Przejdź do zawartości

apsyda

Przejrzana
Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego

apsyda (język polski)

[edytuj]
apsyda (1.1)
apsyda (1.1)
apsydy (1.2)
wymowa:
IPA: [apˈsɨda], AS: [apsyda] ⓘ
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; zob. też apsyda (architektura) w Wikipedii; zob. też absyda w Encyklopedii staropolskiej
(1.2) astr. każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej; zob. też apsyda (astronomia) w Wikipedii
odmiana:
(1.1-2)
 
przypadekliczba pojedynczaliczba mnoga
mianownikapsydaapsydy
dopełniaczapsydyapsyd
celownikapsydzieapsydom
biernikapsydęapsydy
narzędnikapsydąapsydami
miejscownikapsydzieapsydach
wołaczapsydoapsydy
przykłady:
(1.1) Mozaika na sklepieniu apsydy prezentuje bogatą ikonografię[1].
(1.2) Linia prosta łącząca apsydy orbity – perycentrum z apocentrum – nazywa się linią apsyd[2].
składnia:
kolokacje:
(1.1) pięcioboczna / płytka / półkolista / romańska / środkowa / trójboczna / wieloboczna / zaokrąglona apsyda • apsyda boczna / ołtarzowa / poligonalna / prezbiterialna / wschodnia / zachodnia • apsyda bazyliki / kaplicy / katedry / kolegiaty / kościoła / świątyni • freski / koncha / polichromie / sklepienie / ściany / wysokość apsydy • zakończony / zamknięty apsydą
(1.2) apsydy orbity Ziemi • linia apsyd
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) nisza
hiponimy:
(1.2) perycentrum, apocentrum
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. absyda ż, apsydiola ż
przym. apsydalny, apsydialny, apsydowy
przysł. apsydalnie
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1.1) łac. apsis → łuk, sklepienie < gr. ἁψίς (hapsī́s) → łuk
uwagi:
(1.1) war. absyda
tłumaczenia:
źródła:
Źródło: „https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=apsyda&oldid=8604891”