poniewierać

poniewierać (język polski)

wymowa:

^ⓘ

znaczenia:

czasownik niedokonany

(1.1) odnosić się do kogoś w sposób pozbawiony szacunku, okazywać pogardę; maltretować fizycznie lub psychicznie, wykorzystując swoją przewagę

(1.2) daw. nie dbać o coś, nie szanować przedmiotów, pozostawiać je bez opieki lub w zaniedbaniu

czasownik zwrotny poniewierać się

(2.1) o ludziach: nie posiadać stałego miejsca zamieszkania, zmuszonym być do ciągłego przemieszczania się, znosząc przy tym trudy, nędzę i upokorzenia; być na łasce losu

(2.2) o przedmiotach: znajdować się w nieładzie, leżeć w miejscu do tego nieprzeznaczonym, być rozrzuconym lub porzuconym bez dbałości

odmiana:

(1.1-2) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		poniewierać
czas teraźniejszy		poniewieram	poniewierasz	poniewiera	poniewieramy	poniewieracie	poniewierają
czas przeszły	m	poniewierałem	poniewierałeś	poniewierał	poniewieraliśmy	poniewieraliście	poniewierali
	ż	poniewierałam	poniewierałaś	poniewierała	poniewierałyśmy	poniewierałyście	poniewierały
	n	poniewierałom	poniewierałoś	poniewierało
tryb rozkazujący		niech poniewieram	poniewieraj	niech poniewiera	poniewierajmy	poniewierajcie	niech poniewierają
pozostałe formy czas przyszły m będę poniewierał, będę poniewierać będziesz poniewierał, będziesz poniewierać będzie poniewierał, będzie poniewierać będziemy poniewierali, będziemy poniewierać będziecie poniewierali, będziecie poniewierać będą poniewierali, będą poniewierać ż będę poniewierała, będę poniewierać będziesz poniewierała, będziesz poniewierać będzie poniewierała, będzie poniewierać będziemy poniewierały, będziemy poniewierać będziecie poniewierały, będziecie poniewierać będą poniewierały, będą poniewierać n będę poniewierało, będę poniewierać będziesz poniewierało, będziesz poniewierać będzie poniewierało, będzie poniewierać czas zaprzeszły m poniewierałem był poniewierałeś był poniewierał był poniewieraliśmy byli poniewieraliście byli poniewierali byli ż poniewierałam była poniewierałaś była poniewierała była poniewierałyśmy były poniewierałyście były poniewierały były n poniewierałom było poniewierałoś było poniewierało było forma bezosobowa czasu przeszłego poniewierano tryb przypuszczający m poniewierałbym, byłbym poniewierał poniewierałbyś, byłbyś poniewierał poniewierałby, byłby poniewierał poniewieralibyśmy, bylibyśmy poniewierali poniewieralibyście, bylibyście poniewierali poniewieraliby, byliby poniewierali ż poniewierałabym, byłabym poniewierała poniewierałabyś, byłabyś poniewierała poniewierałaby, byłaby poniewierała poniewierałybyśmy, byłybyśmy poniewierały poniewierałybyście, byłybyście poniewierały poniewierałyby, byłyby poniewierały n poniewierałobym, byłobym poniewierało poniewierałobyś, byłobyś poniewierało poniewierałoby, byłoby poniewierało imiesłów przymiotnikowy czynny m poniewierający, nieponiewierający ż poniewierająca, nieponiewierająca poniewierające, nieponiewierające n poniewierające, nieponiewierające imiesłów przymiotnikowy bierny m poniewierany, nieponiewierany poniewierani, nieponiewierani ż poniewierana, nieponiewierana poniewierane, nieponiewierane n poniewierane, nieponiewierane imiesłów przysłówkowy współczesny poniewierając, nie poniewierając rzeczownik odczasownikowy poniewieranie, nieponiewieranie

(2.1-2) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		poniewierać się
czas teraźniejszy		poniewieram się	poniewierasz się	poniewiera się	poniewieramy się	poniewieracie się	poniewierają się
czas przeszły	m	poniewierałem się	poniewierałeś się	poniewierał się	poniewieraliśmy się	poniewieraliście się	poniewierali się
	ż	poniewierałam się	poniewierałaś się	poniewierała się	poniewierałyśmy się	poniewierałyście się	poniewierały się
	n	poniewierałom się	poniewierałoś się	poniewierało się
tryb rozkazujący		niech się poniewieram	poniewieraj się	niech się poniewiera	poniewierajmy się	poniewierajcie się	niech się poniewierają
pozostałe formy czas przyszły m będę się poniewierał, będę się poniewierać będziesz się poniewierał, będziesz się poniewierać będzie się poniewierał, będzie się poniewierać będziemy się poniewierali, będziemy się poniewierać będziecie się poniewierali, będziecie się poniewierać będą się poniewierali, będą się poniewierać ż będę się poniewierała, będę się poniewierać będziesz się poniewierała, będziesz się poniewierać będzie się poniewierała, będzie się poniewierać będziemy się poniewierały, będziemy się poniewierać będziecie się poniewierały, będziecie się poniewierać będą się poniewierały, będą się poniewierać n będę się poniewierało, będę się poniewierać będziesz się poniewierało, będziesz się poniewierać będzie się poniewierało, będzie się poniewierać czas zaprzeszły m poniewierałem się był poniewierałeś się był poniewierał się był poniewieraliśmy się byli poniewieraliście się byli poniewierali się byli ż poniewierałam się była poniewierałaś się była poniewierała się była poniewierałyśmy się były poniewierałyście się były poniewierały się były n poniewierałom się było poniewierałoś się było poniewierało się było forma bezosobowa czasu przeszłego poniewierano się tryb przypuszczający m poniewierałbym się, byłbym się poniewierał poniewierałbyś się, byłbyś się poniewierał poniewierałby się, byłby się poniewierał poniewieralibyśmy się, bylibyśmy się poniewierali poniewieralibyście się, bylibyście się poniewierali poniewieraliby się, byliby się poniewierali ż poniewierałabym się, byłabym się poniewierała poniewierałabyś się, byłabyś się poniewierała poniewierałaby się, byłaby się poniewierała poniewierałybyśmy się, byłybyśmy się poniewierały poniewierałybyście się, byłybyście się poniewierały poniewierałyby się, byłyby się poniewierały n poniewierałobym się, byłobym się poniewierało poniewierałobyś się, byłobyś się poniewierało poniewierałoby się, byłoby się poniewierało imiesłów przymiotnikowy czynny m poniewierający się, nieponiewierający się ż poniewierająca się, nieponiewierająca się poniewierające się, nieponiewierające się n poniewierające się, nieponiewierające się imiesłów przymiotnikowy bierny m poniewierany, nieponiewierany poniewierani, nieponiewierani ż poniewierana, nieponiewierana poniewierane, nieponiewierane n poniewierane, nieponiewierane imiesłów przysłówkowy współczesny poniewierając się, nie poniewierając się rzeczownik odczasownikowy poniewieranie się, nieponiewieranie się

przykłady:

(1.1) Widziałam, jak jeden człowiek potrafi niszczyć drugiego, poniewierać i doprowadzić do wszystkiego, co najgorsze.

(1.1) Poniewiera - ale kocha, więzi i katuje - ale żyć bez Isaury nie może.

(1.2) Ale szkodá święconych rzeczy poniewieráć.

(2.1) Mama nie chciała nigdzie uciekać, poniewierać się, prosić o łaskę, kryć się jak zwierzę.

(2.2) Wszędzie poniewiera się mnóstwo wiórów sczerniałych, zeschniętych, którymi wiatr się zabawia.

składnia:

(1.1) poniewierać + N. (kim?) • daw. rzad. poniewierać + B. (kogo?)

(2.1-2) poniewierać się + miejsce (po czym?, gdzie?)

kolokacje:

(1.1) poniewierać ludźmi / podwładnymi / rodziną

(1.2) poniewierać godność / sławę

(2.2) poniewierać się po podłodze / szufladach / strychu

synonimy:

(1.1) pomiatać, gardzić, gnębić, maltretować, lekceważyć, szykanować

(2.1) błąkać się, włóczyć się, wałęsać się

(2.2) walać się, zalegać, być rozrzuconym

antonimy:

(1.1) szanować

(1.2) szanować, dbać, pielęgnować

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. poniewierka ż, poniewieranie n, sponiewieranie n

czas. sponiewierać dk., naponiewierać dk.

związki frazeologiczne:

kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera • poniewierać się po świecie • poniewierać się po kątach

etymologia:

Czasownik ogólnosłowiański. Pochodzi od rdzenia prasł. *virati, będącego formą wielokrotną (iteratywną) od prasł. *verti (vъrǫ) → zamykać, zawierać, kryć. Pierwotne znaczenie (rekonstruowane jako stpol. *nie wierać) oznaczało „nie ukrywać, nie chować czegoś”, a w konsekwencji – „pozostawiać bez opieki, w nieładzie, byle jak”

uwagi:

tłumaczenia:

źródła: