satelita

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

satelita (język polski)[edytuj]

satelita (1.1) na orbicie
satelita (1.3)
satelita (3.2)
wymowa:
IPA[ˌsatɛˈlʲita], AS[satelʹita], zjawiska fonetyczne: zmięk.akc. pob. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; zob. też satelita w Wikipedii
(1.2) astr. inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; zob. też naturalny satelita w Wikipedii
(1.3) astr. inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; zob. też sztuczny satelita w Wikipedii
(1.4) biol. inaczej: trabant; zob. też trabant (biologia) w Wikipedii
(1.5) techn. koło przekładni obiegowej obracające się wokół osi drugiego, większego koła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) polit. państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki
(2.2) miasto znajdujące się w pobliżu większego miasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) pot. telewizja satelitarna; zob. też telewizja satelitarna w Wikipedii
(3.2) pot. antena satelitarna; zob. też antena satelitarna w Wikipedii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(4.1) pot. przen. osoba będąca pod czyimś oddziaływaniem lub nieustannie komuś towarzysząca[1]
odmiana:
(1.1-5)
(2.1-2)[3]
(3.1-2)
(4.1)
przykłady:
(1.2) Księżyc jest jedynym naturalnym satelitą Ziemi.
(1.3) Amerykanie wystrzelili nowego satelitę telekomunikacyjnego.
(2.1) Polska i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej były przez wiele lat satelitami ZSRR.
(2.2) Wieliczka jest satelitą Krakowa.
(3.1) Oglądałem wczoraj jakiś film na satelicie, całkiem niezły.
(3.2) Dzieci sąsiadów chodzą wciąż w tym samym, ale satelita na dachu jest.
(4.1) Kuba jest najpopularniejszym chłopakiem w szkole i utrzymuje wokół siebie całą chmarę satelitów, którzy patrzą w niego jak w obraz.
składnia:
kolokacje:
(1.1) naturalny satelita, sztuczny satelita
(1.3) satelita telekomunikacyjny / meteorologiczny / geodezyjny / szpiegowski / geostacjonarny / niskoorbitalny / radiofuzyjny
synonimy:
(1.2) naturalny satelita, księżyc
(1.3) sztuczny satelita, sputnik
(1.5) koło obiegowe
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. satelizacja ż
przym. satelitarny, satelicki, satelitowy
związki frazeologiczne:
etymologia:
franc. satellite[2] < łac. satelles (genetivus satellitis)[3]
uwagi:
tłumaczenia:
(1.4) zobacz listę tłumaczeń w haśle: trabant
(3.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: antena satelitarna
(3.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: telewizja satelitarna
źródła:
  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „satelita” w: Poradnia Językowa PWN.
  2. 2,0 2,1 publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. 3,0 3,1 Hasło satelita w: Wielki słownik wyrazów obcych, praca zbiorowa, pod red. Mirosława Bańki, s. 1125, Warszawa, PWN, 2008, ISBN 978-83-01-14455-5.