przestrzegać

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

przestrzegać (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑], AS[pšesṭšegać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. udziąs.  wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) ostrzegać kogoś przed czymś
(1.2) stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem
odmiana:
(1.1-2) koniugacja I
przykłady:
(1.1) Matka przestrzegała dzieci przed przechodzeniem na czerwonym świetle.
(1.2) Przepisów BHP należy bezwzględnie przestrzegać.
składnia:
(1.1) przestrzegać +B. , nie przestrzegać +D. , przestrzegać przed +N. 
(1.2) (nie) przestrzegać +D. 
kolokacje:
(1.1) przestrzegać dziecko / córkę / pracownika /… przed niebezpieczeństwem / skutkami /…
(1.2) przestrzegać przepisu / Dekalogu / instrukcji /…
synonimy:
(1.1) ostrzegać (zob. uwagi)
(1.2) stosować, wypełniać, zachowywać, respektować
antonimy:
(1.2) łamać, naruszać
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1.1-2) rzecz.  przestrzeganie; zob. : ostrzegać/ostrzec
(1.1) rzecz.  przestroga
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) różnica między „przestrzegać” a „ostrzegać”: „przestrzegać” zwykle dotyczy sytuacji, gdy podmiot mówi o skutkach, jakie mogą nastąpić, gdyby dana osoba zaczęła coś robić (ale jeszcze tego nie robi), zaś „ostrzegać” - gdy już zaczęła coś robić, co może grozić odpowiednimi skutkami; dawna forma „przestrzedz, stąd w odmianie wymiana c (dz) → g i c (dz) → ż; (1.2) częsty błąd gramatyczny to użycie biernika (jak w (1.1)); w tym znaczeniu czasownik zawsze rządzi dopełniaczem («przestrzegać przepisów» a nie «przestrzegać przepisy»!)
tłumaczenia:
źródła: