roztrzaskać

roztrzaskać (język polski)

wymowa:

^ⓘ

znaczenia:

czasownik przechodni dokonany (ndk. roztrzaskiwać)

(1.1) silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków

(1.2) doprowadzić do poważnego urazu części ciała

czasownik zwrotny dokonany roztrzaskać się (ndk. roztrzaskiwać się)

(2.1) rozpaść się na wiele kawałków

(2.2) o części ciała: doznać poważnego urazu

odmiana:

(1.1-2)

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		roztrzaskać
czas przyszły prosty		roztrzaskam	roztrzaskasz	roztrzaska	roztrzaskamy	roztrzaskacie	roztrzaskają
czas przeszły	m	roztrzaskałem	roztrzaskałeś	roztrzaskał	roztrzaskaliśmy	roztrzaskaliście	roztrzaskali
	ż	roztrzaskałam	roztrzaskałaś	roztrzaskała	roztrzaskałyśmy	roztrzaskałyście	roztrzaskały
	n	roztrzaskałom	roztrzaskałoś	roztrzaskało
tryb rozkazujący		niech roztrzaskam	roztrzaskaj	niech roztrzaska	roztrzaskajmy	roztrzaskajcie	niech roztrzaskają
pozostałe formy czas zaprzeszły m roztrzaskałem był roztrzaskałeś był roztrzaskał był roztrzaskaliśmy byli roztrzaskaliście byli roztrzaskali byli ż roztrzaskałam była roztrzaskałaś była roztrzaskała była roztrzaskałyśmy były roztrzaskałyście były roztrzaskały były n roztrzaskałom było roztrzaskałoś było roztrzaskało było forma bezosobowa czasu przeszłego roztrzaskano tryb przypuszczający m roztrzaskałbym, byłbym roztrzaskał roztrzaskałbyś, byłbyś roztrzaskał roztrzaskałby, byłby roztrzaskał roztrzaskalibyśmy, bylibyśmy roztrzaskali roztrzaskalibyście, bylibyście roztrzaskali roztrzaskaliby, byliby roztrzaskali ż roztrzaskałabym, byłabym roztrzaskała roztrzaskałabyś, byłabyś roztrzaskała roztrzaskałaby, byłaby roztrzaskała roztrzaskałybyśmy, byłybyśmy roztrzaskały roztrzaskałybyście, byłybyście roztrzaskały roztrzaskałyby, byłyby roztrzaskały n roztrzaskałobym, byłobym roztrzaskało roztrzaskałobyś, byłobyś roztrzaskało roztrzaskałoby, byłoby roztrzaskało imiesłów przymiotnikowy przeszły m roztrzaskany, nieroztrzaskany roztrzaskani, nieroztrzaskani ż roztrzaskana, nieroztrzaskana roztrzaskane, nieroztrzaskane n roztrzaskane, nieroztrzaskane imiesłów przysłówkowy uprzedni roztrzaskawszy rzeczownik odczasownikowy roztrzaskanie, nieroztrzaskanie

(2.1-2)

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		roztrzaskać się
czas przyszły prosty		roztrzaskam się	roztrzaskasz się	roztrzaska się	roztrzaskamy się	roztrzaskacie się	roztrzaskają się
czas przeszły	m	roztrzaskałem się	roztrzaskałeś się	roztrzaskał się	roztrzaskaliśmy się	roztrzaskaliście się	roztrzaskali się
	ż	roztrzaskałam się	roztrzaskałaś się	roztrzaskała się	roztrzaskałyśmy się	roztrzaskałyście się	roztrzaskały się
	n	roztrzaskałom się	roztrzaskałoś się	roztrzaskało się
tryb rozkazujący		niech się roztrzaskam	roztrzaskaj się	niech się roztrzaska	roztrzaskajmy się	roztrzaskajcie się	niech się roztrzaskają
pozostałe formy czas zaprzeszły m roztrzaskałem się był roztrzaskałeś się był roztrzaskał się był roztrzaskaliśmy się byli roztrzaskaliście się byli roztrzaskali się byli ż roztrzaskałam się była roztrzaskałaś się była roztrzaskała się była roztrzaskałyśmy się były roztrzaskałyście się były roztrzaskały się były n roztrzaskałom się było roztrzaskałoś się było roztrzaskało się było forma bezosobowa czasu przeszłego roztrzaskano się tryb przypuszczający m roztrzaskałbym się, byłbym się roztrzaskał roztrzaskałbyś się, byłbyś się roztrzaskał roztrzaskałby się, byłby się roztrzaskał roztrzaskalibyśmy się, bylibyśmy się roztrzaskali roztrzaskalibyście się, bylibyście się roztrzaskali roztrzaskaliby się, byliby się roztrzaskali ż roztrzaskałabym się, byłabym się roztrzaskała roztrzaskałabyś się, byłabyś się roztrzaskała roztrzaskałaby się, byłaby się roztrzaskała roztrzaskałybyśmy się, byłybyśmy się roztrzaskały roztrzaskałybyście się, byłybyście się roztrzaskały roztrzaskałyby się, byłyby się roztrzaskały n roztrzaskałobym się, byłobym się roztrzaskało roztrzaskałobyś się, byłobyś się roztrzaskało roztrzaskałoby się, byłoby się roztrzaskało imiesłów przymiotnikowy przeszły m roztrzaskany, nieroztrzaskany roztrzaskani, nieroztrzaskani ż roztrzaskana, nieroztrzaskana roztrzaskane, nieroztrzaskane n roztrzaskane, nieroztrzaskane imiesłów przysłówkowy uprzedni roztrzaskawszy się rzeczownik odczasownikowy roztrzaskanie się, nieroztrzaskanie się

przykłady:

(1.1) To grał mały chłopczyk, który od dawna marzył o tym, aby mieć swoje skrzypce, aż wreszcie ojciec mu je sprawił. Któryś z żołnierzy podszedł do niego, wyrwał mu skrzypce i, uderzając o płot, roztrzaskał je na drobne kawałki.

(1.2) Destylat zbożowy z dodatkiem ziół, przyrządzony według tajemnej wiedzy samozwańczego mnicha i szarlatana Grigorija Rasputina. Gdyby udało się precyzyjnie poznać jego skład, uczeni mogliby rozwiązać zagadkę niezwykłej żywotności brodatego oszusta, który przeżył otrucie cyjankiem, cztery rany postrzałowe i roztrzaskanie głowy drewnianą pałką.

(2.1) (…) skierował samochód wprost na wąwóz za cmentarzem. Samochód runął w ten wąwóz z łoskotem i roztrzaskał się.

składnia:

(1.1-2) roztrzaskać + B.

kolokacje:

(1.1) roztrzaskać na kawałki

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

pol. roz- + trzaskać

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) shatter, smash

źródła: