winieta
winieta (język polski)
[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) pasek tytułowy czasopisma, też: tytuł drukowany na winiecie
- (1.2) poligr. ozdobny drukarski ornament; zob. też winieta (drukarstwo) w Wikipedii
- (1.3) mot. naklejka umieszczana na szybie samochodu po opłaceniu pozwolenia na poruszanie się po krajowych autostradach, będąca dowodem tej opłaty[1]; zob. też winieta (nalepka) w Wikipedii
- (1.4) daw. nadruk, często ozdobny, znajdujący się na odwrocie tekturki, na którą w 2. połowie XIX i na początku XX w. naklejano fotografię; zob. też winieta (fotografia) w Wikipedii
- (1.5) fot. tekturowa lub metalowa wkładka umieszczana przed obiektywem wykonującym zdjęcie w celu modyfikacji kształtu kadru[2]
- (1.6) zob. winietowanie
- odmiana:
- (1.1-6)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik winieta winiety dopełniacz winiety winiet celownik winiecie winietom biernik winietę winiety narzędnik winietą winietami miejscownik winiecie winietach wołacz winieto winiety
- przykłady:
- (1.1) Pismo wychodziło drukowane identyczną czcionką, z identyczną winietą i zachowaniem ciągłości numeracji[3].
- (1.1) Zaczął publikować swoje teksty pod zaczerpniętą od Arystotelesa winietą: Muzyka łagodzi obyczaje[4].
- (1.2) Usłużny subiekt otwiera dalsze składy, wypełnione aż po sufit książkami, rycinami, fotografiami. Te winiety, te ryciny przechodzą stokrotnie najśmielsze nasze marzenia[5].
- (1.3) W wielu krajach europejskich korzystanie z autostrad i dróg ekspresowych wymaga wykupienia winiety[6].
- składnia:
- synonimy:
- (1.2) iluminacja
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) bryt. masthead, amer. headplate; (1.2) vignette; (1.3) vignette
- bułgarski: (1.2) винетка ż
- czeski: (1.3) dálniční známka ż
- hiszpański: (1.1) cabecera ż; (1.2) vinéta ż
- rosyjski: (1.1) заголо́вок m; (1.2) винье́тка ż
- słowacki: (1.3) diaľničná známka ż
- ukraiński: (1.2) віньє́тка ż
- źródła:
- 1 2
Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4. - ↑
Hasło „winieta” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑ Mariusz Urbanek, Zły Tyrmand, 1992, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Mariusz Urbanek, Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe, 1933, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Winiety 2025: jak kupić e-winiety online przed podróżą po Europie, turystyka.rp.pl, 23 lipca 2025 [dostęp 2026-05-16] (pol.).
- ↑ Hasło „winieta” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. VII: T—Y, Nakładem K. Króla i W. Niedźwiedzkiego, z zapomogi kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1919, s. 632.
- ↑ Andrzej Markowski, Radosław Pawelec, Wielki słownik wyrazów obcych i trudnych, Langenscheidt, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7476-242-7.
