kartun
kartun (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) daw. gęsta, gładka tkanina bawełniana (niekiedy o lnianej osnowie), najczęściej barwnie drukowana, przeznaczona na ubiory lub obicia[1][2][3][4]; zob. też kartun w Encyklopedii staropolskiej
- odmiana:
- (1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik kartun kartuny dopełniacz kartunu kartunów celownik kartunowi kartunom biernik kartun kartuny narzędnik kartunem kartunami miejscownik kartunie kartunach wołacz kartunie kartuny
- przykłady:
- (1.1) W nim [pokoju sypialnym] łóżko ozdobne, mające firanki ze wzorzystego kartunu podpięte bukietami ze wstąg i kwiatów […][5].
- (1.1) — Z chustką tą byłoby ci wybornie do twarzy, Maryo! — rzekł krawiec i wskazał na chustkę z niebieskiego kartunu w duże, żółte i czerwone kwiaty[6].
- (1.1) Suknię miała ciemną z prostego kartunu, dostatnią i jakby zakonna zrobioną; chustkę na szyi białą, a w palcach ściśnięty, zmięty biały płatek, którym tylko co zaczerwienione od łez otarła oczy[7].
- składnia:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- (1.1) perkalik
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- (1.1) dial. niem. Kartun (war. niem. Kattun) < arab. قطن (quṭun) → bawełna[8][9][10]; por. franc. carton i franc. coton, wł. cartone i wł. cotone, niderl. katoen
- uwagi:
- (1.1) Tkanina ta do XVII w. była sprowadzana z Indii. Następnie, od XVII w., zaczęła być wytwarzana w manufakturach Europy Zachodniej, a na ziemiach polskich jej produkcję rozpoczęto w drugiej połowie XVIII w.[2][3][4][8]
- ↑ jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
- tłumaczenia:
- źródła:
- ↑
Hasło „kartun” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN. - 1 2 Hasło „kartun” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II: H—M, Nakładem prenumeratorów i kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1902, s. 283.
- 1 2 Hasło „karton” w: Irena Turnau, Słownik ubiorów. Tkaniny, wyroby pozatkackie, skóry, broń i klejnoty oraz barwy znane w Polsce od średniowiecza do początku XIX w., Wydawnictwo Naukowe Semper, Warszawa 1999, ISBN 83-86951-53-2, s. 127.
- 1 2 Hasło „karton” w: Słownik terminologiczny sztuk pięknych, wyd. IV, Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 83-01-12365-6, s. 178.
- ↑ Jan Borejko Chodźko, Pani kasztelanowa i jej sąsiedztwo, t. 2, Wilno: A. Marcinowski, 1837, s. 172.
- ↑ Rozdział IV w: Hans Christian Andersen, Tylko grajek: Powieść (Kun en Spillemand), Fryderyk Henryk Lewestam (tłum.), t. I, Karol Bernstejn, Warszawa 1858.
- ↑ Rozdział I w: Józef Ignacy Kraszewski, Grzechy hetmańskie: Obrazy z końca XVIII wieku, S. Lewental, Warszawa 1879.
- 1 2 Hasło „kartun” w: Trzaski, Everta i Michalskiego Encyklopedyczny słownik wyrazów obcych, Stanisław Lam (red.), Księgarna Wydawnicza Trzaski, Everta i Michalskiego, Warszawa 1939, s. 951.
- ↑ Hasło „kartun” w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1927, s. 221.
- ↑ Hasło „kartun” w: Jan Karłowicz, Słownik wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia używanych w języku polskim, Nakładem autora, Kraków 1894—1905, s. 259.
kartun (esperanto (morfem))
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
- (1.1) kreskówka
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła: