Przejdź do zawartości

palimpsest

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: Palimpsest

palimpsest (język polski)

[edytuj]
palimpsest (1.1)
wymowa:
IPA: [paˈlʲĩmpsɛst], AS: [palʹĩmpsest], zjawiska fonetyczne: zmięk.nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst; zob. też palimpsest (piśmiennictwo) w Wikipedii
(1.2) med. częściowy lub całkowity zanik pamięci w wyniku upojenia alkoholowego; zob. też palimpsest (medycyna) w Wikipedii
(1.3) przen. wieloznaczna wypowiedź, o wielowarstwowej semantyce
odmiana:
(1)
przykłady:
(1.1) Zmieniając twardość promieni, utrwaliwszy wyjęty z odlewu szczątek, zdobyli na koniec zawiły palimpsestrodzaj bezładnej gmatwaniny liter i małych krążków, być może pieczątek[1].
(1.2) Jednym z podstawowych objawów zatrucia alkoholem palimpsesty alkoholowe, potocznie nazywane utratą świadomości, czy tak zwanymurwanym filmem[2].
(1.3) Inni porównywają te dni do apokryfów, wsuniętych potajemnie między rozdziały wielkiej księgi roku, do palimpsestów, skrycie włączonych pomiędzy jej stronice, albo do tych białych nie zadrukowanych kartek, na których oczy, naczytane do syta i pełne treści, broczyć mogą obrazami i gubić kolory na tych pustych stronicach, coraz bladziej i bladziej, ażeby wypocząć na ich nicości, zanim wciągnięte zostaną w labirynty nowych przygód i rozdziałów[3].
składnia:
kolokacje:
(1.1) tekst zachowany jako palimpsest • odczytywać palimpsesty
synonimy:
(1.1) codex rescriptus
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. palimpsestowość ż
przym. palimpsestowy
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1.1) franc. palimpseste[4] < łac. palimpsestus[4] < gr. παλίμψηστος (palímpsēstos) → ponownie skrobany[5]
(1.2-3) od (1.1)
uwagi:
zob. też palimpsest w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
  1. Stanisław Lem, Fiasko, 1987, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  2. Wiesław Ślósarz, Pijany Lot, „Gazeta Wrocławska”, 2002-12-13, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Noc wielkiego sezonu w: Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe, Towarzystwo Wydawnicze „RÓJ“, Warszawa 1933, s. 200.
  4. 1 2 publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło „palimpsest” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. Stanisław Makowski, Romantyzm, WSiP, Warszawa 1995, s. 149.

palimpsest (język angielski)

[edytuj]
palimpsest (1.1)
wymowa:
bryt. (RP), amer.: IPA: /ˈpælɪmpsɛst/
wymowa amerykańska
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) hist. palimpsest
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. palimpsestic
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

palimpsest (język słowacki)

[edytuj]
palimpsest (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) hist. palimpsest[1]
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. Slovník cudzích slov (akademický), pod red. V. Petráčkovej i J. Krausa, Slovenské pedagogické nakladateľstvo – Mladé letá, Bratysława 2005, ISBN 80-10-00381-6.

palimpsest (język szwedzki)

[edytuj]
palimpsest (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) hist. palimpsest
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: