wrzesień

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

wrzesień (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ], AS[vžeśė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego); zob. też wrzesień w Wikipedii
(1.2) st.pol. listopad[1]
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) II wojna światowa rozpoczęła się pierwszego września 1939 (tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego) roku.
(1.1) W pierwszych dniach września spadły deszcze.[2]
składnia:
kolokacje:
(1.1) we wrześniu; drugi września, drugiego września
synonimy:
(1.1) daw. pajęcznik, september
(1.2) st.pol. listopad, pajęcznik, październik[3]
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. wrześniowy, wrzosowy
rzecz. wrześniak m, wrześniówka ż, wrzos m, wrzosowisko n
związki frazeologiczne:
zobacz też: przysłowia o miesiącach
etymologia:
od kwitnących w tym miesiącu wrzosów[4]; inne, dawne nazwy dziewiątego miesiąca w roku to, za Taszyckim[5]: październik, pajęcznik, stojączeń; za Borysiem[4]: listopad
uwagi:
W polszczyźnie w znaczeniu (1.1) od XV w.[4]
Niepoprawne jest wyrażenie w miesiącu wrześniu; poprawnie: we wrześniu.
Gdy podajemy datę, używamy wyrazu wrzesień w dopełniaczu, a nie w mianowniku, np. pierwszy września, nie pierwszy wrzesień[6].
zob. też wrzesień w Wikicytatach
zobacz też: styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień
tłumaczenia:
źródła:
  1. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 119.
  2. Gustaw Herling-Grudziński, Wieża
  3. Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 119.
  4. 4,0 4,1 4,2 Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 712, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  5. rozdział XXIII, Nazwy miesięcy w: Najdawniejsze zabytki języka polskiego, oprac. Witold Taszycki, s. 136-137, Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.
  6. Jan Miodek, Sienkiewicza 30, mieszkania 5, w: Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1987.