racjonalizm
Wygląd
racjonalizm (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- IPA: [ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥], AS: [racʹi ̯õnalʹism̦], zjawiska fonetyczne: zmięk.• wygł.• nazal.• akc. pob.
- ⓘ
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)
- (1.2) filoz. postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.; zob. też światopogląd racjonalistyczny w Wikipedii
- (1.3) filoz. pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu; zob. też racjonalizm filozoficzny w Wikipedii
- odmiana:
- (1.1-3) blm[1],
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik racjonalizm racjonalizmy dopełniacz racjonalizmu racjonalizmów celownik racjonalizmowi racjonalizmom biernik racjonalizm racjonalizmy narzędnik racjonalizmem racjonalizmami miejscownik racjonalizmie[2] racjonalizmach wołacz racjonalizmie[2] racjonalizmy
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- (1.1-3) irracjonalizm
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. deracjonalizacja ż, racjonalność ż, racjonalista m, racjonalistka ż, racjonalizowanie n, zracjonalizowanie n
- przym. racjonalny, racjonalistyczny
- przysł. racjonalnie, racjonalistycznie
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- franc. rationalisme[1]
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) rationalism; (1.2) rationalism; (1.3) rationalism
- białoruski: (1.1) рацыяналізм m; (1.2) рацыяналізм m; (1.3) рацыяналізм m
- czeski: racionalismus m
- duński: (1.3) rationalisme w
- francuski: (1.1) rationalisme m
- hiszpański: (1.3) racionalismo m
- niemiecki: (1.1) Rationalismus m; (1.2) Rationalismus m; (1.3) Rationalismus m
- nowogrecki: (1.3) ρασιοναλισμός m
- rosyjski: (1.1) рационали́зм m; (1.2) рационали́зм m; (1.3) рационали́зм m
- szwedzki: (1.1) rationalism w; (1.2) rationalism w; (1.3) rationalism w
- ukraiński: (1.1) раціоналі́зм m; (1.2) раціоналі́зм m; (1.3) раціоналі́зм m
- źródła:
- 1 2
Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
- 1 2 Należy do grupy rzeczowników, w których końcówkę zapisywaną w Ms. i W. lp jako „‑zmie” wymawia się alternatywnie jako „‑zmie” albo „‑źmie”.