pryskać

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

pryskać (język polski)[edytuj]

rolnik pryska (2.1) rośliny
woda pryska (3.1) ze zraszacza
mężczyzna pryska się (4.1) wodą
ludzie pryskają się (4.2) pianą
wymowa:
wymowa ?/i IPA[ˈprɨskaʨ̑], AS[pryskać]
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. prysnąć)

(1.1) wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) pot. zraszać rośliny środkami chemicznymi

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. prysnąć)

(3.1) poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek
(3.2) pękać, rozpadać się na kawałki, niszczeć
(3.3) przen. o uczuciach, nastrojach: rozwiewać się, znikać, nagle przemijać
(3.4) pot. szybko uciekać

czasownik zwrotny niedokonany pryskać się (dk. prysnąć się)

(4.1) pryskać (1.1) czymś na samego siebie
(4.2) pryskać (1.1) czymś na siebie nawzajem
odmiana:
(1-3) koniugacja I
(4.1-2) koniugacja I
przykłady:
(1.1) Wiem, że to śmigus-dyngus i należy hołdować tradycji, ale czy nie możesz zwyczajnie pryskać ludzi wodą z pistoletu, zamiast latać za nimi z wiadrem?
(1.1) Ciągle przejeżdżające tutaj samochody pryskają błotem na przechodniów.
(2.1) Każdego roku trzeba pryskać jabłonkę, by nie rozchorowała się bardziej przez te szkodniki.
(3.1) Lecę na mej wielblądce, wrą u nóg ukropy, / Krzemienie iskry sypiąc pryskają spod stopy.[1]
(3.1) Przy smażeniu mięsa zawsze tłuszcz pryska mi na ręce i mnie parzy.
(3.2) Nie dawaj mu roboty przy szybach. Wszystko, co delikatne, pryska w jego dłoniach.
(3.2-3) W krajach ludzkości jeszcze noc głucha, / Żywioły chęci jeszcze w wojnie… / Oto miłość ogniem zionie, / Wyjdzie z zamętu świat ducha, / Młodość go pocznie na swojem łonie, / A przyjaźń w wieczne skojarzy spojnie. / Pryskają nieczułe lody / I przesądy światło ćmiące. / Witaj, jutrzenko swobody, / Zbawienia za tobą słońce!…[2]
(3.3) Weź się nie smuć! Cały wesoły nastrój pryska, gdy widzi się kogoś tak przygnębionego.
(3.4) Szybko! Pryskajmy zanim ktoś zauważy, że wybiliśmy szybę.
(4.1) Za obficie pryskasz się wodą kolońską. Czuć na kilometr.
(4.2) Dzieci pryskały się wodą w parku.
składnia:
(1.1) pryskać czymś coś / w coś / na coś
(2.1) pryskać coś czymś
(3.1) pryskać na / w coś
(4.1-2) pryskać się czymś
kolokacje:
(1.1) pryskać błotem / pianą / wodą / lakierem / iskrami / …
(3.4) nadzieja / nastrój / czar pryska
synonimy:
(1.1) rozpryskiwać, zraszać, opryskiwać
(2.1) rozpryskiwać się, bryzgać
(3.2) rozpadać się (na kawałki), niszczeć, kruszyć się, łamać się, pękać
(3.3) znikać, niknąć, przemijać (nagle, szybko), rozwiewać się, ulatywać
(3.4) zwiewać, uciekać, buchnąć, czmychać, dawać nogę, dawać drapaka, dawać dyla, drapać, zmykać, pierzchnąć, spadać, wulg. spieprzać, wulg. spierdalać, wulg. spierniczać, uchodzić, umykać, wiać, zjeżdżać, zmiatać
(4.1) opryskiwać się, zraszać się
(4.2) opryskiwać się, zraszać się
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. pryskanie n, pryśnięcie n, wyprysk m, pryszcz m, odprysk m, wytrysk m, pryszczyca ż, oprysk m
czas. prysnąć dk., opryskiwać ndk. / opryskać dk., wypryskiwać ndk. / wyprysnąć dk., spryskiwać ndk. / spryskać dk.
przym. pryskany, pryszczaty
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Adam Mickiewicz: Szanfary
  2. Adam Mickiewicz: Oda do młodości