lalka

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

lalka (język polski)[edytuj]

lalki (1.1)
lalki (1.2)
lalki (1.3)
lalka (1.4)
lalki (1.5)
lalki (1.6)
lalka (1.9)
wymowa:
IPA[ˈlalka], AS[lalka] wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziecięca zabawka mająca ludzką postać; zob.  też lalka (figurka) w Wikipedii
(1.2) przen.  określenie na ładną, wystrojoną kobietę
(1.3) figurka człowieka lub zwierzęcia, poruszana przez aktora podczas spektaklu
(1.4) drewniany model człowieka z ruchomymi częściami dla malarza lub rzeźbiarza[1]
(1.5) daw.  model krawiecki do upinania na nim sukni[1]
(1.6) lm  lalki: snopki zboża układane w polu po sześć lub siedem[1]
(1.7) lm  lalki: motki lnu do przędzenia
(1.8) folk.  jeden z motywów zdobniczych na pisankach[1]
(1.9) przest.  owadzia poczwarka[1]
odmiana:
(1.1-3)
przykłady:
(1.1) Od mamy dostałam wczoraj ładną lalkę, jak przyjdziesz do mnie to ci pokażę.
składnia:
kolokacje:
(1.6) zbierać zboże w lalki
synonimy:
(1.1) lala, laleczka, lalunia; daw.  łątka
(1.2) lala, cizia
(1.3) w zależności od sposobu animowania: kukła, kukiełka, pacynka, marionetka, jawajka
(1.4) manekin
(1.5) manekin
(1.9) poczwarka
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  lalkarz m , lalkarka f , laluś m , lalkarstwo n 
zdrobn.  lala f , laleczka f , lalunia f , lalusia f 
czas.  lalkać
przym.  lalkowy, lalusiowaty, laleczkowy, laleczkowaty, lalczyny
przysł.  lalkowato
wykrz.  lala
związki frazeologiczne:
teatr lalek
etymologia:
(1.1) pol.  lala < prasł.   *ľaľa – dziecięcy wyraz powstały przez podwojenie sylaby la, analogicznie do tata/tatko, mama/mamka, baba/babka, ciocia/ciotka, niania/niańka[2]
(1.9) kalka językowa z łaciny, łac.  pupa → „lalka” i „poczwarka
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. 2, s. 678, Warszawa 1900–1927.
  2. Izabela Marmor: Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Szkolne PWN Sp. z o.o., str. 224