katować
Wygląd
katować (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- ⓘ
- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany
- (1.1) bić mocno, dotkliwie, w sposób bestialski; torturować, znęcać się nad kimś, zadawać cierpienie fizyczne[1]
- (1.2) przen. zamęczać kogoś psychicznie lub fizycznie; doprowadzać do stanu wyczerpania poprzez zmuszanie do trudnych czynności lub narażanie na niechciane bodźce[1]
- (1.3) pejor. wykonywać jakąś czynność (np. artystyczną) bez wprawy, w sposób nieudolny, powodując negatywne odczucia u odbiorców[1]
- (1.4) środ. skaterzy: uczyć się nowego triku na deskorolce; wielokrotnie powtarzać próbę wykonania ewolucji
czasownik zwrotny niedokonany katować się
- (2.1) zadręczać samego siebie; wywoływać u siebie stan wyczerpania psychicznego lub fizycznego[2]
- (2.2) zamęczać się nawzajem (wzajemnie wywoływać u siebie stan wyczerpania)[2]
- odmiana:
- (1.1-4) koniugacja IV
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik katować czas teraźniejszy katuję katujesz katuje katujemy katujecie katują czas przeszły m katowałem katowałeś katował katowaliśmy katowaliście katowali ż katowałam katowałaś katowała katowałyśmy katowałyście katowały n katowałom katowałoś katowało tryb rozkazujący niech katuję katuj niech katuje katujmy katujcie niech katują pozostałe formy czas przyszły m będę katował,
będę katowaćbędziesz katował,
będziesz katowaćbędzie katował,
będzie katowaćbędziemy katowali,
będziemy katowaćbędziecie katowali,
będziecie katowaćbędą katowali,
będą katowaćż będę katowała,
będę katowaćbędziesz katowała,
będziesz katowaćbędzie katowała,
będzie katowaćbędziemy katowały,
będziemy katowaćbędziecie katowały,
będziecie katowaćbędą katowały,
będą katowaćn będę katowało,
będę katowaćbędziesz katowało,
będziesz katowaćbędzie katowało,
będzie katowaćczas zaprzeszły m katowałem był katowałeś był katował był katowaliśmy byli katowaliście byli katowali byli ż katowałam była katowałaś była katowała była katowałyśmy były katowałyście były katowały były n katowałom było katowałoś było katowało było forma bezosobowa czasu przeszłego katowano tryb przypuszczający m katowałbym,
byłbym katowałkatowałbyś,
byłbyś katowałkatowałby,
byłby katowałkatowalibyśmy,
bylibyśmy katowalikatowalibyście,
bylibyście katowalikatowaliby,
byliby katowaliż katowałabym,
byłabym katowałakatowałabyś,
byłabyś katowałakatowałaby,
byłaby katowałakatowałybyśmy,
byłybyśmy katowałykatowałybyście,
byłybyście katowałykatowałyby,
byłyby katowałyn katowałobym,
byłobym katowałokatowałobyś,
byłobyś katowałokatowałoby,
byłoby katowałoimiesłów przymiotnikowy czynny m katujący, niekatujący ż katująca, niekatująca katujące, niekatujące n katujące, niekatujące imiesłów przymiotnikowy bierny m katowany, niekatowany katowani, niekatowani ż katowana, niekatowana katowane, niekatowane n katowane, niekatowane imiesłów przysłówkowy współczesny katując, nie katując rzeczownik odczasownikowy katowanie, niekatowanie - (2.1-2) koniugacja IV
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik katować się czas teraźniejszy katuję się katujesz się katuje się katujemy się katujecie się katują się czas przeszły m katowałem się katowałeś się katował się katowaliśmy się katowaliście się katowali się ż katowałam się katowałaś się katowała się katowałyśmy się katowałyście się katowały się n katowałom się katowałoś się katowało się tryb rozkazujący niech się katuję katuj się niech się katuje katujmy się katujcie się niech się katują pozostałe formy czas przyszły m będę się katował,
będę się katowaćbędziesz się katował,
będziesz się katowaćbędzie się katował,
będzie się katowaćbędziemy się katowali,
będziemy się katowaćbędziecie się katowali,
będziecie się katowaćbędą się katowali,
będą się katowaćż będę się katowała,
będę się katowaćbędziesz się katowała,
będziesz się katowaćbędzie się katowała,
będzie się katowaćbędziemy się katowały,
będziemy się katowaćbędziecie się katowały,
będziecie się katowaćbędą się katowały,
będą się katowaćn będę się katowało,
będę się katowaćbędziesz się katowało,
będziesz się katowaćbędzie się katowało,
będzie się katowaćczas zaprzeszły m katowałem się był katowałeś się był katował się był katowaliśmy się byli katowaliście się byli katowali się byli ż katowałam się była katowałaś się była katowała się była katowałyśmy się były katowałyście się były katowały się były n katowałom się było katowałoś się było katowało się było forma bezosobowa czasu przeszłego katowano się tryb przypuszczający m katowałbym się,
byłbym się katowałkatowałbyś się,
byłbyś się katowałkatowałby się,
byłby się katowałkatowalibyśmy się,
bylibyśmy się katowalikatowalibyście się,
bylibyście się katowalikatowaliby się,
byliby się katowaliż katowałabym się,
byłabym się katowałakatowałabyś się,
byłabyś się katowałakatowałaby się,
byłaby się katowałakatowałybyśmy się,
byłybyśmy się katowałykatowałybyście się,
byłybyście się katowałykatowałyby się,
byłyby się katowałyn katowałobym się,
byłobym się katowałokatowałobyś się,
byłobyś się katowałokatowałoby się,
byłoby się katowałoimiesłów przymiotnikowy czynny m katujący się, niekatujący się ż katująca się, niekatująca się katujące się, niekatujące się n katujące się, niekatujące się imiesłów przymiotnikowy bierny m katowany, niekatowany katowani, niekatowani ż katowana, niekatowana katowane, niekatowane n katowane, niekatowane imiesłów przysłówkowy współczesny katując się, nie katując się rzeczownik odczasownikowy katowanie się, niekatowanie się
- przykłady:
- (1.1) Przez dwa lata katował ją, wyrywał paznokcie, włosy, łamał kości, kaleczył[3].
- (1.2) Widziałem, że nieszczęśliwy (…), że niepewność okrutna dręczy go i katuje[4].
- (1.3) Miliony gitarzystów na świecie dziennie katują najsłynniejsze utwory Metaliki.
- (1.3) Bardzo ważna jest dobra angielszczyzna Agnieszki – katowanie języka Szekspira potrafi zrazić do najpiękniejszych głosów[5].
- (2.1) Nie katuje się dietami, uważa, że pracuje wystarczająco ciężko, aby pozwolić sobie od czasu do czasu na odrobinę kulinarnego szaleństwa[6].
- (2.2) Żona, mąż, dzieci będą sypiać ze swoimi wrogami, katując się nawzajem (…).[7]
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) katować dzieci / kobietę / więźnia / ofiarę / psa / żonę • katować batem / kijem
- (1.2) katować muzyką / pytaniami / dietami
- (1.3) katować język / utwory / płytę
- (2.1) katować się dietami / ćwiczeniami / myślami / wspomnieniami
- synonimy:
- (1.1) bić, torturować, znęcać się, pastwić się, tłuc, maltretować
- (1.2) męczyć, dręczyć, zamęczać, nękać, gnębić
- (1.4) trenować, ćwiczyć
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- czas. skatować dk., zakatować dk.
- rzecz. kat m, katownia ż, katorga ż, katorżnik m, katowanie n, skatowanie n, zakatowanie n
- przym. katowski, katorżniczy, kaci
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- źródła:
- 1 2 3
Hasło „katować” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - 1 2
Hasło „katować się” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - ↑ Katarzyna Montgomery, Nie tylko \"Osaczona?, „Gazeta Wyborcza”, 1997-12-15, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Korzeniowski, Józef. Dzieła wybrane: Spekulant. Kollokacja. Polska: Wydawn. Literackie, 1954.
- ↑ Tomasz Rozwadowski, Polska jazzowa gwiazda na eksport, „Dziennik Bałtycki”, 2007-01-17, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Grażyna Plebanek, Pudełko ze szpilkami, 2002, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Włodzimierz Jurasz, Elżbieta Cegła, Czy przepisy prawne mogą być skuteczną metodą przeciwdziałania przemocy w rodzinie?, „Gazeta Krakowska”, 2005-07-23, Narodowy Korpus Języka Polskiego.