העל

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

העל (jidysz)[edytuj]

transliteracja:
YIVO: hel; polska: hel
wymowa:
IPA/hɛl/; IPA[hɛl]
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) jasny, dający dużo światła, jaśniejący, jaskrawy
(1.2) jasny, widny, pełen światła
(1.3) o kolorze jasny, blady

przysłówek

(2.1) jasno, jaskrawo
(2.2) jasno, widno
(2.3) jasno-, blado-

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) rel. piekło[1][2][3]
odmiana:
przykłady:
(2.3) די זון שטייט נאָך הויך אין דעם העל בלויען הימל.‏ → Słońce stoi jeszcze wysoko na jasnobłękitnym niebie.[4]
składnia:
kolokacje:
(1.1) העלע זוןjasne słońce[5]
(1.2) אַ העלער טאָגjasny dzień[5]
(1.3) העלע אויגןjasne oczy[5]
(1.3) אַ העלער מאַנטלjasny płaszcz[5]
(2.3) העל ברויןjasnobrązowy[5]
synonimy:
(1.1) ליכטיק
(1.2) ליכטיק
(1.3) קלאָר
(2.1) ליכטיק
(2.2) ליכטיק
(2.3) קלאָר
(3.1) גיהנום
antonimy:
(1.2) טונקל
(1.3) טונקל
(2.2) טונקל
(2.3) טונקל
(3.1) הימל
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1-2) rzecz. העלזעער, העלזעערײַ
(1-2) czas. העלן
(1-2) przym. העלבלעך
(3.1) przym. העליש
związki frazeologiczne:
אין העלע פֿאַרבן = אין אַ העלער שײַןw jasnych barwach, w różowych kolorach[5][6][7]
אין מיטן העלן טאָגw biały dzień[1][8]
etymologia:
(1-2) śwn. hel, por. niem. hell[9]
(3.1) śwn. helle, por. niem. Hölle[10]
uwagi:
źródła:
  1. 1,0 1,1 Аляксандар Астравух, Ідыш-беларускі слоўнік, Mińsk, Медисонт, 2008, ISBN 978-985-6530-86-2.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Александр М. Солдатов, Большой идиш-русский словарь, 2003–2009.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło העל w: Alexander Harkavy, Yiddish-English-Hebrew dictionary, s. 195, Nowy Jork, opublikowane przez autora, 1925.
  4. Семен Анатольевич Сандлер, Самоучитель языка идиш, s. 39, Moskwa, Русский язык, 1989, ISBN 5-200-00065-3.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Дмитрий Владимирович Тищенко, Идиш-русский словарь, 2012.
  6. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Yitskhok Niborski, Bernard Vaisbrot, Dictionnaire yiddish-français, Paryż, Bibliothèque Medem, 2002, ISBN 2951137273.
  7. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Борис Вайнблат, Идиш-русский словарь, s. 287, 2008.
  8. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło in mitn heln tog w: Raphael A. Finkel, Searchable Yiddish-English dictionary.
  9. Hasło hell w: Das Digitale Wörterbuch der deutschen Sprache, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften.
  10. Hasło Hölle w: Das Digitale Wörterbuch der deutschen Sprache, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften.