wilk

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Wilk

wilk (język polski)[edytuj]

wilk (1.1)
wilk (1.3)
wilk (1.4)
wilk (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[vʲilk], AS[vʹilk], zjawiska fonetyczne: zmięk.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące; zob. też wilk w Wikipedii
(1.2) zool. pot. samiec wilka (1.1)
(1.3) zool. pot. owczarek niemiecki
(1.4) pot. skóra, futro z wilka (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. duża maszyna do rozdrabniania mięsa; zob. też wilk (gastronomia) w Wikipedii
(2.2) med. pot. toczeń
(2.3) ogrod. pionowy pęd rosnący szybko z pnia lub konarów
(2.4) ogrod. pęd rosnący z nieuszlachetnionej podkładki
(2.5) stojak na opał przy kominku
odmiana:
(1.1-4)
(2.1-5)
przykłady:
(1.1) Wczoraj w lesie widziałem dużego wilka.
(1.2) Nie ma złych wilków, tylko wilki nieszczęśliwe.
(1.3) Mój brat ma wilka, a siostra wyżła.
(2.2) Nie siedź na ziemi, bo wilka dostaniesz.
składnia:
kolokacje:
(1.1) wataha wilków
(2.2) dostać / złapać wilka
synonimy:
(1.2) basior
(1.3) wilczur
(2.1) maszynka do mięsa, rozdrabniacz
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) ssak, drapieżnik
(1.2) samiec
(1.3) owczarek
(1.4) skóra
(2.1) maszyna
(2.2) choroba
(2.3) pęd
(2.4) pęd
(2.5) stojak
hiponimy:
(1.1) basior, basiora, wadera, wilczyca, wilczek, wilczątko
holonimy:
(1.1) wataha
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. wilczur m, wilczarz m, wilczura ż
forma żeńska wilczyca ż
zdrobn. wilczek m, wilczątko n
zgrub. wilczysko m
przym. wilczy, wilczurzy
przysł. wilczo, wilkiem
związki frazeologiczne:
bajka o żelaznym wilkubieżyć jako zgłodzony wilk na barana[1]chłop wre na szlachcica jako wilk na kozę[1]czuć wilka w życiedzielić się jak wilk z owcą[1]głodny jak wilkmłody wilko wilku mowapasować jak wilk na pasterzapatrzeć wilkiem/spojrzeć wilkiempoglądać jako wilk na owce[1]trzymać wilka za uszywilk morskiwilk w owczej skórzewilkiem z oczu patrzyzgoda z Niemcami jako wilkom z baranami[1]złapać wilka; zobacz też: przysłowia o wilku
etymologia:
prasł. vl´kъ[2]
uwagi:
(1.1) zobacz też: basiorwadera
(1.1-2) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Włodzimierz Wysoczański, Opozycja homo – animal z perspektywy reguł postępowania (na materiale frazemów wybranych języków), „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura, t. 16, Wrocław 2001, s. 84.
  2. Joachim Herrmann, Die Slawen in Deutschland, Akademie-Verlag Berlin, 1985.