wszechświat
wszechświat (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- IPA: [ˈfʃɛxʲɕfʲjat], AS: [fšeχʹśfʹi ̯at], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• i → j ⓘ
- podział przy przenoszeniu wyrazu: wszech•świat[1]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos; zob. też wszechświat w Wikipedii
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik wszechświat wszechświaty dopełniacz wszechświata / wszechświatu[2] wszechświatów celownik wszechświatowi / wszechświatu[2] wszechświatom biernik wszechświat wszechświaty narzędnik wszechświatem wszechświatami miejscownik wszechświecie wszechświatach wołacz wszechświecie wszechświaty
- przykłady:
- (1.1) Istnienie wielu, może nawet nieskończenie wielu wszechświatów przyprawia o zawrót głowy niejednego fizyka, nie mówiąc już o tym, że jest to działanie wbrew słynnej brzytwie Ockhama[3].
- składnia:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) heelal
- albański: (1.1) gjithësi ż
- angielski: (1.1) universe
- arabski: (1.1) كون m (kawn)
- aragoński: (1.1) uniberso m
- asturyjski: (1.1) universu m
- azerski: (1.1) kainat
- baskijski: (1.1) unibertso
- baszkirski: (1.1) ғәләм (ğäläm)
- bengalski: (1.1) মহাবিশ্ব (môhabiśbô)
- białoruski: (1.1) сусвет m (susvjet)
- birmański: (1.1) စကြဝဠာ (ca.kra.wa.la)
- bośniacki: (1.1) svemir m
- bułgarski: (1.1) вселена ż (vselena)
- cebuano: (1.1) uniberso
- chiński standardowy: (1.1) 宇宙 (yǔzhòu)
- chorwacki: (1.1) svemir m
- czeski: (1.1) vesmír m
- cziczewa: (1.1) dziku lonse
- dolnołużycki: (1.1) swětnišćo n
- duński: (1.1) univers n
- dzongkha: (1.1) འཇིག་རྟེན ('jig rten)
- esperanto: (1.1) universo
- estoński: (1.1) universum
- farerski: (1.1) alheimur m
- fiński: (1.1) maailmankaikkeus
- francuski: (1.1) univers m
- fryzyjski: (1.1) hielal n
- galicyjski: (1.1) universo m
- górnołużycki: (1.1) swětnišćo n
- gruziński: (1.1) სამყარო (samq’aro)
- guarani: (1.1) arapy
- gudźarati: (1.1) બ્રહ્માંડ (brahmā̃ḍ)
- haitański: (1.1) linivè
- hakka: (1.1) 宇宙 (yí-chhiu)
- hebrajski: (1.1) יקום m (yekum)
- hindi: (1.1) ब्रह्माण्ड / ब्रह्मांड m (brahmāṇḍ)
- hiszpański: (1.1) universo m
- hmong: (1.1) qab ntuj khwb
- ido: (1.1) universo
- indonezyjski: (1.1) alam semesta
- interlingua: (1.1) universo
- irlandzki: (1.1) cruinne ż
- islandzki: (1.1) alheimur m
- japoński: (1.1) 宇宙 (うちゅう, uchū)
- jawajski: (1.1) alam semesta
- jidysz: (1.1) אַלוועלט (alvelt), אוניווערס m (univers)
- joruba: (1.1) ayé, àgbáyé
- kannada: (1.1) ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ (brahmāṇḍa)
- kantoński: (1.1) 宇宙 (jyu5 zau6)
- karpatorusiński: (1.1) весмір m (vesmir)
- kaszubski: (1.1) wszechswiat m
- kataloński: (1.1) univers m
- kazachski: (1.1) ғалам (ğalam)
- kirgiski: (1.1) аалам (aalam)
- koreański: (1.1) 우주 (uju)
- korsykański: (1.1) universu m
- krymskotatarski: (1.1) dünya
- kurmandżi: (1.1) ezman
- laotański: (1.1) ຈັກກະວານ (chakkauaan)
- litewski: (1.1) visata ż
- luksemburski: (1.1) Universum n
- łaciński: (1.1) universum n
- łatgalski: (1.1) vysaine ż
- łotewski: (1.1) visums m
- macedoński: (1.1) вселена ż (vselena)
- malajski: (1.1) alam semesta, jagat raya
- maltański: (1.1) univers m
- manx: (1.1) dowan m
- megrelski: (1.1) ოქიანუ (okianu)
- mongolski: (1.1) орчлон (orčlon)
- nawaho: (1.1) yágháhookáán
- nepalski: (1.1) ब्रह्माण्ड (brahmāṇḍa)
- niderlandzki: (1.1) heelal n, universum n
- niemiecki: (1.1) Universum n, Weltall n
- norweski (bokmål): (1.1) univers n
- norweski (nynorsk): (1.1) univers n
- norweski (riksmål): (1.1) univers n
- novial: (1.1) universe
- nowogrecki: (1.1) σύμπαν n (sýmpan)
- nowopruski: (1.1) Uniwersan n
- occidental: (1.1) universe
- ormiański: (1.1) տիեզերք (tiyezerkʿ)
- papiamento: (1.1) universo
- perski: (1.1) کیهان (keyhân)
- piemoncki: (1.1) univers m
- portugalski: (1.1) universo m
- romansz: (1.1) univers m
- rosyjski: (1.1) вселенная ż
- rumuński: (1.1) univers n
- sanskryt: (1.1) ब्रह्माण्ड n (brahmāṇḍa)
- santali: (1.1) ᱚᱣᱟᱝ (ôvaṅ)
- serbski: (1.1) свемир m (svemir)
- słowacki: (1.1) vesmír m
- słoweński: (1.1) vesolje n
- somalijski: (1.1) caalam
- staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) въселенаꙗ ż (vŭselenaja)
- starogrecki: (1.1) σύμπαν n (súmpan)
- suahili: (1.1) ulimwengu
- sundajski: (1.1) bumi langit
- sycylijski: (1.1) universu m
- szan: (1.1) လုမ်ႈၽႃႉ (lūm phâ̰a)
- szkocki: (1.1) univers
- szkocki gaelicki: (1.1) domhan m
- szwedzki: (1.1) universum n
- tadżycki: (1.1) коинот (koyinot)
- tagalski: (1.1) sansinukob
- tajski: (1.1) จักรวาล (jàk-grà-waan)
- telugu: (1.1) విశ్వం (viśvaṃ)
- turecki: (1.1) evren, kâinat, gök kubbe
- tybetański: (1.1) འཇིག་རྟེན ('jig rten)
- ukraiński: (1.1) всесвіт m (vsesvit)
- urdu: (1.1) کائنات ż (kainat)
- uzbecki: (1.1) koinot, olam
- võro: (1.1) ilm
- walijski: (1.1) bydysawd m
- wenecki: (1.1) universo m
- wepski: (1.1) mir
- węgierski: (1.1) világegyetem, univerzum
- wietnamski: (1.1) vũ trụ
- włoski: (1.1) universo m
- żmudzki: (1.1) vėsatuos m
- źródła:
- ↑
Hasło „wszechświat” w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN. - 1 2 Zygmunt Saloni, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Słownik gramatyczny języka polskiego na płycie CD, Warszawa 2012, ISBN 978-83-927277-2-9.
- ↑ Karolina Kubasik: Wielość wszechświatów według mechaniki kwantowej, Biuletyn Studentów Filozofii UJ, nr 5.
- ↑
Hasło „wszechświat” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4. - ↑ Hasło „wszechświat” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
