buńczuk
buńczuk (język polski)
[edytuj]
- wymowa:
- IPA: [ˈbũj̃n͇t͡ʃuk], AS: [bũĩ ̯ṇčuk], zjawiska fonetyczne: nazal.• rozs. artyk.
- ⓘ
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) hist. wojsk. drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, będące symbolem władzy wojskowej u Turków i na dawnych kresach wschodnich[1]; zob. też buńczuk w Wikipedii
- (1.2) hist. pęk włosia przytwierdzany do rycerskiego szyszaka bądź do uszu lub piersi konia[2]
- (1.3) hist. ozdoba rzędu końskiego mocowana do rzemienia uzdy[3][4]
- odmiana:
- (1.1-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik buńczuk buńczuki dopełniacz buńczuka buńczuków celownik buńczukowi buńczukom biernik buńczuk buńczuki narzędnik buńczukiem buńczukami miejscownik buńczuku buńczukach wołacz buńczuku buńczuki
- przykłady:
- (1.1) Na czele, pod wielką chorągwią malinową i pod buńczukiem, jechał Chmielnicki przybrany w czerwień, na białym koniu, z pozłocistą buławą w ręku[5].
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. buńczucznik mos, buńczuczny mos, buńczuczność ż
- czas. buńczuczyć się ndk., daw. reg. buńdiuczyć się ndk.
- przym. buńczuczny, reg. buńdiuczny
- przysł. buńczucznie, buńczuczno
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) bunchuk
- białoruski: (1.1) бунчук m
- litewski: (1.1) bunčiukas m
- niemiecki: (1.1) Roẞschweif m
- słowacki: (1.1) bunčuk m
- szwedzki: (1.1) fana prydd med tagelplym; (1.2) tagelplym (på hjälm)[7]
- ukraiński: (1.1) бунчук m
- źródła:
- ↑ Bogdan Snoch, Terminy i pojęcia historyczne. Słownik szkolny, Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1990, ISBN 83-02-03944-6, s. 22.
- 1 2
Hasło „buńczuk” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑ Wojsko, wojna, broń. Leksykon PWN, red. Marcin Kamler, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9, s. 57
- ↑ Mała encyklopedia wojskowa, t. 1 (A-J), Wydawnictwo MON, Warszawa 1967, s. 201.
- ↑ Henryk Sienkiewicz, Ogniem i mieczem, t. 1, rozdz. XIII.
- ↑
Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
- ↑ Jacek Kubitsky, Słownik polsko-szwedzki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Natur och Kultur, Warszawa 1998, ISBN 83-01-12413-X, s. 36.
