Przejdź do zawartości

oszołomienie

Brak wersji przejrzanej
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

oszołomienie (język polski)

[edytuj]
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan ograniczonej świadomości[1][2]
(1.2) przen. stan wywołany silnym przeżyciem[1][2]
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Podniósł pięści i obiema równocześnie rąbnął w głowę młodego. Nie powaliło go to od razu, ale sekunda oszołomienia zgubiła go[3].
(1.1) W sennym oszołomieniu [narkozą] Anna widziała nad sobą dwa olbrzymie, zielone owady z trupimi czaszkami […][4].
(1.1) Alkohol dawał mu tyle oszołomienia i zapomnienia, więc piłpił[5].
(1.1) Powstanie tej nazwy [gazu rozweselającego] tłumaczy się przyjemnym stanem oszołomienia, odczuwanym przy wdychaniu gazu[6].
(1.1) Nocne czuwanie, sen pełny trwogiwprawiły redaktora w stan szczególnego oszołomienia[7].
(1.2) Wytrącony z równowagi tym wybuchem, spoglądał w oszołomieniu na wstrząsane płaczem plecy żony[8].
(1.2) Przeżył, jak w ubiegłych latach, radosne i hałaśliwe oszołomienie pierwszego dnia nowego roku[9].
(1.2) Tymczasem ochłonąłem z pierwszego oszołomienia i poczułem przypływ odwagi[10].
(1.2) Miłość pochłaniała go zupełnie, całymi tygodniami znajduje się to w stanie ekstazy, to w stanie boleśnego oszołomienia lub nerwowego odrętwienia[11].
(1.2) Resztki śniegu przypominają rozczochrane peruki, porzucone w oszołomieniu przez zimę[12].
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) odurzenie, ogłuszenie
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. oszołom mos/mrz
związki frazeologiczne:
etymologia:
rzecz. odczas. pol. oszołomić
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „oszołomienie” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „oszołomienie” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Wilhelm Szewczyk, Kleszcze. Powieść, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1953, s. 189.
  4. Pola Gojawiczyńska, Krata (wyd. 4), Czytelnik, Warszawa 1948, s. 86.
  5. Jan Wiktor, Wierzby nad Sekwaną, t. 1, Książka i Wiedza, Warszawa 1951, s. 183.
  6. Wiedza i Życie. Miesięcznik, Organ Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, 1954, s. 50.
  7. Stefan Żeromski, Promień, Czytelnik, Warszawa 1948, s. 106.
  8. Marian Brandys, Piotr i Maria, Czytelnik, Warszawa 1951, s. 76.
  9. Jan Parandowski, Niebo w płomieniach, Czytelnik, Warszawa 1949, s. 104.
  10. Arkady Fiedler, Mały Bizon, Iskry, Warszawa 1953, s. 34.
  11. Jan Ludwik Popławski, Szkice literackie i naukowe, Księgarnia Edward Wende i Spółka, Warszawa 1910, s. 98.
  12. Mariusz Sieniewicz, Miasto szklanych słoni, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2010, ISBN 978-83-240-1299-2.