stół

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: stolstoolstołstóllstôlśtołśtołłśtöł

stół (język polski)[edytuj]

stół (1.1)
szwedzki stół (1.2)
stół (1.4) mikserski
stół (1.4) stolarski
stół (1.5) tenisowy
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[stuw], AS[stuu̯]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mebel w postaci poziomej płaszczyzny (blatu) podpartej na nogach, służący zwykle do ułatwienia spożywania posiłków lub pracy; zob. też stół w Wikipedii
(1.2) posiłek z wielu dań wyłożonych na stole (1.1) lub sposób odżywiania się
(1.3) środ. wyraz używany w sformułowaniach bryżowych dotyczących partii lub rozdania, albo zagrywki z wyłożonych kart
(1.4) urządzenie techniczne o różnych zastosowaniach, w formie blatu stojącego na kilku nogach, będące osobnym stanowiskiem pracy
(1.5) specjalny blat stojący na nogach, służący do prowadzenia przy nim konkretnej gry sprawnościowej
odmiana:
(1)
przykłady:
(1.1) Gości zaskoczył bogato zastawiony stół.
(1.2) Rano w hotelowej restauracji do dyspozycji gości jest stół śniadaniowy z daniami do wyboru.
(1.4) Czy zająłem miejsce przy właściwym stole montażowym?
składnia:
kolokacje:
(1.1) drewniany / dębowy / metalowy / rozkładany / składany / obrotowy / uchylny / okrągły / prostokątny stół • blat / noga stołu • położyć obrus na stole • siedzieć / jeść / zasiadać / rozmawiać przy stole (za stołem) • zastawić stół • nakrywać do stołu • podawać do stołu • stół z powyłamywanymi nogamitrzymać nogi na stole • stół operacyjny / sekcyjny / kuchenny / jadalny / ogrodowy / biwakowy / warsztatowy / do masażu / antywibracyjny / barowy / krojczy / labolatoryjny / masarski / złotniczy / narzędziowy / zabiegowy
(1.2) szwedzki / śniadaniowy / wegetariański / wiejski / przekąskowy / kanapkowy / cateringowy stół; zamówić / przygotować stół
(1.4) stół dyspozytorski / frezarski / inwersyjny / elektryczny / grzewczy / chłodniczy / kreślarski / mikserski / montażowy / pionizacyjny / probierczy / spawalniczy / trymerski / traserski / warsztatowy / wibracyjny / wiertniczy
(1.5) stół bilardowy / pingpongowy / tenisowy • stół do bilarda / do ping-ponga / do tenisa stołowego / do piłkarzyków / do hokeja stołowego
synonimy:
(1.1) biurko, ława, konsolka
(1.2) bufet
(1.4) pulpit, konsola
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. stołowy mrz, stolnica f, stołówka f, stolikowiec m.-os., stolarz m.-os., stołek mrz, stolec mrz, stolica f
zdrobn. stolik mrz, stoliczek mrz
zgrub. stolisko n
czas. stołować się ndk., słać ndk., ścielić ndk.
przym. stołowy, stolikowy, stołówkowy
związki frazeologiczne:
(1.1) dzielić stół i łożekasa na stółszczyt stołuo kant stołu rozbićokrągły stółoprzeć sprawę o stółposprzątać ze stołurówny jak stółszwedzki stółuderz w stół, a nożyce się odezwąwyłożyć karty na stółzbierać resztki z pańskiego stołuzałatwić pod stołemzielony stół
(1.3) mocny stółprzebić w stoleprzebić ze stołuutrzymywać się w stolewejście do stołuwyłożyć stółzagranie ze stołu
etymologia:
prasł. *stolъ → stół, ale także: urządzenie do siedzenia (por. pol. stołek); rzeczownik utworzony od czasownika prasł. *stьlati (> pol. słać, pol. ścielić), a więc pierwotnie prasł. *stolъcoś usłanego na ziemi, posłanie służące do siedzenia i jedzenia[1]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.