Przejdź do zawartości

połyk

Brak wersji przejrzanej
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

połyk (język polski)

[edytuj]
wymowa:
ⓘ
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. anat. przełyk; narząd w postaci kanału łączącego gardło z żołądkiem, którym pokarm przesuwa się w trakcie jedzenia[1][2][3][4][5]
(1.2) daw. rzad. akt połknięcia; czynność przełknięcia pokarmu lub innej substancji[1][2][3]
(1.3) środ. więz. akt celowego połknięcia twardego lub ostrego przedmiotu przez więźnia, zwykle w celu wymuszenia hospitalizacji lub uniknięcia transportu do innego zakładu karnego[6][7][8]
(1.4) środ. więz. przedmiot połknięty przez więźnia wskutek połyku (1.3)[8][9]
(1.5) gw. (Małopolska) przełyk[10]
(1.6) gw. (Małopolska) grdyka[10]
odmiana:
(1)
 
przypadekliczba pojedynczaliczba mnoga
mianownikpołykpołyki
dopełniaczpołykupołyków
celownikpołykowipołykom
biernikpołykpołyki
narzędnikpołykiempołykami
miejscownikpołykupołykach
wołaczpołykupołyki
przykłady:
(1.1) [...] jak tylko salamandra na chwilkę spocznie, dżdżownica usiłuje wydobyć się jéj z ust, a że salamandra [...] nie ma wielkiéj siły w mięśniach połyku, przeto [...] dżdżownica wysuwa się nieco napowrót[11].
(1.1) Czasem nazbyt wielki kęs pokarmowy utkwi w połyku i przez ucisk zamknie tchawicę[12].
(1.2) Odgłos połyków zmieszał się z dzikim wyciem radości[13].
(1.2) Za każdym połykiem podnosiły swe piękne głowy do góry, zwracając się w kierunku strzelców[14].
(1.3) Można zrobić połyk, czyli połknąć na przykład pałąk od wiadra, żeby dostać się do szpitala — zawsze to jakaś zmiana otoczenia[15].
(1.3) Przeciął sobie rękę w przegubie, potem połknął dwa spinacze połączone gumką. Ale ani sznyt, ani połyk nie polepszyły sytuacji[16].
(1.3) Jeśli telewizor nie wróci, w poniedziałek robię następny połyk — zastrzega Garbacz. — Zrobiłem 30 połyków przez ostatnie 6 lat[17].
(1.4) Czekając na zagojenie rany po operacyjnym wyjęciu połyku, Garbacz wystarał się o adwokata z urzędu[18].
składnia:
kolokacje:
(1.3) robić połyk
synonimy:
(1.1) przełyk, gardziel
(1.2) połknięcie, łyk
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) narząd
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. połykanie n, połknięcie n, łyk mrz, połykacz mos, połykałka mrz
czas. połykać, połknąć, łykać
przym. połykalny
związki frazeologiczne:
etymologia:
pol. połykać
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Połyk” w: Michał Arct, M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego, Wydawnictwo M. Arcta w Warszawie, Warszawa 1916.
  2. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Połyk” w: Antoni Krasnowolski, Władysław Niedźwiedzki, M. Arcta Słownik Staropolski, 1920.
  3. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „połyk” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „połyk” w: Słownik polszczyzny XVI wieku. Edycja internetowa, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2010–, ISBN 978-83-65573-85-8.
  5. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Połyk” w: Słownik języka polskiego, red. Aleksander Zdanowicz i in., M. Orgelbrand, Wilno 1861.
  6. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „połyk (czynność)” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  7. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „połyk” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  8. 1 2 XIV. Podręczny słownik „grypsery” w: Krzysztof Kolęda, Złodzieje i klawisze, red. Maria Domańska, red. techn. Jan Łukiewicz, Polski Dom Wydawniczy Sp. z o.o., Warszawa 1995, ISBN 83-7043-194-1.
  9. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „połyk (przedmiot)” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  10. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać red. nauk. Jadwiga Wronicz, Mały słownik gwar polskich, Wydawnictwo Lexis, Kraków 2010, ISBN 978-83-89425-63-8.
  11. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Salamandra plamista czyli krzeczek plamisty w: Eugeniusz Janota, Kalendarz illustrowany 1871 r., Kraków 1871.
  12. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać O śmierci nagłej w: Leon Wachholz, Przegląd Lekarski, 1893, nr 30, 33, 34, 36, 37, red. Stanisław Domański, Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, Kraków 1893.
  13. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać XIV w: Gustave Flaubert, Salammbo. Córa Hamilkara (Salammbô), tłum. Natalia Dygasińska, Wydawnictwo „Bibljoteki Groszowej“, Warszawa 1926.
  14. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Rozdział XIII w: Juliusz Verne, Pięć tygodni na balonie (Cinq semaines en ballon), tłum. Anonimowy, Księgarnia Juliana Guranowskiego, Warszawa 1896.
  15. ↑ Antoni Pawlak, Świat odmierzany krokami, „Gazeta Wyborcza”, 1993-04-14, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  16. ↑ Piotr Pytlakowski, Wyrokowiec, „Polityka nr 2395”, 2003-04-05, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  17. ↑ Marcin Kołodziejczyk, Zagęszczony, „Polityka nr 2657”, 2008-06-07, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  18. ↑ Marcin Kołodziejczyk, Zagęszczony, „Polityka nr 2657”, 2008-06-07, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
Źródło: „https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=połyk&oldid=8751723”