madejowe łoże
Wygląd
- znaczenia:
fraza rzeczownikowa, rodzaj nijaki
- (1.1) hist. narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn; zob. też madejowe łoże w Wikipedii
związek frazeologiczny
- (2.1) przen. żart. bardzo niewygodne posłanie
- odmiana:
- (1.1; 2.1) związek zgody
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik madejowe łoże madejowe łoża dopełniacz madejowego łoża madejowych łóż celownik madejowemu łożu madejowym łożom biernik madejowe łoże madejowe łoża narzędnik madejowym łożem madejowymi łożami miejscownik madejowym łożu madejowych łożach wołacz madejowe łoże madejowe łoża
- przykłady:
- (2.1) Oka nie zmrużyłem przez tę twardą wersalkę – istne madejowe łoże.
- składnia:
- kolokacje:
- (2.1) pościelić / przygotować madejowe łoże
- synonimy:
- (1.1) łoże sprawiedliwości
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- (2.1) wyspać się jak na madejowym łożu • przyjdziesz na madejowe łoże, gdzie są brzytwy i noże[1]
- etymologia:
- od bajecznego łoża nabitego ostrymi kolcami, przygotowanego w piekle dla legendarnego zbója Madeja[2]
- uwagi:
- zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne
- tłumaczenia:
- francuski: (1.1) chevalet m
- hiszpański: (1.1) potro (de tortura) m, ecúleo m, catasta ż
- nowogrecki: (1.1) τροχός (βασανιστηρίων) m
- źródła:
- ↑
Samuel Adalberg, Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich, Druk Emila Skiwskiego, Warszawa 1889–1894, s. 281. - ↑
Hasło „madejowy” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.