Przejdź do zawartości

mać

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: MAC Mac mac Mac. mac. Macc macc maç maĉ mač mác mặc
wymowa:
[uwaga 1] IPA: [mat͡ɕ], AS: [mać]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. lub przest. (także gw. (Śląsk Cieszyński)) matka[1][2][3]
(1.2) stpol. kwoka
odmiana:
(1.1-2) [uwaga 1]
przykłady:
(1.1) Mać czeka, umilknie skarga ukradzionego nieboszczykowi zegarka, po czym podchodzi na skraj sceny i śpiewa[6].
(1.1) Zda mi sięwtrąca młodszy Henrykże on by się zgadał z naszą macią[7].
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) matka, stpol. maciora[8]
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. macierz ż, macierzyństwo n, macierzyzna ż, macierzanka ż, macica ż
zdrobn. matka ż[9]
zgrub. maciora ż, macocha ż
czas. matkować ndk.
przym. macierzyński, macierzysty, macierzowy
związki frazeologiczne:
kurwa maćpsia mać
przysłowia: jaka mać, taka nać
etymologia:
prasł. *mati[9][10]
por. białor. маці, chorw. mati, czes. máť, dłuż. maś, głuż. mać, ros. мать, scs. мати, słc. mať, słń. mati i ukr. мати
źródłosłów dla pol. macierz (pierwotnie forma ta była formą B. słowa mać[8])
uwagi:
  1. 1 2 jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: matka
źródła:
  1. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło „mać” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „mać” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego, red. Jadwiga Wronicz, Galeria „Na Gojach”, Ustroń 2010, ISBN 978-83-60551-28-8.
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „mać” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020.
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „mać” w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  6. Marian Pankowski, Nasz Julo Czerwony i siedem innych sztuk, Oficyna Poetów i Malarzy, 1981, LCCN 81197276.
  7. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Dominikanie: Gdańsk – Polska – Europa. Materiały z konferencji międzynarodowe, Gdańsk: Wydawn. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", styczeń 2002, LCCN 2004369580, OCLC i749198787 (pol.).
  8. 1 2 Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Jan Łoś, Nazwy stopni pokrewieństwa i powinowactwa w dawnej Polsce, Roman Zawiliński (red.), „Język Polski” (1), Kraków 1914, s. 3.
  9. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „matka, niedziela i pierścionek” w: Poradnia językowa PWN.
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać b, Prof. Jan Miodek o etymologii słowa matka, raciborz.com.pl, 27 maja 2009 [dostęp 2026-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2011-11-18] (pol.).
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) matka[1]
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
(1.1) Mać BožaMatka Boska
etymologia:
prasł. *mati
zob. polskie znaczenie
uwagi:
źródła:
  1. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Siegfried Michałk, Enkliza w języku łużyckim, Witold Doroszewski (red.), „Poradnik Językowy” (7), Warszawa: Wiedza Powszechna, wrzesień 1957, s. 305, ISSN 0551-5343 (pol.).