regulować

regulować (język polski)

jaz reguluje (1.1) przepływ wody

policjant reguluje (1.2) ruchem drogowym

technik reguluje (1.4) urządzenie

wymowa:

IPA: [ˌrɛɡuˈlɔvat͡ɕ], AS: [regulovać], zjawiska fonetyczne: akc. pob. ^ⓘ

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dozować ilość, moc czegoś

(1.2) kierować ruchem, obrotem czegoś

(1.3) ustalać reguły, zasady

(1.4) techn. nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób

odmiana:

(1.1-4) koniugacja IV

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		regulować
czas teraźniejszy		reguluję	regulujesz	reguluje	regulujemy	regulujecie	regulują
czas przeszły	m	regulowałem	regulowałeś	regulował	regulowaliśmy	regulowaliście	regulowali
	ż	regulowałam	regulowałaś	regulowała	regulowałyśmy	regulowałyście	regulowały
	n	regulowałom	regulowałoś	regulowało
tryb rozkazujący		niech reguluję	reguluj	niech reguluje	regulujmy	regulujcie	niech regulują
pozostałe formy czas przyszły m będę regulował, będę regulować będziesz regulował, będziesz regulować będzie regulował, będzie regulować będziemy regulowali, będziemy regulować będziecie regulowali, będziecie regulować będą regulowali, będą regulować ż będę regulowała, będę regulować będziesz regulowała, będziesz regulować będzie regulowała, będzie regulować będziemy regulowały, będziemy regulować będziecie regulowały, będziecie regulować będą regulowały, będą regulować n będę regulowało, będę regulować będziesz regulowało, będziesz regulować będzie regulowało, będzie regulować czas zaprzeszły m regulowałem był regulowałeś był regulował był regulowaliśmy byli regulowaliście byli regulowali byli ż regulowałam była regulowałaś była regulowała była regulowałyśmy były regulowałyście były regulowały były n regulowałom było regulowałoś było regulowało było forma bezosobowa czasu przeszłego regulowano tryb przypuszczający m regulowałbym, byłbym regulował regulowałbyś, byłbyś regulował regulowałby, byłby regulował regulowalibyśmy, bylibyśmy regulowali regulowalibyście, bylibyście regulowali regulowaliby, byliby regulowali ż regulowałabym, byłabym regulowała regulowałabyś, byłabyś regulowała regulowałaby, byłaby regulowała regulowałybyśmy, byłybyśmy regulowały regulowałybyście, byłybyście regulowały regulowałyby, byłyby regulowały n regulowałobym, byłobym regulowało regulowałobyś, byłobyś regulowało regulowałoby, byłoby regulowało imiesłów przymiotnikowy czynny m regulujący, nieregulujący ż regulująca, nieregulująca regulujące, nieregulujące n regulujące, nieregulujące imiesłów przymiotnikowy bierny m regulowany, nieregulowany regulowani, nieregulowani ż regulowana, nieregulowana regulowane, nieregulowane n regulowane, nieregulowane imiesłów przysłówkowy współczesny regulując, nie regulując rzeczownik odczasownikowy regulowanie, nieregulowanie

przykłady:

(1.1) Regulują gospodarkę wodną organizmu - sód zatrzymuje wodę, zaś potas zwiększa jej wydalanie - poza tym wpływają one na równowagę kwasowo-zasadową i utrzymują właściwe ciśnienie osmotyczne.

(1.1) Potencjometrem regulujemy siłę głosu odbiornika radiowego.

(1.2) Gdy zepsuje się sygnalizacja świetlna, ruch reguluje policjant.

(1.3) Biedny głupi skurwysyn, któremu się wydawało, że otaczającą go rzeczywistość można wykorzystać, ukształtować wedle jego woli, kontrolować i regulować.

(1.3) Tryb odwołania od decyzji urzędnika reguluje kodeks postępowania administracyjnego.

składnia:

(1.1-2, 4) regulować + B.

kolokacje:

synonimy:

(1.2) sterować

(1.3) decydować

(1.4) gw. (Górny Śląsk) sztalować

antonimy:

(1.3) deregulować

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. regulator mrz, reguła ż, regularność ż, regulowanie n, doregulowanie n, wyregulowanie n, wyregulowywanie n, rozregulowanie n, rozregulowywanie n, podregulowanie n, podregulowywanie n, uregulowanie n, regulacja ż

czas. doregulować dk., wyregulować dk., wyregulowywać ndk., rozregulować dk., rozregulowywać ndk., podregulować dk., podregulowywać ndk., uregulować dk.

przym. regularny, regulacyjny, regulowany, uregulowany

przysł. regularnie

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) adjust; (1.2) control; (1.3) regulate; (1.4) adjust, customize
• arabski: (1.1) نظم; (1.3) ساوى
• duński: (1.1) regulere, justere; (1.2) regulere; (1.3) regulere, styre; (1.4) regulere, justere
• francuski: (1) réguler
• hiszpański: (1.1) regular, ajustar; (1.2) regular, dirigir; (1.3) regular, reglamentar; (1.4) regular, ajustar
• jidysz: (1.4) אָנשטעלן (onszteln)
• włoski: (1.1) regolare; (1.2) regolare; (1.3) regolare; (1.4) mettere a punto, regolare

źródła:

Hasło „regulować” w: SJP.pl.