Przejdź do zawartości

zagadać

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
(Przekierowano z zagadać się)

zagadać (język polski)

[edytuj]
wymowa:
IPA: [zaˈɡadat͡ɕ], AS: [zagadać]
znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagadywać)

(1.1) pot. zacząć rozmowę
(1.2) pot. zająć czyjąś uwagę rozmową
(1.3) pot. przykryć jakiś problem lub nieprzyjemność rozmową - intencjonalnie lub nie

czasownik zwrotny dokonany zagadać się (ndk. zagadywać się)

(2.1) pot. nieświadomie wydłużyć czas przyjemnej w przebiegu rozmowy między sobą przez zapomnienie o limicie jej czasu lub rzeczy ograniczającej ten czas
odmiana:
(1.1-2) koniugacja I
(2.1) koniugacja I
przykłady:
(1.1) Bardzo mu się podobała, ale nie miał odwagi do niej zagadać.
(1.1) Zapragnąłem nagle podejść do niej i zagadać[1].
(1.2) Mój ojciec, który mówił świetnie po niemiecku, zagadał ich, a ja jakoś zostałem w tyle, i oni nie zwrócili na to uwagi[2].
(1.3) Nasz model życia publicznego przypomina raczej PRL, kiedy publicznie o czymś dyskutowano, żeby zamazać i zagadać problem, niż mechanizmy brytyjskie[3].
(1.3) Krótko się wypowiem, bo boję się, abyśmy w tej powodzi słów nie zagadali problemu - naprawdę ważnego problemu, jakim jest korupcja w naszym państwie[4].
(2.1) To tak to wyglądazdążył jeszcze pomyśleć, kiedy schodzili po schodach, co prawda godzinę później, bo zagadali się strasznie przy śniadaniu[5].
(2.1) Zagadałem się i nie zauważyłem, że jest tak późno[6].
składnia:
(1.1) zagadać + do + D.
(1.2) zagadać + B.
kolokacje:
synonimy:
(1.1) pot. zagaić, podbić
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. zagadanie n, gadka, gadanie
czas. gadać, wygadać, wygadywać
wykrz. gadanie
związki frazeologiczne:
etymologia:
pol. za- + gadać[7]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Danuta Koral, Wydziedziczeni, 1997, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  2. Janina Kumaniecka, Saga rodu Słonimskich, 2003, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  3. Luźniej znaczy więcej, „Dziennik Polski”, 2002-04-05, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  4. Kancelaria Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 24.04.2001, 3 kadencja, 107 posiedzenie, 1 dzień, „Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP”, 2001, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  5. Max Cegielski, Apokalipso, 2004-04, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  6. Tomasz Mirkowicz, Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  7. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „zagadać” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.