misterium

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

misterium (język polski)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko
(1.2) kult. tajemny obrzęd lub ryt
(1.3) przen. niezrozumiałe postępowanie, jakby z zachowaniem tajemniczych reguł i zasad
(1.4) kult. hist. antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej
(1.5) kult. hist. średniowieczny dramat religijny często odgrywany w kościołach
(1.6) kult. rel. współczesna inscenizacja o charakterze religijnym na wzór (1.5)
odmiana:
(1.1-6)
przykłady:
(1.1) Także w górach uda ci się zanurzyć w misterium Bożej obecności.
(1.2) Policjanci wyglądali jak spiskowcy lub uczestnicy tajemnego misterium[1].
(1.3) Każdego dnia Helena odprawiała misterium rozkładania czystego obrusa, choćby ten wczorajszy nie miał jeszcze żadnej plamy[2].
(1.4) W tym miejscu odbywały się misteria ku czci Apollina.
(1.4) Na tradycyjne wierzenia Rzymian nakładają się misteria importowane z Grecji, Egiptu i Azji[3].
(1.5) Instytut wyda jego studium o średniowiecznych misteriach pasyjnych.
(1.6) Młodzież wystawiMisterium o Narodzeniu Pańskim”.
składnia:
kolokacje:
(1.1) misterium chrześcijańskie / ciała / cierpienia / Kościoła / narodzin / odejścia / śmierci / umierania / wcielenia / zła • misteria przyrody
(1.2) misteria świętojańskie
(1.4) misteria dionizyjskie / eleuzyńskie / orfickie / pogańskie / starożytne
(1.5) misterium średniowieczne
(1.6) misterium bożonarodzeniowe / Męki Pańskiej / pasyjne / wielkopostne / wielkotygodniowe
synonimy:
(1.1) tajemnica
(1.2) obrzęd
(1.3) ryt, czary
(1.4) kult
(1.5) dramat, sztuka
(1.6) inscenizacja
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. misteryjny
związki frazeologiczne:
etymologia:
łac. mysterium < gr. μυστήριον < gr. μύστης
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Marek Krajewski, Koniec świata w Breslau.
  2. Hanna Samson, Pułapka na motyla.
  3. Henryk Waniek, Opis podróży mistycznej z Oświęcimia do Zgorzelca 1257-1957.