chrzest

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: chrzęst

chrzest (język polski)[edytuj]

chrzest (1.1)
chrzest (1.1)
chrzest (1.3) równikowy
wymowa:
IPA[xʃɛst], AS[χšest], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie; zob. też chrzest w Wikipedii
(1.2) mar. żegl. uroczyste nadanie nazwy statkowi
(1.3) pot. w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś
odmiana:
(1.1-3)
przykłady:
(1.1) Podczas chrztu nadaje się chrzczonemu imię.
(1.2) Podczas chrztu tradycyjnie rozbija się o burtę butelkę szampana.
(1.3) Bitwa pod Monte Cassino była dla Polaków chrztem bojowym.
składnia:
(1.2) chrzest + D.
(1.3) chrzest + przym.
kolokacje:
(1.1) udzielać chrztu (= chrzcić) • podawać / trzymać do chrztu
(1.2) chrzest jachtu / łodzi / statku
(1.3) przejść chrzest • chrzest bojowy, chrzest równikowy
synonimy:
(1.1) chrzciny
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) sakrament
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. ochrzczenie n, chrzczenie n, chrzciciel m, chrzestny m, chrzestna ż, chrzciciel m, chrześniak m, chrześniaczka ż, chrześnica ż, chrzcielnica ż, przechrzta m, chrzciny lm nmos, chrześcijaństwo n
czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.
przym. chrzestny, chrzcielny, chrześcijański
związki frazeologiczne:
przejść chrzest bojowy
etymologia:
st.pol. krzest < czes. křest → chrzest, co jest albo znaczeniowym przekształceniem prasł. *krьstъkrzyż, krucyfiks, albo też derywatem od czasownika prasł. *krьstitirobić znak krzyża, znaczyć krzyżem, chrzcić, opartego na tymże prasł. *krьstъkrzyż; ostatecznym źródłem jest imię Chrystusa (por. swn. Christ / swn. Krist)[1][2]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło chrzest w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.