Łaziński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, ISBN 978-83-01-15588-9, s. 33.