insurekcja
insurekcja (język polski)
[edytuj]
- wymowa:
- IPA: [ˌĩw̃suˈrɛkt͡sʲja], AS: [ĩũ̯surekcʹi ̯a], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• samogł.+n/m+szczelin.• akc. pob.
- ⓘ
- podział przy przenoszeniu wyrazu: in•su•rek•cja
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik insurekcja insurekcje dopełniacz insurekcji insurekcji / przest. insurekcyj[1] celownik insurekcji insurekcjom biernik insurekcję insurekcje narzędnik insurekcją insurekcjami miejscownik insurekcji insurekcjach wołacz insurekcjo insurekcje
- przykłady:
- (1.1) Rodzina poety ucierpiała w ramach represji po upadku insurekcji kościuszkowskiej.
- (1.1) Ta sama gazeta opublikowała 22 sierpnia 1794 roku pełny tekst aktu insurekcji, wyjaśniającego przyczyny powstania[2].
- (1.1) Ważność długu publicznego Zjednoczonych Stanów jak prawnie uznany, włącznie z długiem na wypłatę uposażeń i nagród za służbę przy tłumieniu insurekcji czy rebelii, nie będzie kwestionowana[3].
- (1.1) Powtórzmy raz jeszcze: insurekcja była jedynie środkiem do celów, jakimi były właśnie wolność i niepodległość[4].
- (1.1) W czasie przejazdu przez Belgię Kościuszko spotkał się z generałem Charlesem François Dumouriezem, którego zapoznał z planami przeprowadzenia insurekcji w Polsce[5].
- (1.1) W czasie insurekcji ciężkie walki toczyły się o kontrolę nad Arsenałem Królewskim (…)[6]
- (1.1) Równocześnie z insurekcją kościuszkowską w Polsce przeciw Rosji powstała Litwa, której żołnierzom udało się rozbić garnizon rosyjski w Wilnie[7]
- składnia:
- antonimy:
- hiperonimy:
- (1.1) bunt
- hiponimy:
- (1.1) insurekcja kościuszkowska, insurekcja warszawska
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. insurgent m
- przym. insurekcyjny
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- łac. īnsurrēctiō[8] < łac. īnsurgō
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) insurrection, insurgency
- francuski: (1.1) insurrection ż
- hiszpański: (1.1) insurrección ż
- interlingua: (1.1) insurrection
- jidysz: (1.1) אויפֿשטאַנד m
- łaciński: (1.1) insurectio
- niemiecki: (1.1) Insurrektion ż
- rosyjski: (1.1) восстание n
- szwedzki: (1.1) uppror n
- turecki: (1.1) ayaklanma
- włoski: (1.1) insurrezione ż
- źródła:
- ↑
Hasło „insurekcja” w: Marcin Woliński, Zygmunt Saloni, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska, Zbigniew Bronk, Słownik gramatyczny języka polskiego (wyd. IV online), Warszawa 2020. - ↑ Stany Zjednoczone a rozbiory Polski [w:] Longin Pastusiak, Polacy w zaraniu Stanów Zjednoczonych, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1992, 190.
- ↑ Poprawka XIV [w:] Deklaracja, Konstytucja, Karta i dalej (I ed.), Teresa Pelka, 2017, 72.
- ↑ Maciej Korkuć, Solidarność a polska tradycja insurekcyjna, omp.org.pl, 2011.
- ↑ Hasło „Insurekcja kościuszkowska” w: pl.wikipedia.org.
- ↑ Hasło „Insurekcja warszawska” w: pl.wikipedia.org.
- ↑ Hasło „Stanisław August Poniatowski i rozbiory” w: pl.wikibooks.org.
- ↑ Hasło „insurekcja” w: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
