a-

a- (język polski)

wymowa:

IPA: [a], AS: [a] ^ⓘ

podział przy przenoszeniu wyrazu: a-

znaczenia:

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

odmiana:

przykłady:

(1.1) Był to aspołeczny typ o atypowych zainteresowaniach.

składnia:

(1.1) łączy się z przymiotnikami i (rzadziej) z rzeczownikami; przed samogłoskami występuje jako „an-”

kolokacje:

(1.1) abiogeneza • abiotyczny • agnozja • anestezja • analfabetyzm • analgezja • anarchia • asymetria

synonimy:

(1.1) nie-, bez-

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

gr. ἀ-; spokrewniony etymologicznie z łacińskim przedrostkiem „in-”

uwagi:

(1.1) przed samogłoskami cząstka ta przybiera rozszerzoną postać „an-”, np. „analfabeta”

(1.1) należy zwrócić uwagę na różnice znaczeniowe między cząstką „a-” a przedrostkiem „anty-”, np. „apolityczny” to człowiek obojętny względem politycznym, natomiast „antypolityczny” to przeciwny polityce, zwalczający ją.

tłumaczenia:

• amerykański język migowy: (1.1)
• angielski: (1.1) a-
• bułgarski: (1.1) а-
• duński: (1.1) a-, u-, ikke-, in-, non-
• rosyjski: (1.1) а-
• starogrecki: (1.1) ἀ-

źródła:

a- (język angielski)

wymowa:

(1.1)

enPR: ā, IPA: /eɪ̯/, SAMPA: /eI_^/ ^ⓘ

(1.2-4)

enPR: ə, IPA: /ə/, SAMPA: /@/ wymowa amerykańska^ⓘ

znaczenia:

przedrostek

(1.1) w przymiotnikach, przysłówkach i rzeczownikach: a-

(1.2) w, na, do

(1.3) w, we, w danym stanie

(1.4) na, w dany sposób

odmiana:

przykłady:

(1.1) acyclic → acykliczny

(1.1) apolitically → apolitycznie

(1.1) atheism → ateizm

(1.2) abed → w łóżku

(1.2) aboard → na pokładzie

(1.2) ashore → do brzegu

(1.3) aflame → w płomieniach

(1.3) asleep → we śnie

(1.3) awake → obudzony

(1.4) aloud → na głos

(1.4) askew → krzywo

(1.4) apace → szybko

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

a- (język hiszpański)

wymowa:

znaczenia:

przedrostek

(1.1) a-, an-

(1.2) …tworzy czasowniki odrzeczownikowe i odprzymiotnikowe oznaczające nadanie formy rzeczownika lub przymiotnika: po-, z-/s-

odmiana:

przykłady:

(1.1) a- + social > asocial → a- + społeczny > aspołeczny • a- + simetría > asimetría → a- + symetria > asymetria

(1.2) a- + barato = abaratar → po- + tani > potanieć

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1) gr. ἀ-

(1.2) łac. ad-

uwagi:

źródła:

a- (quenya)

wymowa:

znaczenia:

przedrostek

(1.1) …oznaczający przeważnie dokonanie, pojawiający się przed rdzeniami niektórych słów

(1.2) …dodawany do czasownika w konstrukcji accusativus cum infinitivo

odmiana:

przykłady:

(1.1) rdzeń TALÁT: atalantë → zatopiony

(1.1) rdzeń NAR: anar → słońce

(1.2) Man cenuva lumbor ahosta? → Kto ujrzy, jak chmury się gromadzą?

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.2) na-

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: