szczekać

szczekać (język polski)

pies szczeka (1.1)

wymowa:

^ⓘ, IPA: [ˈʃt͡ʃɛkat͡ɕ], AS: [ščekać]

znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczeknąć)

(1.1) zool. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

(1.2) przen. pot. pogard. wymyślać komuś, oburzać się na coś

(1.3) przen. pot. pogard. kłamiąc, mówić o kimś lub o czymś źle

(1.4) przen. pot. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

(1.5) łow. o samcu sarny: wydawać głos

odmiana:

(1.1-5) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		szczekać
czas teraźniejszy		szczekam	szczekasz	szczeka	szczekamy	szczekacie	szczekają
czas przeszły	m	szczekałem	szczekałeś	szczekał	szczekaliśmy	szczekaliście	szczekali
	ż	szczekałam	szczekałaś	szczekała	szczekałyśmy	szczekałyście	szczekały
	n	szczekałom	szczekałoś	szczekało
tryb rozkazujący		niech szczekam	szczekaj	niech szczeka	szczekajmy	szczekajcie	niech szczekają
pozostałe formy czas przyszły m będę szczekał, będę szczekać będziesz szczekał, będziesz szczekać będzie szczekał, będzie szczekać będziemy szczekali, będziemy szczekać będziecie szczekali, będziecie szczekać będą szczekali, będą szczekać ż będę szczekała, będę szczekać będziesz szczekała, będziesz szczekać będzie szczekała, będzie szczekać będziemy szczekały, będziemy szczekać będziecie szczekały, będziecie szczekać będą szczekały, będą szczekać n będę szczekało, będę szczekać będziesz szczekało, będziesz szczekać będzie szczekało, będzie szczekać czas zaprzeszły m szczekałem był szczekałeś był szczekał był szczekaliśmy byli szczekaliście byli szczekali byli ż szczekałam była szczekałaś była szczekała była szczekałyśmy były szczekałyście były szczekały były n szczekałom było szczekałoś było szczekało było forma bezosobowa czasu przeszłego szczekano tryb przypuszczający m szczekałbym, byłbym szczekał szczekałbyś, byłbyś szczekał szczekałby, byłby szczekał szczekalibyśmy, bylibyśmy szczekali szczekalibyście, bylibyście szczekali szczekaliby, byliby szczekali ż szczekałabym, byłabym szczekała szczekałabyś, byłabyś szczekała szczekałaby, byłaby szczekała szczekałybyśmy, byłybyśmy szczekały szczekałybyście, byłybyście szczekały szczekałyby, byłyby szczekały n szczekałobym, byłobym szczekało szczekałobyś, byłobyś szczekało szczekałoby, byłoby szczekało imiesłów przymiotnikowy czynny m szczekający, nieszczekający ż szczekająca, nieszczekająca szczekające, nieszczekające n szczekające, nieszczekające imiesłów przysłówkowy współczesny szczekając, nie szczekając rzeczownik odczasownikowy szczekanie, nieszczekanie

przykłady:

(1.1) Mój szczeniak w ogóle nie potrafi znieść mojej nieobecności w domu i gdy tylko wyjdę za drzwi, od razu zaczyna skomleć, szczekać i wyć.

(1.1) Miejscami wąwóz stawał się tak ciasny, że tylko dwa konie mogły iść w pobok, miejscami rozszerzał się w małe, okrągłe doliny otoczone jakby wysokimi kamiennymi murami, na których siedziały wielkie pawiany igrając z sobą, szczekając i pokazując karawanie zęby.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.2) ubliżać

(1.3) obmawiać, oczerniać

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. szczekanie n, szczek m, szczekanina ż, szczekaczka ż

czas. oszczekiwać ndk., naszczekiwać ndk., rozszczekać się dk., odszczekiwać ndk., obszczekiwać się ndk.

przym. szczekliwy

związki frazeologiczne:

pies szczeka, karawana idzie dalej • psy szczekają, karawana idzie dalej • na biednego zawsze psy szczekają • na biednego i psy głośniej szczekają

etymologia:

prasł. *ščekati

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) bark
• arabski: (1.1) نبح
• bułgarski: (1.1) лая, джавкам
• czeski: (1.1) štěkat
• duński: (1.1) gø, bjæffe; (1.4) gø
• esperanto: (1.1) boji, rzad. hundbleki; (1.2) boji
• francuski: (1.1) aboyer, japper
• hiszpański: (1.1) ladrar; (1.2) indignarse, vituperar, abominar; (1.3) calumniar, decir pestes
• ido: (1.1) aboyar
• interlingua: (1.1) latrar
• jidysz: (1.1) האַווקען
• kataloński: (1.1) lladrar
• kazachski: (1.1) арсылдау
• kotava: (1.1) vakolié
• niderlandzki: (1.1) blaffen
• niemiecki: (1.1) bellen
• norweski (bokmål): (1.1) bjeffe, gjø
• nowogrecki: (1.1) γαβγίζω
• rosyjski: (1.1) ла́ять
• slovio: (1.1) gavkat
• słowacki: (1.1) štekať
• turecki: (1.1) havlamak
• ukraiński: (1.1) га́вкати, бреха́ти
• węgierski: (1.1) kaffog
• wilamowski: (1.1) byłła, była
• włoski: (1.1) abbaiare

źródła: