Przejdź do zawartości

hreczka

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
hreczka (1.1)
hreczka (1.2)
hreczka (1.3)
hreczka (1.4)
wymowa:
IPA: [ˈxrɛt͡ʃka], AS: [χrečka]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rdest[1]
(1.2) gw. (Augustów, Rogi, Tryńcza, Białoruś, Brasławszczyzna, Litwa, Polesie, Cieszanów, Hreczany, Kamieniec Podolski, Mościska, Oleszkowce, Tuligłowy, Winnica, Wiszniów, Podhale, Stara Jamka i Bukowina)[2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13] reg. (Kraków, Przemyśl i Kresy południowe)[14][15][16] gryka[1]
(1.3) gw. (Bukowina) kasza gryczana[12]
(1.4) maść koniasiwa z brązowymi plamkami
odmiana:
(1.1-4)
przykłady:
(1.2) Łąki pokrywała para unosząca się ku górze; ptaki śpiewały, ludzie wyjeżdżali na pola; płowy łan żytni kołysał się pochylonymi kłosy, a kwitnąca hreczka zaprawiała wonią powietrze czyste, lekkie, którym miło było oddychać[17].
(1.2) Oto co się dzieje w małych miasteczkach podczas wojny; ludzie, tak gorliwie zajmują się strategją, że im hreczka marnieje i emerytura w kasach miejsce zawala[18].
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) rdest
(1.2) gryka
(1.3) kasza gryczana
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) roślina
(1.2) roślina
(1.3) kasza
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. hreczysko n, hreczanyk m, hreczanik m, hreczuski m, Hreczyszcze n
przym. hreczany, hreczkowy, hreczkowaty
związki frazeologiczne:
siać hreczkę
etymologia:
ukr. гре́чка[1] (grečka)
uwagi:
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: rdest
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: gryka
(1.3) zobacz listę tłumaczeń w haśle: kasza gryczana
źródła:
  1. 1 2 3 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II: H—M, Nakładem prenumeratorów i kasy im. Mianowskiego, Warszawa 1902, s. 58.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: „Słownik gwary cieszanowskiej” w: Janina Szajowska, Strażniczka kresowej mowy, red. Urszula Kopeć-Zaborniak, Małgorzata Mizyn, Tomasz Róg, Wydawnictwo Edytorial, Cieszanów 2021, ISBN 978-83-66309-86-9, s. 18.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Anna Kostecka-Sadowa, Rzeczownikowe zapożyczenia wschodniosłowiańskie w gwarach polskich, red. Aleksandra Jastrzębska, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2015, ISBN 978-83-64007-13-2, s. 322.
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hrecka” w: Stanisław Andrzej Hodorowicz, Słownik dawnych i współczesnych wyrażeń Górali Skalnego Podhala, Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu, Nowy Targ 2013, ISBN 978-83-6621-22-6, s. 138.
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Jan Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. II: F—K, Nakładem Akademii Umiejętności, Kraków 1901, s. 192.
  6. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Iryda Grek-Pabisowa, Polskie wyspy gwarowe z przełomu XIX i XX wieku na Białorusi. Gwary późnego osadnictwa na Polesiu, Witebszczyźnie i Mohylewszczyźnie. Z wykazem słownictwa przedstawionym leksykograficznie, Krzysztof Porosło (red.), Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2017, ISBN 978-83-64031-72-4, s. 109.
  7. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Władysław Paryl, Słownik gwary przesiedleńców ze wsi Tuligłowy koło Komarna, Mirosława Mieszczankowska, Katarzyna Czarnecka, Mariola Kłosiewicz-Lepianka, Janusz Rieger (red.), Wydawnictwo Lexis, Kraków 2004, ISBN 83-89425-12-2.
  8. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Janusz Rieger, Słownictwo polszczyzny gwarowej na Brasławszczyźnie, Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa, Warszawa 2014, ISBN 978-83-65886-35-4, s. 113.
  9. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Iwona Cechosz-Felczyk, Słownictwo gwary Oleszkowiec i Hreczan (Greczan) na Podolu, red. Janusz Rieger, Lexis, Kraków 2004, ISBN 83-89425-13-0, s. 75, 299.
  10. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Iryda Grek-Pabisowa, Małgorzata Ostrówka, Mirosław Jankowiak, Słownik mówionej polszczyzny północnokresowej, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2017, s. 352.
  11. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Barbara Falińska, Dialog pokoleń. Słownictwo ludowe Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny w układzie tematycznym. Rolnictwo cz. I. Byłe województwo suwalskie, Towarzystwo Kultury Języka, Warszawa 2016, ISBN 978-83-944628-1-9.
  12. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2008, s. 89.
  13. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „bambaryła” w: Teresa Drozd, Słownik gwary wsi Rogi na Podkarpaciu, red. nauk. Dorota Krystyna Rembiszewska, Kazimierz Sikora, Gmina Miejsce Piastowe, Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie, Rogi 2025, ISBN 978-83-64457-94-4, s. 146.
  14. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, Stanisław Dubisz (red.), Elżbieta Sobol (red.), t. 1–4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, ISBN 978-83-01-13868-4.
  15. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: „Wybrane regionalizmy Przemyśla i okolic” w: Katarzyna Dzierżawin, Język Przemyśla i okolic, pod kierunkiem prof. dra hab. Wacława Cockiewicza, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2012, s. 143.
  16. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „hreczka” w: Zofia Kurzowa, Polszczyzna Lwowa i Kresów południowo-wschodnich do 1939 roku, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa—Kraków 1985, ISBN 83-01-04570-1, s. 173, 324.
  17. Józef Ignacy Kraszewski, Ulana.
  18. Bolesław Prus, Zaściankowi politycy.