Przejdź do zawartości

szołdra

Przejrzana
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

szołdra (język polski)

[edytuj]
szołdra (1.1-2)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. spoż. wędzona lub solona łopatka wieprzowa; szynka[1][2]
(1.2) współcz. gw. (Górny Śląsk) szynka[3][4]
(1.3) daw. pogard. o człowieku świnia[2][1], łajdak, szubrawiec[5]
(1.4) daw. pogardliwa nazwa Prusaka[6] lub Niemca[6][7][8]
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.3) Chodzi, szołdra, po wybrzeżu i gwiżdże, i kobiecie sromotne rzeczy gada. A on jakie prawo ma?[9]
(1.3) Poczekajże ty szołdro pruski! Takiś ty żołnierz! Uciekać umiesz tylko, heretycki oberwańcze![10]
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.3) gałgan, nicpoń; łotr[5]
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
niem. Schulterłopatka[1]
uwagi:
(1.4) od XVII wieku[6]
tłumaczenia:
(1.3) zobacz listę tłumaczeń w haśle: szynka
źródła:
  1. 1 2 3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „szołdra” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „szołdra” w: Krystyna Holly, Anna Żółtak, Słownik wyrazów zapomnianych, czyli słownictwo naszych lektur, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13283-3.
  3. O bogactwie i piękności polskiego języka Ślązaków, Opole 1894, s. 18.
  4. Agnieszka Matusiak, Kulinarne wojaże jako element turystyki kulturowej. Dziedzictwo kulinarne Górnego Śląska, „Turystyka Kulturowa” nr 2/2009, s. 14, 15.
  5. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Szołdra” w: Michał Arct, M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego, Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie, Warszawa 1916.
  6. 1 2 3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „szołdra” w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1927.
  7. „Piszyngier, piszynger”. W: Andrzej Kozioł: Polski słownik kuchenny i biesiadny. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Text”, 2003?, s. 199–200. ISBN 83-88934-14-7.
  8. Skąd się wzięły w polszczyźnie słowa oszwabić i ocyganić?, 2014.10.06, Radio Kraków (radiokrakow.pl) [dostęp 2025-04-19]
  9. Maria Rodziewiczówna, Na wyżynach, Wydawnictwa Alfa, Warszawa 1991, s. 216.
  10. Władysław Łoziński, Opowiadania imć pana Wita Narwoja, rotmistrza konnej gwardii koronnej, Wyd. Nasza Księgarnia, Warszawa 1954, s. 29.