Przejdź do zawartości

katować

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

katować (język polski)

[edytuj]
wymowa:
ⓘ
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) bić mocno, dotkliwie, w sposób bestialski; torturować, znęcać się nad kimś, zadawać cierpienie fizyczne[1]
(1.2) przen. zamęczać kogoś psychicznie lub fizycznie; doprowadzać do stanu wyczerpania poprzez zmuszanie do trudnych czynności lub narażanie na niechciane bodźce[1]
(1.3) pejor. wykonywać jakąś czynność (np. artystyczną) bez wprawy, w sposób nieudolny, powodując negatywne odczucia u odbiorców[1]
(1.4) środ. skaterzy: uczyć się nowego triku na deskorolce; wielokrotnie powtarzać próbę wykonania ewolucji

czasownik zwrotny niedokonany katować się

(2.1) zadręczać samego siebie; wywoływać u siebie stan wyczerpania psychicznego lub fizycznego[2]
(2.2) zamęczać się nawzajem (wzajemnie wywoływać u siebie stan wyczerpania)[2]
odmiana:
(1.1-4) koniugacja IV
(2.1-2) koniugacja IV
przykłady:
(1.1) Przez dwa lata katował ją, wyrywał paznokcie, włosy, łamał kości, kaleczył[3].
(1.2) Widziałem, że nieszczęśliwy (…), że niepewność okrutna dręczy go i katuje[4].
(1.3) Miliony gitarzystów na świecie dziennie katują najsłynniejsze utwory Metaliki.
(1.3) Bardzo ważna jest dobra angielszczyzna Agnieszki – katowanie języka Szekspira potrafi zrazić do najpiękniejszych głosów[5].
(2.1) Nie katuje się dietami, uważa, że pracuje wystarczająco ciężko, aby pozwolić sobie od czasu do czasu na odrobinę kulinarnego szaleństwa[6].
(2.2) Żona, mąż, dzieci będą sypiać ze swoimi wrogami, katując się nawzajem (…).[7]
składnia:
kolokacje:
(1.1) katować dzieci / kobietę / więźnia / ofiarę / psa / żonę • katować batem / kijem
(1.2) katować muzyką / pytaniami / dietami
(1.3) katować język / utwory / płytę
(2.1) katować się dietami / ćwiczeniami / myślami / wspomnieniami
synonimy:
(1.1) bić, torturować, znęcać się, pastwić się, tłuc, maltretować
(1.2) męczyć, dręczyć, zamęczać, nękać, gnębić
(1.4) trenować, ćwiczyć
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas. skatować dk., zakatować dk.
rzecz. kat m, katownia ż, katorga ż, katorżnik m, katowanie n, skatowanie n, zakatowanie n
przym. katowski, katorżniczy, kaci
związki frazeologiczne:
etymologia:
pol. kat + -ować
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1 2 3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „katować” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  2. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „katować się” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  3. ↑ Katarzyna Montgomery, Nie tylko \"Osaczona?, „Gazeta Wyborcza”, 1997-12-15, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  4. ↑ Korzeniowski, Józef. Dzieła wybrane: Spekulant. Kollokacja. Polska: Wydawn. Literackie, 1954.
  5. ↑ Tomasz Rozwadowski, Polska jazzowa gwiazda na eksport, „Dziennik Bałtycki”, 2007-01-17, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  6. ↑ Grażyna Plebanek, Pudełko ze szpilkami, 2002, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
  7. ↑ Włodzimierz Jurasz, Elżbieta Cegła, Czy przepisy prawne mogą być skuteczną metodą przeciwdziałania przemocy w rodzinie?, „Gazeta Krakowska”, 2005-07-23, Narodowy Korpus Języka Polskiego.