-by

-by (język polski)

wymowa:

IPA: [bɨ], AS: [by]

znaczenia:

wykładnik trybu przypuszczającego

(1.1) używany do tworzenia trybu przypuszczającego

odmiana:

(1.1) -by|m, ~ś, ~, ~śmy, ~ście, ~

przykłady:

(1.1) Czy znalazłby się tu ktoś, kto mógłby mi pomóc? (= …kto by mógł mi pomóc?)

(1.1) Myślę, że trzeba by wreszcie wziąć się za to.

(1.1) (Ja) chciałbym już pójść do domu.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.1) przyrostek „by” piszemy łącznie z wyrazem, jeśli orzeczenie stanowi czasownik w formie osobowej („poszedłbym”), a osobno – w bezosobowej („można by”, „trzeba by”); w zdaniu w trybie przypuszczającym czasownik przyjmuje formę czasu przeszłego 3 osoby (lp lub lm), w odpowiedniej formie rodzajowej (rodzaj męski, żeński, nijaki, męskoosobowy, niemęskoosobowy), odmienny jest sam przyrostek według wzoru odmiany, który decyduje o osobie podmiotu; przyrostek jest dodawany do jednego z wyrazów: orzeczenia, spójnika lub zaimka względnego; słowa „gdyby”, „aby” i „żeby” oraz „by” w znaczeniu (1.1) zawierają ten przyrostek i nie należy go już dodawać, ale trzeba go odmienić; więcej o trybie przypuszczającym znajduje się w artykule Aneks:Język polski - czasowniki.

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) would
• dolnołużycki: (1.1) by
• górnołużycki: (1.1) by
• islandzki: (1.1) munu (czasownik służący do tworzenia konstrukcji przypuszczających)
• niemiecki: (1.1) würde (najczęstszy sposób wyrażania przypuszczenia, obok zanikających w mowie potocznej form trybu przypuszczającego)
• rosyjski: (1.1) бы

źródła: