Andrzej

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Andrzéj

Andrzej (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[ˈãnḍʒɛj], AS[ãnḍžei ̯], zjawiska fonetyczne: udziąs. nazal.  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) polskie imię męskie pochodzenia greckiego; zob.  też Andrzej w Wikipedii
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Mam na imię Andrzej i jestem kolejarzem z Tarnowskich Gór.
(1.1) 6 i 19 stycznia, 12 i 27 kwietnia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 i 30 listopada oraz 10 grudnia przypadają imieniny Andrzeja.
składnia:
kolokacje:
(1.1) krzyż świętego Andrzejapan Andrzej • mężczyzna imieniem (o imieniu) Andrzej • święty / błogosławiony Andrzej • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Andrzej • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Andrzej • otrzymać / dostać / przybrać imię Andrzej • dzień imienin / imieniny Andrzeja • na Andrzeja (o dniu)
synonimy:
(1.1) war.  Jędrzej; zdrobn.  Andrzejek, Jędrzejek, Jędrek, Jędruś
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  andrzejki nm.-os. , Andrzejki nm.-os. , Andrzejów mrz , Andrzejówka f , Andrzejowice nm.-os. 
war.  Jędrzej m.-os. [3]
zdrobn.  Andrzejek m.-os. , Jędrzejek m.-os. , Jędrek m.-os. , Jędruś m.-os. , Andreas m.-os. 
forma żeńska Andrzeja f , Andrea f 
przym.  andrzejkowy
gw. , przest.  Andrzejowy[4][5]
związki frazeologiczne:
przysłowia: gdy Andrzej się zjawi, to i ziemię postawigdy Andrzej zwiąże ziemię łyczkiem, to Katarzyna rzemyczkiemgdy święty Andrzej ze śniegiem przybieży, sto dni śnieg na polu leżygdy w Andrzeja deszcz lub słota, w grudniu drogi bez błotakiedy na Andrzeja poleje, poprószy, cały rok nie w porę rolę moczy, suszymiękko na Andrzeja, oj! niedobra nadziejana świętego Andrzeja błyska dziewkom nadzieja / na świętego Andrzeja błyska pannom nadzieja / na świętego Andrzeja dziewkom z wróżby nadzieja / w dzień świętego Andrzeja pannom z wróżby nadziejana świętego Andrzeja trza kożucha dobrodziejanoc Andrzeja świętego przyniesie nam narzeczonegośnieg na Andrzeja, dla zboża zła nadziejaświęta Katarzyna śmiechem, święty Andrzej grzechemświęty Andrzej ci ukaże, co ci los przyniesie w darześwięty Andrzej grzechem, święta Katarzyna śmiechemświęty Andrzej wróży szczęście i szybkie zamęście
etymologia:
(1.1) łac.  Andreas < gr.  Ἀνδρέας (Andreas)[3][6] < gr.  ἀνδρεῖος (andreios) → męski, mężny, dzielny < gr.  ἀνήρ (aner) → mężczyzna, człowiek
uwagi:
(1.1) por.  Jędrzej
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona
zob.  też Andrzej w Wikicytatach
zob.  też Andrzej (ujednoznacznienie) w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
  1. hasło Andrzej w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. imiona w liczbie mnogiej w: Poradnia Językowa PWN.
  3. 3,0 3,1 hasło Andrzej w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985.
  4. przymiotniki dzierżawcze od imion w: Poradnia Językowa PWN.
  5. przymiotniki dzierżawcze w: Poradnia Językowa PWN.
  6. hasło Andrzej w: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa, Rytm, 2003, ISBN 83-7399-022-4.