Wikisłownikarz:PBbot/śląsk

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
  1. Achim
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Joachim]]
    : (1.1) [[Joachim]], {{śląsk|[[Chimek]]}}
  2. Afryka
    : (1.1) [[Czarny Kontynent]], [[Czarny Ląd]], [[Trzeci Świat]]<ref>Karolina Bożek, ''Obraz Afryki w świetle danych polskiego systemu językowego'', w: ''Slavica Iuvenum XV. Mezinárodní setkání mladých slavistů'', Ostrava 2014, s. 2323.</ref>, {{śląsk}} [[Afrika]]
  3. Agnieszka
    : (1.1) [[Aga]], {{śląsk|[[Agnys]]}}, {{śląsk|[[Nyszka]]}}
  4. Agnys
    : (1.1) {{śląsk}} [[Agnieszka]]
    : (1.1) [[Aga]], {{śląsk|[[Nyszka]]}}
  5. Albania
    : (1.1) [[Republika Albanii]], {{śląsk|''alfabet Steuera'' [[Albańijo]], ''ślabikŏrzowy szrajbōnek'' [[Albanijŏ]]}}
  6. Albert
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Albercik]], {{zdrobn}} {{śląsk|Bercik}}
  7. Alfrid
    : (1.1) {{śląsk}} [[Alfred]]
  8. Alfun
    : (1.1) {{śląsk}} [[Alfons]]
  9. Alojz
    : (1.1) {{śląsk}} [[Alojzy]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Lojzik]]}}, {{śląsk|[[Lojzek]]}}
  10. Altrajch
    : (1.1) {{śląsk}} [[Zagłębie Dąbrowskie]]
  11. Ana
    : (1.1) {{śląsk}} [[forma]] [[żeński]]ego [[imię|imienia]] [[Anna]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[forma]] [[żeński]]ego [[imię|imienia]] [[Joanna]]
  12. Ania
    : (1.1) {{zob|[[Anna]]}}, [[Anka]] {{f}}; {{śląsk|[[Ana]]}}
  13. Anna
    : (1.1) {{war}} [[Hanna]]<ref name="J.G. Anna" />; {{zdrobn}} [[Ania]], [[Anka]]<ref name="J.G. Anna" /><ref name="PoradniaPWN">{{PoradniaPWN|id=13645|hasło=zdrobnienia czy zgrubienia?}}</ref>, [[Aneczka]], [[Anula]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Anulka]], [[Aniula]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Anunia]], [[Anusia]], [[Anusza]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Annusza]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Anuś]], [[Anuchna]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Anica]]<ref name="J.G. Anna" />, [[Andzia]], [[Andźka]]; {{śląsk|[[Ana]]}}
    :: {{śląsk|[[Ana]]}} {{ż}}
  14. Antoni
    : {{rzecz}} [[Antonin]] {{mrz}}, [[Antonina]] {{f}}, [[Antoniowa]] {{f}}, [[Antoniówna]] {{f}}, [[Antoniostwo]] {{lm m}}, [[antoninka]] {{f}}, {{śląsk|[[Antonik]] {{mos}}}}, {{śląsk|[[Antoniczek]] {{mos}}}}
  15. Araber
    : (1.1) {{śląsk}} [[Arab]]<ref>Joanna Furgalińska - "Ślónsko godka", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, [[Specjalna:Książki/978-93-01-16438-6|ISBN 978-93-01-16438-6]]</ref>
  16. Augustyn
    : (1.1) {{śląsk|[[Gustlik]]}}
  17. Bajery
    : (1.1) {{śląsk}} {{geogr}} {{adm}} [[Bawaria]]
  18. Barania Góra
    : (1.1) {{śląsk|[[Barańo Gůra]]}}
  19. Barańo Gůra
    : (1.1) {{geogr}} {{śląsk}} [[Barania Góra]]
  20. Barbara
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Barbarka]], [[Basia]], [[Baśka]], [[Basieńka]], [[Basiunia]], [[Basiulka]], [[Barbórka]]; {{zgrub}} [[Bacha]]<ref>{{PoradniaPWN|id=13645|hasło=zdrobnienia czy zgrubienia?}}</ref>, [[Bachna]]; {{śląsk|[[Barbora]]}}; {{zdrobn}} {{śląsk|[[Barborka]]}}
    ::: {{śląsk|[[Barborka]]}} {{ż}}
    :: {{śląsk|[[Barbora]]}} {{ż}}
  21. Barbora
    : (1.1) {{śląsk}} {{zob|Barbara}}
  22. Barbórka
    : (1.1) {{śląsk|[[Barborka]]}} < {{śląsk|[[Barbora]]}}<ref>{{Obcy język polski|hasło=Barbórka (kiedyś: Barburka)}}</ref>; {{etymn|pl|Barbara}} (imię własne umieszczone w kalendarzu pod datą 4 grudnia; w Kościele katolickim 4 grudnia wspomnienie [[w:Barbara z Nikomedii|św. Barbary]] z Nikodemii, patronki górników i trudnej pracy)
  23. Baścik
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} [[Sebastian]]
    {{etymologia}} {{śląsk|[[Bastek]]}}
  24. Benon
    : (1.1) {{śląsk|[[Bynek]]}}
  25. Berbla
    : (1.1) {{śląsk}} [[Barbara]] ''(imię)''
  26. Bercik
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Robert]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Norbert]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Albert]]
    : (1.4) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Hubert]]
    : (1.5) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Herbert]]
    : (1.6) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Engelbert]]
  27. Biblia
    : (1.2) {{śląsk|[[Biblijo]]}}
  28. Biblijo
    : (1.1) {{śląsk}} {{rel}} [[Biblia]]
  29. Bynek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Benon]]
  30. Cecylia
    : (1.1) {{śląsk|[[Cilka]]}}, {{śląsk|[[Cila]]}}
  31. Chimek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Joachim]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Achim]]}}
  32. Cila
    : (1.1) {{śląsk}} [[Cecylia]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Cilka]]}}
  33. Cilka
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Cecylia]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Cila]]}}
  34. Detek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[męski]]ego [[imię|imienia]] [[Detlef]] ([[Detlev]])
  35. Ditmar
    : (1.1) {{śląsk}} [[rzadki]]e [[polski]]e [[imię]] [[męski]]e [[pochodzenie|pochodzenia]] [[germański]]ego; {{wikipedia}}
  36. Dora
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Dorota]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Dorka]]}}
  37. Dorka
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Dorota]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Dora]]}}
  38. Ecik
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Edward]]
  39. Edward
    : (1.1) {{śląsk|[[Ecik]]}}
  40. Elza
    : (1.1) {{śląsk}} [[Elżbieta]]
  41. Ewka
    : (1.1) [[Ewa]], [[Ewcia]], [[Ewusia]], [[Ewunia]], [[Ewuńka]]; {{śląsk|[[Jewka]]}}
  42. Frida
    : (1.1) {{śląsk}} [[Elfryda]]
  43. Fridek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Fryderyk]]
  44. Gielo
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Grzegorz]]
  45. Gryjta
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Małgorzata]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Gryjtka]]}}
  46. Gryjtka
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Małgorzata]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Gryjta]]}}
  47. Grzegorz
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Grześ]], [[Grzesio]], [[Grzesiek]]; {{zgrub}} [[Grzech]]; {{zdrobn}} {{śląsk|[[Gielo]]}}
  48. Gucio
    : (1.1) [[Gustek]], [[Gutek]]; {{śląsk}} [[Gustlik]]
  49. Gustek
    : (1.1) [[Gucio]], [[Gutek]]; {{śląsk}} [[Gustlik]]
  50. Gustla
    : (1.1) {{śląsk}} [[Augustyna]]
  51. Gustlik
    : (1.1) {{śląsk}} [[Augustyn]], [[August]]
  52. Gutek
    : (1.2) [[Gucio]], [[Gustek]]; {{śląsk}} [[Gustlik]]
  53. Gwiazdula
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zoonim]], [[popularny|popularne]] [[imię]] [[dla]] [[krowa|krowy]]
  54. Góra Chełmska
    : (1.3) [[Góra Świętej Anny]], {{śląsk|[[Anaberg]]}}, {{śląsk|[[Śwjynto Anna]]}}
  55. Hajnel
    : (1.1) {{śląsk}} [[Henryk]], [[Heniek]]
  56. Hanys
    : (1.1) {{śląsk}} [[Jan]]
  57. Hanysek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} [[Hanys]]
  58. Heniek
    : (1.1) {{śląsk|[[Hyniek]]}}
  59. Hyniek
    : (1.1) {{śląsk}} [[Heniek]]
  60. Italok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009|strony=107}}</ref> [[Włoch]]
    : (1.1) {{pot}} [[makaroniarz]], {{śląsk|[[Talijan]]}}
  61. Jadwiga
    : (1.1) {{śląsk|[[Hyjdla]], [[Hajdla]]}}; {{zdrobn}} [[Jadzia]], [[Jadźka]], [[Jadwinia]], [[Jadwisia]]
  62. Jewka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[Ewka]]
  63. Joachim
    : (1.1) {{śląsk|[[Achim]]}}, {{śląsk|[[Chimek]]}}
    : {{rzecz}} {{śląsk|[[Achim]]}}
  64. Jura
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[Jerzy]]
  65. Justa
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Justyna]]
  66. Justyna
    : (1.1) {{śląsk|[[Justa]]}}
  67. Józef
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Józefek]], [[Józek]], [[Józiek]], [[Józeczek]], [[Józwa]], [[Józio]], [[Jóźko]], [[Józuś]], [[Józik]], [[Ziutek]]; {{zdrobn}} {{śląsk|[[Zeflik]]}}
    ::: {{śląsk|[[Zeflik]]}} {{mos}}
  68. Józefek
    : (1.1) [[Józio]], {{śląsk|[[Zefek]]}}
  69. Józefowicz
    ::: {{śląsk|[[Zeflik]]}} {{mos}}
  70. Józek
    : (1.1) [[Józio]], {{śląsk|[[Zeflik]]}}
  71. Karliczek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''od'' [[Karlik]]
  72. Karlik
    : (1.1) {{śląsk}} [[Karol]]
  73. Karolek
    : (1.1) {{śląsk|[[Karliczek]]}}
  74. Kolumb
    : (1.1) {{śląsk|[[Kolůmb]]}}
  75. Krista
    : (1.1) {{śląsk}} [[Krystyna]]
  76. Lojzek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Alojzy]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Lojzik]]}}, {{śląsk|[[Alojz]]}}
  77. Lojzik
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Alojzy]]
  78. Lolek
    : (1.1) [[Karol]]; {{śląsk|[[Karliczek]]}}
  79. Manek
    : (1.1) {{śląsk}} [[Emanuel]]
  80. Maryjka
    : (1.1) {{śląsk}} [[Maria]]
  81. Małgorzata
    : (1.1) {{śląsk|[[Gryjta]]}}, {{śląsk|[[Gryjtka]]}}
  82. Małgosia
    : (1.1) [[Małgorzatka]], [[Gosia]], {{śląsk|[[Gryjta]]}}
  83. Małopolanka
    : (1.1) {{śląsk|[[Polyna]]}}
  84. Nyszka
    : (1.1) {{śląsk}} [[Agnieszka]]
    : (1.1) [[Aga]], {{śląsk|[[Agnys]]}}
  85. Oceania
    : (1.1) {{śląsk}} [[Uoceańja]]
  86. Ojgen
    : (1.1) {{śląsk}} [[Eugeniusz]]
  87. Paulek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=209}}</ref> {{zdrobn}} [[Paweł]]
  88. Paulik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=209}}</ref> {{zob|[[Paulek]]}}
  89. Pawełek
    : (1.1) {{śląsk|[[Paulek]], [[Paulik]]}}
  90. Pepik
    : (1.3) {{śląsk}} [[Czech]]
  91. Pieter
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[Piotr]]
  92. Piotr
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Piotrek]], [[Piotruś]]; {{śląsk|[[Pieter]]}}
  93. Polyna
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{daw}} {{pogard}} [[Małopolanka]]
  94. Pyjter
    : (1.1) {{śląsk}} [[Piotr]]
  95. Rajch
    : (1.1) {{śląsk}} [[Niemcy]]
  96. Richad
    : (1.1) {{śląsk}} [[Ryszard]]
  97. Rouza
    : (1.1) {{śląsk}} [[Róża]]
  98. Rołza
    : (1.1) {{śląsk}} [[Róża]] ([[imię]])
  99. Ryjza
    : (1.1) {{śląsk}} [[Teresa]]
  100. Róża
    : (1.1) {{śląsk|[[Rołza]]}}; {{zdrobn}} [[Różyczka]], [[Rózia]]
    :: {{śląsk|[[Rołza]]}} {{f}}
  101. Stanik
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Stanisław]]
  102. Stanisław
    : (1.1) {{śląsk|[[Stanik]]}}
  103. Szwecyjo
    : (1.1) {{śląsk}} {{geogr}} [[Szwecja]]
  104. Talijan
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009|strony=107}}</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010|strony=326}}</ref> [[Włoch]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Italok]]}}
  105. Teodor
    : (1.1) {{śląsk|[[Tyjuś]]}}
  106. Trauda
    : (1.1) {{śląsk}} [[Edeltrauda]]
  107. Tyjuś
    : (1.1) {{śląsk}} [[Teodor]]
  108. Uoceańja
    : (1.1) ({{śląsk}}) {{geogr}} [[Oceania]]
  109. WC
    : (1.1) [[toaleta]], [[latryna]], [[ustęp]], [[wychodek]]; {{śląsk|[[haziel]]}}; {{grub}} [[sracz]], [[kibel]], [[klop]], [[bardacha]]; {{eufem}} [[wujek Czesiek]], [[miejsce potrzebne]], [[miejsce sekretne]]; {{eufem}} [[tam, gdzie król piechotą chodzi]]; {{daw}} [[waterklozet]]
  110. Wichta
    : (1.1) {{śląsk}} [[Wiktoria]]
  111. Wigilia
    : (1.1) {{przest}} {{reg}} [[Wilia]]; {{śląsk|[[Wilijo]]}}
    :: {{śląsk|[[Wilijo]]}} {{ż}}
  112. Wilijo
    : (1.1) {{śląsk}} [[Wigilia]]
  113. Włoch
    : (1.1) {{pot}} [[Italianiec]]; {{śląsk|[[Italok]]}}, {{śląsk|[[Talijan]]}}; {{pot}} [[makaroniarz]]
  114. Yjduś
    : (1.1) {{śląsk}} [[Edward]]
  115. Zefek
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Józef]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Zeflik]]}}, {{zob|[[Józefek]]}}
  116. Zefla
    : (1.1) {{śląsk}} [[Józefa]]
  117. Zeflik
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Józef]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Zefek]]}}, {{zob|[[Józek]]}}
  118. Ziga
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Zygmunt]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Ziguś]]}}
  119. Ziguś
    : (1.1) {{śląsk}} [[poufały|poufała]] [[forma]] [[imię|imienia]] [[Zygmunt]]
    : (1.1) {{śląsk|[[Ziga]]}}
  120. Zygmunt
    : (1.1) {{zdrobn}} [[Zygmuś]]; {{śląsk|[[Ziga]]}}, {{śląsk|[[Ziguś]]}}
  121. abcalong
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=23}}</ref> [[spłata]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[rata]]
  122. abcybilder
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=23}}</ref> [[naklejka]]
  123. abcybinder
    : (1.1) {{śląsk}} [[naklejka]]
  124. abcyjbilder
    : (1.1) {{śląsk}} [[naklejka]]
  125. abkracer
    : (1.1) {{śląsk}} {{daw}} [[żelazny|żelazna]] [[wycieraczka]] [[do]] [[but]]ów
  126. abo
    : (1.1) {{daw}} ''dziś'' {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=abo}}</ref> {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}}<ref>{{GolecSG1989|5}}</ref><ref>{{KlocekSG2000|9}}</ref><ref>{{Milerski2009}}</ref> [[albo]]
    : (1.1) [[albo]], [[lub]], {{śląsk|[[lebo]]}}
    : (1.1) {{kraków}} {{mazowsze}} {{śląsk}} {{poznań}} {{płd}} ''Pomorze''
    : (1.2) {{kraków}} {{śląsk}}
  127. abraham
    : (1.1) {{śląsk}} [[pięćdziesiąty|pięćdziesiąte]] [[urodziny]], [[pięćdziesiątka]]
  128. abszicfajer
    : (1.1) {{śląsk}} [[studniówka]], [[uroczystość]], [[zabawa]]
  129. abszlag
    : (1.3) {{śląsk}} [[odmowa]]
  130. abszyt
    : (1.2) {{śląsk}} [[wyrok]] [[sądowy]]
  131. abzac
    : (1.1) {{śląsk}} [[obcas]]
  132. achtlik
    : (1.1) {{śląsk}} [[ósmy|ósma]] (1/8) [[część]] [[coś|czegoś]]
    : (1.2) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref><ref>{{KlocekSG2000}}</ref><ref>{{Milerski2009}}</ref><ref>{{WroniczSG2010}}</ref> ''jednostka objętości:'' [[jeden|jedna]] [[ósmy|ósma]] (1/8) [[litr]]a
    : (1.3) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> [[kieliszek]] [[wódka|wódki]]
  133. adamaszkowy
    : (1.1) {{śląsk|[[damaskowy]]}}
  134. adwent
    : (1.1) {{śląsk|[[adwynt]]}}, {{śląsk|[[adwenta]]}}
  135. adwenta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[adwent]]
  136. adwynt
    : (1.1) {{śląsk}} {{rel}} [[adwent]] ([[okres]])
  137. afa
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=afa}}</ref> {{śląsk}} [[małpa]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[głupi]]a [[mina]]
    : (1.3) {{śląsk}} {{wulg}} [[żeński]] [[narząd]] [[rozrodczy]]
  138. afelzina
    : (1.1) {{śląsk}} {{spoż}} [[owoc]] [[pomarańcza|pomarańczy]]
  139. ajlauf
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}} [[lane kluski]]
  140. ajmer
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=24}}</ref> [[wiadro]]
  141. ajncla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> [[mieszkanie]] [[jednopokojowy|jednopokojowe]], [[kawalerka]]
  142. ajnfachowy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=24}}</ref> [[zwykły]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> {{pogard}} [[kiepski]], [[byle]] [[jaki]]
  143. ajnlauf
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[lane kluski]], [[lane ciasto]]<ref name=Cz>{{Cząstka2000}}</ref>
    : (1.1) [[lane kluski]], [[lane ciasto]], {{śląsk|[[ańlauf]]}}<ref name=Cz/>
  144. ajzynbaniok
    : (1.1) {{śląsk}} [[kolejarz]]
  145. ajzynblat
    : (1.1) {{śląsk}} [[brzeszczot]]
  146. ajzynzyga
    : (1.1) {{śląsk}} [[piłka do metalu]]
  147. ajzynzyjga
    : (1.1) {{śląsk}} [[piła]] [[do]] [[metal]]u
  148. aksa
    : (1.1) {{śląsk}} {{techn}} [[oś]]
  149. aktyntasza
    : (1.1) {{śląsk}} [[aktówka]]
  150. akuratny
    : (1.1) {{daw}} ''dziś'' {{łódź}}<ref name=slownik/>, {{śląsk}}<ref name=slownik/>, {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{KlocekSG2000}}</ref>, {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online}}</ref> [[dokładny]], [[staranny]]
  151. akuszerka
    : (1.1) [[położna]], {{śląsk|[[madla]]}}
  152. al
    : (1.1) {{śląsk}} [[węgorz]]
  153. almaryjo
    : (1.1) {{śląsk}} [[szafa]]<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref>
  154. altana
    : (1.1) [[altanka]], [[pawilon]] [[ogrodowy]]; {{przest}} [[chłodnik]], [[ciennik]]; {{śląsk|[[lauba]]}}
  155. amajza
    : (1.1) {{śląsk}} {{ent}} [[mrówka]]
  156. ambicja
    : (1.1) [[pragnienie]], [[aspiracja]]; {{śląsk|[[ambit]]}}
  157. ambit
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ambicja]]
  158. amen
    : (1.1) {{śląsk|[[amyn]]}}
  159. amolok
    : (1.1) {{śląsk}} [[cukierek]] [[miętowy]]
  160. amtować
    : (1.1) {{śląsk}} [[urzędować]] [[gdzieś]], [[rządzić]], [[siedzieć]]
  161. amyn
    : (1.1) {{rel}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[amen]]
  162. amyn tabaka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[koniec]], [[przepaść|przepadło]]
  163. ancug
    : (1.2) {{śląsk}} [[ubranie]] ([[komplet]])<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  164. andrus
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[przybłęda]], [[włóczęga]]
  165. angielka
    : (1.1) {{śląsk|[[francuz]]}}, {{kraków|[[weka]]}}, {{białystok|[[baton]]}}, {{warszawa|[[bułka paryska]]}}<ref>{{Bieńkowska2007|strony=73}}</ref>, {{poznań|[[kawiorek]]<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=kawiorek}}</ref>, [[kawiorka]]<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=kawiorka}}</ref>}}, [[bułka wrocławska]], [[gryzka]]
  166. anioł
    : (1.1) [[stróż]], [[dobry]] [[duch]], [[skrzydlaty]], [[świetlisty]]; {{śląsk|[[annioł]]}}
  167. annielski
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{przen}} [[kiepski]], [[lichy]] ([[o]] [[pracownik]]u)
  168. annioł
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[anioł]]
  169. anomalia
    : (1.1) [[nieprawidłowość]], {{śląsk|[[abfal]]}}
  170. apfal
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=23}}</ref> {{zob|[[abfal]]}}
  171. apluzyna
    : (1.1) {{śląsk}} [[pomarańcza]]
  172. aport
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref><ref>{{Milerski2009}}</ref><ref>{{WroniczSG2010}}</ref> [[wychodek]], [[ubikacja]]
  173. apryl
    : (1.1) {{daw}} (''dziś'' {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=26}}</ref>) [[kwiecień]]<ref>{{DoroszewskiOnline}}</ref>
  174. arbajtancug
    : (1.1) {{śląsk}} [[ubranie]] [[roboczy|robocze]], [[kombinezon]] [[roboczy]]
  175. arbajter
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{kolej}} [[pociąg]] [[pracowniczy]]
  176. arch
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[arkusz]]
  177. armijo
    : (1.1) {{śląsk}} [[armia]]
  178. asekuracyj
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ubezpieczenie]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[opłata]] [[za]] [[ubezpieczenie]]
  179. asić się
    : (1.1) {{śląsk}} [[chwalić się]] [[coś|czymś]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pysznić się]], [[bucić się]]
  180. asta
    : (1.1) {{śląsk}} [[gałąź]]
  181. asynt
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{adm}} {{wojsk}} [[pobór]], [[branka]]
  182. asyntyrunek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{adm}} {{wojsk}} [[pobór]]
  183. asza
    : (1.1) {{śląsk}} [[popiół]]
  184. aszynbecher
    : (1.1) {{śląsk}} [[popielniczka]]
  185. atramyntowy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kopiowy]] ([[o]] [[ołówek|ołówku]])
  186. ausgus
    : (1.1) {{śląsk}} [[zlew]]
  187. ausgust
    : (1.1) {{śląsk}} [[zlew]]
  188. austryjacki
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[austriacki]]
  189. ausztojer
    : (1.1) {{śląsk}} {{zob|[[ałsztojer]]}}
  190. autobana
    : (1.1) {{śląsk}} [[autostrada]]
  191. autostrada
    : (1.1) {{śląsk}} [[autobana]]
  192. awanturnica
    : (1.1) {{śląsk|[[bizantyja]]}}
  193. ała
    : (2.1) {{śląsk}} [[miejsce]] [[bolesny|bolesne]]
    : (2.2) {{śląsk}} [[coś]] [[nie]] [[tak]] [[z]] [[głowa|głową]], [[szajba]], [[idiotyzm]]
  194. ałsztojer
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=25}}</ref> [[wiano]], [[posag]]
  195. ań-cwaj
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zaraz]], [[szybko]]
  196. babok
    : (1.1) {{infant}} {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=174}}</ref>, {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=28}}</ref>, {{częstochowa}} [[straszydło]]
    : (1.1) {{śląsk}} inna pisownia [[babołk]]<ref name=slask/>
  197. babołk
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=28}}</ref> {{zob|[[babok]]}} (straszydło)
  198. babrać
    : (2.2) {{śląsk}} [[guzdrać]] [[się]]
  199. babsko
    : (1.1) [[babsztyl]], [[babus]], [[babon]], [[megiera]], {{śląsk|[[murchla]]}}
  200. babsztyl
    : (1.1) [[babsko]], {{śląsk|[[murchla]]}}
  201. babuć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> [[wieprzek]]
  202. baca
    : (1.1) {{śląsk|[[bacza]]}}
  203. bachraty
    : (1.1) {{śląsk}} [[gruby]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> [[wybrzuszony]]
  204. badentuch
    : (1.1) {{śląsk}} [[ręcznik]] [[kąpiel]]owy
  205. badki
    : (1.1) {{śląsk}} [[slipki]], [[kąpielówki]]
  206. badyhala
    : (1.1) {{śląsk}} [[hala]] [[kąpielowy|kąpielowa]]
  207. bagno
    : (1.1) [[bagnisko]], [[mokradło]], [[błota]], [[trzęsawisko]], [[grzęzawisko]], [[torfowisko]], [[moczary]]; {{śląsk|[[barzoł]]}}
  208. baje
    : (1.1) {{śląsk}} [[wagary]]
  209. bajs
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref> [[kęs]]
  210. bajsnąć
    : (1.1) {{śląsk}} [[ugryźć]]
  211. bajszpil
    : (1.1) {{śląsk}} [[przykład]]
  212. bajtel
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref><ref>{{Milerski2009}}</ref><ref>{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziecko]]; [[osoba]] [[w]] [[wiek]]u [[dziecięcy]]m, [[ale]] [[nie]] [[niemowlęcy]]m
  213. bajtlik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=30}}</ref> {{zob|[[bojtlik]]}}
  214. bak
    : (1.3) [[baczek]], [[bokobroda]], [[faworyt]]; {{śląsk|[[kotlet]]}}
  215. bakać
    : (1.2) {{śląsk}} [[palić]] ([[tytoń]])
  216. bala
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=31}}</ref> [[piłka]] ([[do]] [[gra|gry]])
  217. balustrada
    : (1.1) [[barierka]], [[poręcz]], {{śląsk|[[gelender]]}}
  218. bamber
    : (1.2) {{śląsk}} [[bogaty]] [[rolnik]]
  219. bamberski
    : (1.3) {{poznań}} {{śląsk}} {{łódź}} [[dotyczyć|dotyczący]] [[bogaty|bogatego]] [[chłop]]a
  220. bana
    : (1.2) {{śląsk}} [[tramwaj]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[dworzec]] [[kolejowy]]
  221. banhof
    : (1.1) {{śląsk}} [[dworzec]] [[kolejowy]]
  222. baniorz
    : (1.1) {{śląsk}} [[kolejarz]]
  223. bank
    : (1.5) {{śląsk}} [[ławka]]
  224. bankrut
    : (1.1) {{śląsk|[[bankróter]]}}
  225. bankrócić
    : (1.1) {{śląsk}} [[bankrutować]]
  226. bankróter
    : (1.1) {{śląsk}} [[bankrut]]
  227. bardzo
    : (1) {{stopn|bardziej, {{śląsk|barzyj}}|najbardziej}}
  228. barzoł
    : (1.1) {{śląsk}} [[bagno]]
  229. bas
    : (1.3) {{śląsk}} [[brzuch]]
  230. basok
    : (1.1) {{śląsk}} {{pogard}} [[osoba]] [[otyły|otyła]]; [[osoba]] [[z]] [[wielki]]m [[brzuch]]em
  231. batki
    : (1.1) {{śląsk}} [[majtki]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[spodenki]], [[kąpielówki]]
  232. baton
    : (1.2) [[bułka wrocławska]], {{warszawa|[[bułka paryska]]}}, {{łódź|[[angielka]]}}, {{poznań|[[kawiorek]], [[kawiorka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{kraków|[[weka]]}}
  233. baumajster
    : (1.1) {{śląsk}} [[mistrz]] [[budowlany]]
  234. bauplac
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=33}}</ref> {{zob|[[bałplac]]}}
  235. bawitko
    : (1.1) {{śląsk}} [[zabawka]]
  236. bałamoncić
    : (1.1) {{śląsk}} [[zawracać]] [[ktoś|komuś]] [[głowa|głowę]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[bałamucić]]
  237. bałamucić
    : (1.1) [[uwodzić]], [[zwodzić]], [[mamić]], {{śląsk|[[bałamoncić]]}}
  238. bałplac
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=31}}</ref> [[działka]] [[budowlany|budowlana]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[plac]] [[budowa|budowy]]
  239. bażant
    : (1.1) {{śląsk|[[fazan]]}}
  240. bażoły
    : (1.1) {{śląsk}} [[szuwary]]
  241. bebech
    : (1.2) {{śląsk}} [[żołądek]]
  242. beblać
    : (1.1) {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=176}}</ref>, {{śląsk}}
  243. bebok
    : (1.1) {{śląsk}} [[straszydło]]
  244. bela
    : (1.6) {{śląsk}} [[beczkowóz]]
  245. bele kaj
    : (1.1) {{śląsk}} [[byle]] [[gdzie]], [[gdziekolwiek]]
  246. belontać
    : (1.1) {{śląsk}} [[mieszać]]
  247. belowanie
    : (1.1) {{śląsk}} [[wzdęcie]]
  248. beluwa
    : (1.1) {{śląsk}} [[beczkowóz]] ([[do]] [[wywóz|wywozu]] [[nieczystości]] [[z]] [[szambo|szamba]])
  249. bera
    : (1.1) {{śląsk}} [[anegdota]], [[dowcip]]
  250. berać
    : (1.1) {{śląsk}} [[opowiadać]]
  251. berga
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamień]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[hałda]]
  252. bestyjo
    : (1.1) {{śląsk}} [[bestia]]
  253. betlejka
    : (1.1) z {{śląsk|[[betlyjka]]}}
  254. bezuch
    : (1.1) {{śląsk}} [[odwiedziny]], [[wizyta]]
  255. biedny
    : (1.1) [[ubogi]], [[niezamożny]], {{śląsk|[[chudobny]]}}
  256. biegać
    : (1.1) [[latać]], [[ganiać]], {{śląsk|[[gónić]]}}
  257. biegunka
    : (1.1) [[laksacja]], [[rozwolnienie]], {{śląsk|[[laksyrka]]}}; {{pot}} {{wulg}} [[sraczka]]
  258. bigel
    : (1.1) {{śląsk}} [[wieszak]]<ref name="slask1">{{Podgórscy2008|strony=38|hasło=bigel II}}</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} {{przen}} [[potańcówka]], [[zabawa]]<ref name="slask2">{{Podgórscy2008|strony=38|hasło=bigel I}}</ref>
  259. bigiel
    : (1.3) {{poznań}}<ref name=poznan>{{Gruchmanowa1997online|hasło=bigiel}}</ref> {{śląsk}}<ref name="slask1">{{Podgórscy2008|strony=38|hasło=bigel II}}</ref> [[wieszak]] [[na]] [[ubranie]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="slask2">{{Podgórscy2008|strony=38|hasło=bigel I}}</ref> [[potańcówka]], [[zabawa]]
    : (1.3-4) inna pisownia: {{śląsk|[[bigel]]}}
  260. biglosko
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}}<ref>{{Milerski2009}}</ref> [[żelazko]]
  261. biksa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=38}}</ref>, {{poznań}} [[puszka]], [[blaszany|blaszane]] [[pudełko]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[samochód]] [[marka|marki]] ''[[Syrena]]''
  262. bina
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  263. binder
    : (1.1) {{śląsk}} [[krawat]]
  264. bishalter
    : (1.1) {{śląsk}} [[biustonosz]]
  265. biustonosz
    : (1.1) [[stanik]]; {{przest}} [[biusthalter]]; {{pot}} [[cyckonosz]], {{śląsk|[[bishalter]]}}, {{śląsk|[[cychalter]]}}, {{śląsk|[[lajbik]]}}
  266. bić
    : (1.1) [[uderzać]], [[tłuc]]; {{wulg}} {{śląsk|[[ciulać]]}}
  267. blank
    : (2.1) {{śląsk}} [[całkiem]]<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=14}}</ref>, [[całkowicie]]
  268. blaza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=40}}</ref> [[odcisk]], [[pęcherz]], [[bąbel]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[pęcherz moczowy]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="slask"/> {{przen}} [[dętka]] [[w]] [[piłka|piłce]]
  269. blindowanie
    : (1.1) {{śląsk}} [[oślepianie]]
  270. blindować
    : (1.1) {{śląsk}} [[oślepiać]]
  271. blizna
    : (1.1) [[szrama]], [[znak]]; {{przest}} [[kresa]]; {{śląsk|[[narba]]}}
  272. blok mieszkalny
    : (1.1) [[blok]], {{śląsk|[[familok]]}}
  273. blumkol
    : (1.1) {{śląsk}} [[kalafior]]
  274. blumsztynder
    : (1.1) {{śląsk}} [[kwietnik]]
  275. bobok
    : (1.1) {{śląsk}} [[straszydło]]
  276. bochenek
    : (1.2) {{śląsk|[[pecynek]]}}
  277. bodnóńć
    : (1.1) {{śląsk}} [[ukłuć]]
  278. bogaty
    : (1.1) [[dostatni]], [[majętny]], [[zamożny]], [[zasobny]]; {{pot}} [[dziany]], [[nadziany]], [[forsiasty]], [[przy forsie]]; {{śląsk|[[piniynżyty]]}}
  279. bojtlik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=42}}</ref> [[portfel]], [[sakiewka]]
  280. boleć
    : (1.1) {{śląsk|[[zjimać]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[tropić]]}}
  281. bombel
    : (1.1) {{śląsk}} [[pompon]]
    : (2.1) {{śląsk}} [[mały|małe]] [[dziecko]]
  282. bombon
    : (1.1) {{śląsk}} [[cukierek]]
  283. bonclok
    : (1.1) {{śląsk}} {{zob|[[bunclok]]}}
  284. bonkawa
    : (1.1) {{śląsk}} [[kawa]] [[parzony|parzona]] ([[z]] [[fusy|fusami]])
  285. bontek
    : (1.1) {{śląsk}} [[rozporek]]
  286. boroczek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''od'': [[borok]]
  287. borok
    : (1.1) {{śląsk}} [[nieudacznik]], [[ofiara losu]]; [[ktoś]] [[nieporadny]], [[ale]] [[sympatyczny]]
  288. borsztajn
    : (1.1) {{śląsk}} [[krawężnik]]
  289. branny
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek"/> [[koń]] [[maść|maści]] [[brunatny|brunatnej]]
  290. bratkartofle
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=44}}</ref> [[smażony|smażone]] [[ziemniak]]i
  291. bratruła
    : (1.1) {{śląsk}} [[piekarnik]]
  292. brauza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=44}}</ref> [[prysznic]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> [[oranżada]]
  293. brałza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=44}}</ref> {{zob|[[brauza]]}}
  294. brele
    : (1.1) {{śląsk}} [[okulary]]
  295. brifkastla
    : (1.1) {{śląsk}} [[skrzynka pocztowa]]
  296. briftasza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=44}}</ref> [[portfel]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> [[teczka]] [[na]] [[akta]]
  297. briftreger
    : (1.1) {{śląsk}} [[listonosz]]
  298. brotbiksa
    : (1.1) {{śląsk}} [[pojemnik]] [[na]] [[chleb]]
  299. brołtzupa
    : (1.1) {{śląsk}} [[wodzionka]]; [[zupa]] [[z]] [[chleb]]a [[zalany|zalanego]] [[wrzątek|wrzącą]] [[woda|wodą]] [[z]] [[dodatek|dodatkiem]] [[czosnek|czosnku]] [[i]] [[tłuszcz]]u [[np.]] [[smalec|smalcu]]
  300. brusić
    : (1.1) {{śląsk}} [[ostrzyć]]
  301. bryle
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=bryle}}</ref>, {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=180}}</ref>, {{śląsk}} [[okulary]]
  302. bryna
    : (1.1) {{śląsk}} [[denaturat]]
  303. brzdąc
    : (1.1) [[berbeć]], [[dzieciak]], [[malec]], [[maluch]], [[skrzat]]; {{śląsk|[[pyrtek]]}}
  304. brzerzasty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> ([[o]] [[krowa|krowie]]) [[z]] [[biały]]m [[grzbiet]]em [[i]] [[brzuch]]em
  305. brzidok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[brzydal]]
  306. brzuch
    : (1.1) {{zdrobn}} [[brzuszek]], [[brzusio]]; {{zgrub}} [[brzuszysko]]; {{daw}} [[żywot]]; {{pot}} [[bęben]]; {{żart}} [[mięsień piwny]]; {{posp}} [[bebech]], [[brzucho]], [[kałdun]]; {{kraków|[[bandzioch]]}}; {{śląsk|[[kalfas]]}}
  307. brzydal
    : (1.1) {{śląsk|[[brzidok]]}}
  308. brzydota
    : (1.2) {{śląsk|[[gid]]}}, {{śląsk|[[gizd]]}}
  309. buchta
    : (1.4) {{reg-pl|Kraków}}<ref name=usjp>{{USJPonline|hasło=II buchta}}</ref> {{śląsk}}<ref name=usjp/> [[często|najczęściej]] [[nadziewać|nadziewana]], [[słodki|słodka]] [[bułka]] [[drożdżowy|drożdżowa]], [[piec]]zona [[lub]] [[gotować|gotowana]] [[na]] [[para|parze]]; {{wikipedia|buchty (ciasto)|buchta}}
  310. bulić
    : (1.2) {{śląsk}} [[płacić]]
  311. bunclok
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamionkowy]] [[garnek]] [[do]] [[kiszenie|kiszenia]] [[kapusta|kapusty]], [[żur]]u [[lub]] [[ogórek|ogórków]]
  312. burgać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=49}}</ref> [[gruchać]] ([[o]] [[gołąb|gołębiach]])
  313. burzyć
    : (2.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dobijać się]], [[stukać]], [[uderzać]]
  314. buła
    : (1.3) {{śląsk}} [[guz]] [[lub]] [[opuchlizna]]
  315. bułka francuska
    : (1.1) [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  316. bułka kielecka
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  317. bułka paryska
    : (1.1) [[bułka francuska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  318. bułka wrocławska
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[kawiarka]]
  319. bułka wyborowa
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  320. bydli
    : (1.1) {{śląsk}} [[wołowy]]
  321. byrna
    : (1.1) {{śląsk}} [[żarówka]]
  322. bysztek
    : (1.1) {{śląsk}} [[sztućce]]
  323. byzuch
    : (1.1) {{śląsk}} [[odwiedziny]]
  324. bęc
    : (1.1) {{śląsk|[[pac]]}}
  325. błazen
    : (1.1) [[trefniś]], [[wesołek]], [[krotochwilnik]]; {{starop}} [[gąska]]; {{starop}} [[błazno]], [[błazeniec]], [[błażen]]; {{śląsk|[[august]]}}
  326. błecha
    : (1.1) {{ent}} {{śląsk}} [[pchła]]<ref>''Przysłowia ludowe'', Katolik Codzienny nr 90 z 22 IV 1931, s. 6</ref>
  327. błoto
    : (1.1) {{śląsk|[[ciapryka]], [[maras]]}}; {{daw}} [[kał]]
  328. błąd
    : (1.1) [[byk]], [[pomyłka]], [[omyłka]], {{śląsk|[[abfal]]}}
  329. cajtung
    : (1.1) {{śląsk}} [[gazeta]]
  330. capić
    : (1.1) {{śląsk}} [[śmierdzieć]]
  331. cedzitko
    : (1.1) {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> {{śląsk}} [[cedzak]], [[durszlak]]
  332. cembrować
    : (1.1) {{śląsk|[[cymbrować]]}}
  333. cepel
    : (1.1) {{śląsk}} [[cysterna]]
  334. cera
    : (1.5) {{śląsk}} <ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref> {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[córka]]
  335. chabić
    : (1.1) {{śląsk}} [[kraść]]
  336. chachor
    : (1.1) {{śląsk}} [[pijak]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[dziad]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[łobuz]]
    : (1.4) {{śląsk}} także bez pejoratywnego wydźwięku, w znaczeniu zbliżonym do [[pieron]]
  337. chadziaj
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=53}}</ref> {{pogard}} [[szmaciarz]], [[osoba]] [[niechlujny|niechlujna]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> [[gospodarz]] [[spoza]] [[Śląsk]]a
  338. chamera
    : (1.1) {{śląsk}} [[chmura]]
  339. charboł
    : (1.1) {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref> [[stary]], [[zniszczony]] [[but]]
  340. charczeć
    : (1.2) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=53}}</ref> [[chrapać]] [[podczas]] [[sen|snu]]
  341. charkać
    : (1.1) {{śląsk}} [[pluć]]
  342. charlać
    : (1.1) {{śląsk}} [[kaszleć]]
  343. chichrać się
    : (1.1) {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=183}}</ref> {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=chichrać się}}</ref> {{śląsk}} [[śmiać się]]
    : (1.1) {{śląsk}} ''[[ujek|Ujek]] [[chichrać się|chichroł sie]] [[skuli]] [[ta|tyj]] [[godka|godki]]!'' → [[wujek|Wujek]] '''[[śmiać się|śmiał się]]''' [[z]] [[to|tego]] [[opowiadanie|opowiadania]].
  344. chladać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[szukać]]
  345. chmoś
    : (1.1) {{śląsk}} [[kum]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  346. choby
    : (1.1) {{śląsk}} [[jakby]], [[jak]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[choćby]]
  347. chochla
    : (1.1) [[warząchew]]; {{śląsk|[[kielnia]]}}
  348. chociaż
    : (2.1) {{śląsk|[[aspóń]]}}
  349. choina
    : (1.3) {{śląsk|[[czetyna]]}}
  350. choja
    : (1.2) {{śląsk}} [[drzewko]] [[iglasty|iglaste]]<ref name="Lech"/>
  351. chuglaczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{kulin}} [[zupa]] [[z]] [[chleb]]a [[i]] [[woda|wody]]
  352. chuj
    : (1.1) {{wulg}} [[ciul]], [[pyta]], [[pytong]], [[kutas]], [[frędzel]], [[faja]], [[fajfus]], [[fujara]], [[fiut]], [[lacha]], [[pała]], [[kapucyn]], [[laga]]; {{posp}} [[pindol]], [[wacek]]; {{pot}} [[siusiak]], [[siurek]], [[siutek]], [[ptaszek]], {{śląsk|[[siusiok]]}}; {{przest}} {{reg}} [[kuśka]]; {{starop}} [[kiep]]; {{neutr}} [[fallus]], [[przyrodzenie]], [[prącie]], [[penis]]
  353. chumidło
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziwacznie]] [[ubrać|ubrana]] [[dziewczyna]]
  354. chusta
    : (1.3) {{śląsk|[[łochtusza]]}}, {{śląsk|[[łoktusza]]}}
  355. chute
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[prędko]]
  356. chuścionka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[onuca]]
  357. chuśle
    : (1.1) {{muz}} {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=56}}</ref> {{muz}} [[skrzypce]]
  358. chybiać
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[brakować]]
  359. chyc
    : (1.1) {{śląsk}} [[upał]], [[wysoki|wysoka]] [[temperatura]]<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=113}}</ref> {{zob|[[hica]]}}
  360. chytrus
    : (1.2) {{pot}} [[centuś]], [[dusigrosz]], [[kutwa]], [[liczykrupa]], [[skąpiec]], [[skąpiradło]], [[sknera]], [[żyła]], [[chciwiec]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żyd]], [[harpagon]]
  361. chyża
    : (1.1) {{śląsk}} [[stodoła]]
  362. chłopak
    : (1.3) [[chłopiec]], [[sympatia]], [[narzeczony]], [[ukochany]], [[partner]], [[absztyfikant]], [[adorator]], [[amant]], [[konkurent]], [[zalotnik]], {{pogard}} [[fagas]], {{śląsk|[[galan]]}}
  363. ciapryka
    : (1.1) {{śląsk}} [[błoto]]
  364. cielak
    : (1.1) {{śląsk|[[cielok]]}}
  365. cielok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zootechn}} [[cielę]]
  366. cielę
    : (1.1) [[cielak]], [[cielaczek]]; {{śląsk|[[cielok]]}}
  367. ciepać
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[rzucać]]
    : (1.3) uznawane też za {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=58}}</ref>, Śląsk Cieszyński<ref name="Kopoczek"/>
  368. cieśla
    : (1.1) {{śląsk|[[tesarz]]}}, [[stolarz]]
  369. ciga
    : (1.1) {{śląsk}} [[koza]] ''(zwierzę)''
  370. cikcak
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=59}}</ref> [[zygzak]]
  371. ciongiym
    : (1.1) {{śląsk}} [[ciągle]], [[cały czas]]
  372. ciorać
    : (1.1) {{śląsk}} [[włóczyć]] [[po]] [[podłoga|podłodze]]<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994}}</ref>, [[poniewierać]]
    : (1.3) {{śląsk}} {{fakt}}, {{częstochowa}} {{fakt}} [[brudzić]]
    : (2.1) {{śląsk}} {{fakt}}, {{częstochowa}} {{fakt}} [[brudzić się]]
    : {{rzecz}} [[cioranie]] {{n}}, {{śląsk|[[ciorok]]}} {{m}}
  373. cios
    : (1.1) [[uderzenie]], {{pot}} [[walnięcie]], {{śląsk|[[szlag]]}}
  374. ciul
    : (1.1) {{wulg}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[o]] [[mężczyzna|mężczyźnie]]
    : (1.2) {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=186}}</ref>, {{śląsk}} {{pogard}} [[ktoś]] [[niezaradny]]
    : (1.3) {{środ}} {{więz}}<ref>Klemens Stępniak ''Słownik tajemnych gwar przestępczych'', Puls Publication Limited, Londyn 1993, [[Specjalna:Książki/1-85917-006-4|ISBN 1-85917-006-4]], s. 92</ref> (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/>) [[penis]]
  375. ciulać
    : (1.2) {{śląsk}} {{wulg}} [[bić]]
    : (2.1) {{reg}}<ref>{{Karłowicz1900|tom=I|strony=341|hasło=ciulać}}</ref><ref>{{KarłowiczSGP1900|tom=I|strony=242|hasło=ciulać}}</ref> (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) {{infant}} [[moczyć się]], [[sikać]]
    : (1.1) uważany także za {{śląsk}} {{wulg}} w znaczeniu: [[kłamać]], [[oszukiwać]], [[wprowadzić w błąd|wprowadzać w błąd]]
  376. ciuliczek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''od:'' [[ciulik]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[siusiak]]
    : (1.2) {{śląsk|[[ciulka]], [[ciulok]], [[ciuloczek]], [[ciulik]]}}
  377. ciulik
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''od:'' [[ciul]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[siusiak]]
    : (1.2) {{śląsk|[[ciulka]], [[ciulok]], [[ciuloczek]], [[ciuliczek]]}}
  378. ciulka
    : (1.1) {{infant}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[siusiak]]
  379. ciuloczek
    : (1.1) {{infant}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[siusiak]]
  380. ciulok
    : (1.1) {{infant}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[siusiak]]
  381. ciumciok
    : (1.1) {{śląsk}} [[nieudacznik]], [[ofiara losu]], [[oferma]]; [[ktoś]] [[nieporadny]], [[ale]] [[sympatyczny]]
  382. ciumrok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nieudacznik]]
  383. ciupać
    : (1.2) {{śląsk}} [[rąbać]]
  384. ciupnąć
    : (1.1) {{śląsk}} [[zamienić]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  385. ciurczeć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[płynąć]], [[cieknąć]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[marudzić]], [[nudzić]]
  386. ciućmok
    : (1.1) {{śląsk}} [[nieudacznik]], [[ofiara losu]], [[oferma]]; [[ktoś]] [[nieporadny]], [[ale]] [[sympatyczny]]
  387. ciómpa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[niechlujnie]] [[ubrany|ubrana]] [[kobieta]]
  388. ciómpiasty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nie-|nie]][[dopasować|dopasowany]], [[nierówny]]
  389. cióngnóć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ciągnąć]]
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[wiać]] ([[o]] [[przeciąg]]u)
    : (2.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[zmiatać]]
  390. ciągle
    : (1.1) [[stale]], {{poznań|[[cięgiem]]}}, {{śląsk|[[durś]]}}, {{śląsk|[[ciongiym]]}}
    : (1.2) [[stale]], {{poznań|[[cięgiem]]}}, {{śląsk|[[durś]]}}
    : (1.3) [[jeszcze]], {{śląsk|[[ciongiym]]}}, {{śląsk|[[furt]]}}
  391. ciągnąć
    : (1.1) {{śląsk|[[cióngnóć]]}}
  392. cmentarz
    : (1.1) [[nekropolia]], {{żart}} {{posp}} [[park sztywnych]], {{daw}} {{lud}} [[smyntarz]], [[smentarz]]<ref>Zenon Klemensiewicz, ''Historia języka polskiego'', PWN, Warszawa 2002, s. 133.</ref>; {{śląsk|[[kierchów]]}}, {{śląsk|[[kierhof]]}}, {{śląsk|[[kirchow]]}}, {{śląsk|[[kerchow]]}}
  393. colstok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=61}}</ref> {{zob|[[colsztok]]}}
  394. colsztok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=61}}</ref> [[metr]] ([[składany]]), [[miarka]], [[przymiar]], [[calówka]]
  395. cołki
    : (1.1) {{śląsk}} [[cały]]
  396. coś
    : (2.1) [[gdzieś]], [[jakoś]], [[cosik]], {{śląsk|[[cosika]]}}
  397. cufal
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=61}}</ref> [[szczęśliwy]] [[zbieg okoliczności]], [[traf]], [[fart]]
  398. cug
    : (1.5) {{śląsk}} [[pociąg]]<ref>Ludwik Łakomy, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 47.</ref>
  399. cukier
    : (1.2) {{mazowsze|[[cuker]]}}, {{śląsk|[[cuker]]}}, {{warmia|[[faryna]]}}, {{reg}} ''wielkopolski'' [[faryna]]
  400. cukierek
    : (1.1) {{pot}} {{lm}} [[cuksy]], {{śląsk|[[bómbón]]}}, [[bombon]]
  401. cupać
    : (1.1) {{śląsk}} [[kucać]]
  402. curig
    : (1.1) {{śląsk}} [[z powrotem]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[wstecz]], [[do]] [[tył]]u
  403. cwek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=62}}</ref> [[pinezka]]
  404. cwelich
    : (1.2) [[cwylich]]; {{śląsk|[[ćwilich]]}}
  405. cwibak
    : (1.3) {{kulin}} {{śląsk}}<ref>https://www.facebook.com/video.php?v=1028707780488109&set=vb.667447079947516&type=2&theater</ref> [[sucharek]]
  406. cwinga
    : (1.1) {{śląsk}} [[ściskacz]] ([[np.]] [[w]] [[stolarstwo|stolarstwie]])
  407. cwiter
    : (1.1) {{śląsk}} [[sweter]]
  408. cychalter
    : (1.1) {{śląsk}} [[biustonosz]]
  409. cyckać
    : (1.1) {{śląsk}} [[ssać]]
  410. cygareta
    : (1.1) {{śląsk}} [[papieros]]
  411. cylnonć
    : (1.1) {{śląsk}} [[trafić]]
  412. czarownica
    : (1.1) [[wiedźma]], [[Baba-Jaga]], [[baba-jaga]], [[jędza]]; {{śląsk|[[heksa]]}}
  413. czasami
    : (1.1) [[niekiedy]]; {{śląsk|[[ponikiedy]]}}
  414. czasem
    : (1.1) [[czasami]], [[okazjonalnie]], [[moment]]ami, [[od czasu do czasu]]; {{śląsk|[[ponikiedy]]}}
  415. czeladź
    : (1.1) [[służba]], {{śląsk|[[czelijadź]]}}, [[hasa]], [[chasa]]
  416. cześnia
    : (1.1) {{śląsk}} [[czereśnia]]
  417. czorny
    : (1.1) {{śląsk}} [[czarny]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[brudny]]
  418. cztery
    : (1.1) ''zapis arabski:'' [[4]]; ''zapis rzymski:'' [[IV]]; ''zapis grecki:'' [[δ']]; {{śląsk|[[sztyry]]}}
  419. cztery litery
    : (1.1) [[tam, gdzie się kończą plecy]], [[siedzenie]], [[tyłek]], [[pupa]], [[zadek]], [[rzyć]], {{śląsk|[[rzić]]}}, {{wulg}} [[dupa]]
  420. czy
    : (1.1) {{śląsk|[[jesi]]}}
  421. czynsto
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[często]]
  422. córka
    : (1.1) [[córa]], {{przest}} [[dziewka]], {{śląsk|[[cera]]}}, {{śląsk|[[dziywcze]]}}, {{śląsk|[[dziywczyn]]}}
  423. dachdeker
    : (1.1) {{śląsk}} [[dekarz]]
  424. darmowo
    : (1.1) [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za Bóg zapłać]], [[za darmo]]; {{pot}} [[za darmochę]], [[za friko]], [[za frajer]], [[na ładne oczy]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  425. dać drapaka
    : (1.1) [[uciec]], [[pierzchnąć]], [[zrejterować]]; {{eufem}} [[wycofać się na z góry upatrzone pozycje]]; {{pot}} [[zwiać]], [[prysnąć]], [[szurnąć]], [[czmychnąć]], [[smyrgnąć]], [[dać dyla]], [[dać nogę]], [[wziąć nogi za pas]], [[pokazać pięty]], [[pokazać plecy]]; {{posp}} [[spieprzyć]]; {{poznań|[[ućknąć]]}}; {{śląsk|[[dać dymba]]}}; {{starop}} [[dernąć]]
  426. dać dyla
    : (1.1) [[uciec]], [[pierzchnąć]], [[zrejterować]]; {{eufem}} [[wycofać się na z góry upatrzone pozycje]]; {{pot}} [[zwiać]], [[prysnąć]], [[szurnąć]], [[czmychnąć]], [[smyrgnąć]], [[dać drapaka]], [[dać nogę]], [[wziąć nogi za pas]], [[pokazać pięty]], [[pokazać plecy]]; {{posp}} [[spieprzyć]]; {{poznań|[[ućknąć]]}}; {{śląsk|[[dać dymba]]}}; {{starop}} [[dernąć]]
  427. dałerwela
    : (1.1) {{śląsk}} [[trwała ondulacja]]
  428. dekielek
    : (1.1) {{śląsk|[[deklik]]}}
  429. deklik
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[dekielek]], [[wieczko]]
  430. deska do prasowania
    : (1.1) {{śląsk|[[bigelbret]]}}
  431. do cholery
    : (1.1) {{pot}} [[do chrzanu]], [[do kitu]]; {{wulg}} [[do dupy]]; {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  432. do chrzanu
    : (1-3) [[do kitu]], {{wulg}} [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  433. do diabła
    : (1.1) [[do jasnej Anielki]], [[do jasnej ciasnej]], [[do chrzanu]], [[do diaska]], [[do kitu]], {{wulg}} [[do cholery]], [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  434. do diaska
    : (1.1) [[do jasnej Anielki]], [[do jasnej ciasnej]], [[do chrzanu]], [[do kitu]], {{wulg}} [[do cholery]], [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  435. do dupy
    : (1.1) {{śląsk|[[dupiaty]]}}; {{wulg}} [[dupny]], [[dupiasty]], [[chujowy]], [[gówniany]], [[pizdowaty]], [[zjebany]]; {{posp}} [[ciulowy]]; [[do niczego]], [[beznadziejny]], [[kiepski]]
    : (2.1) {{śląsk|[[do rzici]]}}
  436. do jasnej Anielki
    : (1.1) [[do diaska]], [[do jasnej ciasnej]], [[do chrzanu]], [[do kitu]], {{wulg}} [[do cholery]], [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  437. do jasnej ciasnej
    : (1.1) [[do diaska]], [[do jasnej Anielki]], [[do chrzanu]], [[do kitu]], {{wulg}} [[do cholery]], [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  438. do licha
    : (1.1) [[do diaska]], [[do jasnej Anielki]], [[do jasnej ciasnej]], [[do chrzanu]], [[do kitu]], {{wulg}} [[do cholery]], [[do dupy]], {{wulg}} {{śląsk|[[do rzici]]}}
  439. do rzici
    : (1.1) {{śląsk}} {{wulg}} ''[[o]] [[coś|czymś]] [[lub]] [[ktoś|kimś]] [[beznadziejny]]m, [[kiepski]]m''
    : (2.1) {{śląsk}} {{pot}} {{wulg}} [[beznadziejnie]], [[fatalnie]]
    : (1.1) {{śląsk|[[dupiaty]]}}; {{wulg}} [[do dupy]], [[dupny]], [[dupiasty]], [[chujowy]], [[gówniany]], [[pizdowaty]], [[zjebany]]; {{posp}} [[ciulowy]]; [[do niczego]], [[beznadziejny]], [[kiepski]]
  440. dochtór
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[doktor]], [[lekarz]]<ref>{{WroniczSG2010}}</ref>
  441. dokuczać
    : (1.1) {{śląsk|[[nagrować]]}}
  442. dokąd
    : (1.1) {{śląsk|[[kany]]}}, {{śląsk|[[kanyż]]}}
  443. dokądś
    : (1.1) {{śląsk|[[kansikej]]}}
  444. doprawić
    : (1.1) {{śląsk|[[przismaczyć]]}}
  445. dotykać
    : (1.1) [[musnąć]], [[zmacać]], [[obmacać]], [[obściskać]], [[poruszyć]], [[trącić]], [[wzruszyć]]; {{śląsk|[[pomacować]]}}
  446. dowiedzieć się
    : (1.1) {{śląsk|[[zwiedzieć]]}}
  447. drań
    : (1.1) [[łajdak]], [[łotr]], [[łobuz]], [[nicpoń]], [[niegodziwiec]], [[nikczemnik]], [[szubrawiec]]; {{pogard}} [[kanalia]], [[kreatura]]; {{pot}} [[bydlak]], [[bydlę]], [[gad]], [[gadzina]], [[gnida]], [[padalec]], [[parszywiec]], [[plugawiec]], [[podlec]], [[swołocz]], [[szuja]], [[ścierwo]], [[świnia]]; {{reg}} [[sobaka]]; {{slang}} [[wredol]]; {{posp}} [[sukinkot]], [[łachudra]]; {{wulg}} [[skurwiel]], [[skurwysyn]], [[sukinsyn]]; {{eufem}} [[skurczybyk]], [[skurkowaniec]]; {{śląsk|[[pieróńszczok]]}}, {{śląsk|[[ożygon]]}}, {{śląsk|[[łazynga]]}}
  448. drogowskaz
    : (1.1) [[kierunkowskaz]], {{śląsk|[[wyjgwajzer]]}}
  449. drożdżówka
    : (1.1) {{poznań|[[szneka]]}}; {{śląsk|[[kołoczyk]]}}; {{reg}} [[sznek]]
  450. drut
    : (1.3) {{śląsk|[[jeglica]]}}
  451. drzewo
    : (1.1) {{śląsk|[[stróm]]}}
  452. drzwi
    : (1.1) [[odrzwia]], [[wrota]], [[wejście]], {{starop}} [[dźwirze]], {{śląsk|[[dwiyrze]], [[dźwiyrze]]}}
  453. drzwiczki
    : (1.1) {{śląsk|[[dwiyrka]], [[dźwiyrka]]}}
  454. drąg
    : (1.1) [[kij]], [[pręt]], [[sztaba]], [[tyka]], [[żerdź]], {{śląsk|[[watral]]}}, {{śląsk|[[watrol]]}}
  455. drągal
    : (1.1) [[drąg]], {{przest}} [[goj]], {{poznań|[[gibus]], [[ginol]], [[łągol]]}}, {{śląsk|[[hasztabiga]]}}
  456. duchowny
    : (2.2) {{śląsk|[[wielebniczek]]}}
  457. duchy
    : (1.2) {{śląsk}}<ref>{{Piotrowicz2004|rozdział=Ostatki|strony=270}}</ref> [[zapusty]]
  458. dumny
    : (1.1) [[ambitny]], {{śląsk|[[pyszny]]}}
  459. dupa
    : (1.1) {{pot}} [[zadek]], [[tyłek]]; {{przest}} {{współcz}} {{reg}} [[rzyć]]; {{śląsk|[[rzić]]}}; {{eufem}} [[cztery litery]], [[gdzie plecy kończą swoją szlachetną nazwę]], [[siedzenie]], [[pupa]]
  460. dupiasty
    : (1.2) {{śląsk|[[dupiaty]]}}; {{wulg}} [[do dupy]], [[dupny]], [[chujowy]], [[gówniany]], [[pizdowaty]], [[zjebany]]; {{eufem}} [[ciulowy]]; {{pot}} [[do chrzanu]], [[do kitu]], [[dziadowski]], [[ruski]]; ''neutralnie'' [[beznadziejny]], [[kiepski]], [[marny]], [[do niczego]]
  461. dupiaty
    : (1.2) {{wulg}} {{śląsk}} [[zły]], [[słaby|słabej]] [[jakość|jakości]], [[felerny]], [[nieciekawy]]
  462. dupny
    : (1.2) {{śląsk}} {{grub}} [[wielki]], [[duży]]
    : (1.3) {{śląsk}} {{grub}} [[świetny]], [[bardzo]] [[dobry]], [[najlepszy]]
    : (1.4) {{śląsk}} {{grub}} [[śmieszny]], [[niepoważny]]
  463. durś
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=74}}</ref> [[ciągle]]
  464. dusigrosz
    : (1.1) [[skąpiec]], [[centuś]], [[chciwiec]], [[chytrus]], [[harpagon]], [[kutwa]], [[liczykrupa]], [[skąpiradło]], [[sknera]], [[żyd]], [[żyła]]<ref>{{USJPonline}}</ref>; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}
  465. dwanaście
    : (1.1) ''zapis arabski'' [[12]], ''zapis rzymski'' [[XII]], [[tuzin]], {{śląsk|[[dwanost]]}}
  466. dwiyrka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drzwiczki]]
  467. dyby
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[gdyby]]
  468. dycha
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{med}} [[astma]]
  469. dychawica
    : (1.1) [[astma]], [[dusznica]]; {{śląsk|[[dycha]]}}
  470. dychać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[oddychać]]
  471. dychnóć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ukraść]]
  472. dychnąć
    : (1.1) {{śląsk}} [[odpocząć]]
  473. dycki
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>Łakomy Ludwik, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 8</ref> [[zawsze]]
  474. dylówka
    : (1.1) {{śląsk}} [[deska|deski]] [[podłogowy|podłogowe]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  475. dymbcok
    : (1.1) {{śląsk}} [[dąb]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[drewno]] [[dąb|dębu]] ([[rąbać|porąbane]] [[klocek|klocki]] dębu)
  476. dynia
    : (1.2) {{lwów|[[harbuz]]}}, {{poznań|[[korbol]]}}, {{śląsk|[[bania]]}}
  477. dynko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drewniany|drewniana]] [[pokrywka]]
  478. dyć
    : (1.1) {{śląsk}} [[przecież]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[owszem]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[rzeczywiście]]
  479. dziad
    : (2.1) [[grzyb]], {{śląsk|[[chachor]]}}
    : (2.2) {{śląsk|[[chachor]]}}
  480. dziadek
    : (1.1) [[dziadek ojczysty]], {{śląsk|[[starzyk]]}}
    : (1.2) [[dziadek macierzysty]], {{śląsk|[[starzyk]]}}
    : (1.3) [[staruszek]], {{śląsk|[[starzyk]]}}
  481. działać
    : (1.2) {{śląsk|[[szwóngować]]}}
  482. dziechcioł
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dziegciarz]]
  483. dziedzina
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wieś]]
  484. dziegciarz
    : (1.1) {{śląsk|[[dziechcioł]]}}
  485. dzierżyć
    : (1.1) [[trzymać]], {{śląsk|[[dzierżeć]]}}
  486. dziewczyna
    : (1.1) [[panna]], [[małolata]], {{śląsk|[[dziywka]]}}, {{śląsk|[[dziywcze]]}}, {{śląsk|[[dziywczyn]]}}
    : (1.1-2) [[dziewoja]], [[laska]], {{śląsk|[[galanka]]}}
    : (1.3) [[służąca]], {{śląsk|[[dziywka]]}}
  487. dziki
    : (1.1) {{śląsk|[[dziwoki]]}}
  488. dzisiaj
    : (1.1) [[dziś]]; {{śląsk|[[dzisio]]}}, {{śląsk|[[dziśka]]}}
  489. dziurdziuch
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[sknera]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[malkontent]]
  490. dziywcze
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziewczyna]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[córka]]
  491. dziywczyn
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziewczyna]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[córka]]
  492. dziywka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dziewczyna]], [[służąca]]
  493. dętka
    : (1.2) {{śląsk|[[blaza]]}}
  494. dług
    : (1.1) [[zobowiązanie]], [[wierzytelność]], [[należność]], [[niedopłata]], {{śląsk|[[reszt]]}}, {{śląsk|[[rest]]}}
  495. długopis
    : (1.1) {{śląsk|[[filok]]}}
  496. dźwiyrka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drzwiczki]]
  497. dżistać
    : (1.1) {{śląsk}} [[pierdzieć]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[plotkować]]
  498. elegantka
    : (1.1) [[lalka]], [[modnisia]], [[strojnisia]], [[wykwintnisia]], [[wytwornisia]]; {{śląsk|[[fajnula]]}}
  499. fabulać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[igrać]] [[z]] [[niebezpieczeństwo|niebezpieczeństwem]]
  500. fabulny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[łatwo]] [[psuć się|się psujący]] ([[o]] [[przedmiot]]ach)
  501. fach
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zawód]] [[wyuczyć|wyuczony]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[podłużny]] [[drewniany]] [[pojemnik]] ([[na]] [[mąka|mąkę]], [[zboże]])
  502. fachcić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pracować]]
  503. fachla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pochodnia]]
  504. fachlować sie
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dymić się]] ([[z]] [[komin]]a)
  505. fachtla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pochodnia]]
  506. fachtlić sie
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[buchać]] [[płomień|płomieniem]]
  507. fachula
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pochodnia]]
  508. facka
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[policzek]] ([[także]] [[uderzenie]]<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>)
  509. fackać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[policzkować]]
  510. facla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pochodnia]]
  511. facnóć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[spoliczkować]]
  512. faculik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gruby|grubszy]] [[kij]] [[do]] [[bicie|bicia]]
  513. facz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{med}} [[opatrunek]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[powijak]] [[dla]] [[niemowlak]]a
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{etn}} [[pas]] [[zdobić|zdobiący]] [[becik]] [[niemowlęcy]]
  514. faczować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[obwiązywać]] [[rana|ranę]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[obwijać]] [[niemowlę]] [[po]] [[kąpiel]]i
  515. faflać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[paplać]]
  516. fafrać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gryzmolić]], [[mazać]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[mówić]] [[bez sensu]]
  517. fajczora
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nałogowy|nałogowa]] [[palaczka]]
  518. fajczorz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nałogowy]] [[palacz]]
  519. fajczysko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[długi|długa]] [[fajka]]
  520. fajczyć
    : (1.1) {{pot}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[palić]] [[fajka|fajkę]] [[lub]] [[tytoń]]
  521. fajer
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=80}}</ref> [[święto]]
  522. fajera
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=80}}</ref> [[święto]]
  523. fajfka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[fajka]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{zootechn}} [[przyrząd]] [[kowalski]] [[do]] [[zaciskanie|zaciskania]] [[koń|koniowi]] [[warga|warg]] [[podczas]] [[podkuwanie|podkuwania]]
  524. fajka
    : (1.1) {{śląsk|[[falfka]]}}, {{śląsk|[[fajfka]]}}
  525. fajla
    : (1.1) {{śląsk}} [[pilnik]]
  526. fajnula
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[elegantka]]
  527. fajny
    : (1.2) {{poznań}} {{śląsk}} [[ładny]]
  528. falfka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[fajka]]
  529. familio
    : (1.1) {{śląsk}} [[rodzina]]
  530. familok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=81}}</ref> [[niewysoki]] [[blok mieszkalny]], [[wielorodzinny]] [[dom]]; {{wikipedia}}
  531. famuła
    : (1.2) [[dom fabryczny]], [[famułka]], {{śląsk|[[familok]]}}
  532. fana
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=81}}</ref> [[flaga]], [[chorągiew]], [[sztandar]], [[szturmówka]]
  533. fandzolić
    : (1.1) {{śląsk}} [[mówić]] [[bez sensu]]
  534. fanga
    : (1.1) {{pot}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[uderzenie]] [[w]] [[twarz]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{hutn}} [[łyżka]] [[hutniczy|hutnicza]]
  535. fanka
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=81}}</ref> {{zdrobn}} {{zob|[[fana]]}}
  536. fara
    : (1.2) {{śląsk}} [[parafia]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=82}}</ref> [[plebania]], [[probostwo]]
    : {{rzecz}} {{daw}} [[fararz]], {{śląsk|[[farorz]]}}
  537. farbisty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kolorowy]]
  538. farorz
    : (1.1) {{śląsk}} [[proboszcz]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[ksiądz]]<ref>Łakomy Ludwik, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 17</ref>
  539. fart
    : (1.1) {{pot}} [[fuks]], {{śląsk|[[cufal]]}}, [[szczęście]]
  540. fater
    : (1.1) {{śląsk}} [[ojciec]]<ref>{{PoradniaPWN|id=9306|hasło=tata czy tato?}}</ref>
    : (1.1) {{śląsk|[[foter]]}}
  541. faterek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''[[od]]'': [[fater]]<ref>{{PoradniaPWN|id=9306|hasło=tata czy tato?}}</ref>
  542. fatersztul
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=83}}</ref> [[fotel bujany]]
  543. fazan
    : (1.1) {{śląsk}} {{ornit}} [[bażant]]<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=83}}</ref>
  544. fazant
    : (1.1) {{śląsk}} {{ornit}} {{zob|[[fazan]]}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=83}}</ref>
  545. fedra
    : (1.1) {{śląsk}} [[sprężyna]]
  546. fedrować
    : (1.1) {{śląsk}} [[pracować]] [[w]] [[kopalnia|kopalni]], [[rąbać]] [[ściana węglowa|ścianę węglową]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  547. fefer
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=83}}</ref> [[pieprz]]
  548. feksyrować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=83}}</ref> [[wyśmiewać]]
  549. festyn
    : (1.1) {{śląsk|[[lampartyja]]}}
  550. fezeła
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=84}}</ref> [[pszczoła]]
  551. filok
    : (1.1) {{śląsk}} [[długopis]]
  552. fiołek
    : (1.3) {{śląsk|[[karafioł]]}}, {{śląsk|[[karafijoł]]}}
  553. fiołek ogrodowy
    : (1.1) [[bratek ogrodowy]], [[bratek]]; {{śląsk|[[macoszka]]}}
  554. firanka
    : (1.1) [[zasłonka]], {{śląsk|[[gardinka]]}}
  555. fliger
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=87}}</ref> [[samolot]]
  556. fojercojg
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=88}}</ref> [[zapalniczka]]
  557. fojercok
    : (1.1) {{śląsk}} [[zapalniczka]]
  558. fojerman
    : (1.1) {{śląsk}} [[strażak]]
  559. fojerwera
    : (1.1) {{śląsk}} [[straż pożarna]]
  560. fojt
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wójt]]
  561. forhang
    : (1.1) {{śląsk}} [[zasłona]]
  562. foter
    : (1.1) {{śląsk}} [[ojciec]]<ref>{{PoradniaPWN|id=9306|hasło=tata czy tato?}}</ref>
    : (1.1) {{śląsk|[[fater]]}}
  563. foterliczek
    : (1.1) {{śląsk}} {{zdrobn}} ''[[od]]'': [[foter]]<ref>{{PoradniaPWN|id=9306|hasło=tata czy tato?}}</ref>
    : (1.1) {{śląsk|[[faterek]]}}
  564. frasunek
    : (1.1) {{daw}} ''także'' {{śląsk}} [[zmartwienie]]
  565. frechowny
    : (1.2) {{śląsk}}<ref>Łakomy Ludwik, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 8</ref> [[bezczelny]]
  566. frela
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziewczyna]]
  567. fruwać
    : (1.1) [[latać]], [[lecieć]], {{śląsk|[[furgać]]}}
    : (1.2) [[powiewać]], {{śląsk|[[furgać]]}}
  568. fryszny
    : (1.1) {{śląsk}} [[świeży]]
  569. funkcjonować
    : (1.1) [[działać]], [[pracować]]; {{śląsk|[[szwóngować]]}}
  570. funt
    : (2.3) {{śląsk}} [[pół]] [[kilo]]<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=90}}</ref>
  571. furganie
    : (1.1) {{śląsk}} [[latanie]]
  572. furt
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=furt}}</ref> {{łódź}}<ref name=bien>{{Bieńkowska2007|strony=198}}</ref> {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> {{lwów}} [[nadal]], [[ciągle]], [[ustawicznie]]
  573. fusbal
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=91}}</ref> [[piłka nożna]]
  574. fusekla
    : (1.1) {{śląsk}} [[skarpeta]]
  575. fuzbal
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=91}}</ref> {{zob|[[fusbal]]}}
  576. fuzekle
    : (1.1) {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} {{śląsk}} {{plural|fuzekla}}
  577. fyjderbiksa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=92}}</ref> [[piórnik]]
    : (1.1) {{śląsk|[[fyjderkasta]]}}
  578. fyjderkasta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=92}}</ref> [[piórnik]]
    : (1.1) {{śląsk|[[fyjderbiksa]]}}
  579. fynsterbret
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=92}}</ref> [[parapet]]
  580. galaretka
    : (1.1) {{śląsk|[[galert]]}}
  581. galert
    : (1.1) {{śląsk}} [[galaretka]]
  582. galoty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref>Nowiny Raciborskie nr 73, Racibórz 10 IX 1892, str. 4</ref> [[spodnie]]
  583. ganc
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=95}}</ref> [[całkiem]], [[zupełnie]]
  584. gangol
    : (1.1) {{śląsk}} [[garnitur]]
  585. garb
    : (1.1) [[kifoza]], {{śląsk|[[pukiel]], [[pukel]]}}
  586. gardina
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=95}}</ref> [[zasłonka]], [[firana]]
  587. gardinka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=95}}</ref> [[firanka]]
  588. gardinsztanga
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=95}}</ref> [[karnisz]]
  589. gazda
    : (1.1) {{etn}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gospodarz]] [[wiejski]] [[na]] [[Podhale|Podhalu]] [[i]] [[w]] [[Cieszyńskie]]m; {{wikipedia}}
  590. gałuszczónka
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[woda]] [[po]] [[gotowanie|gotowaniu]] [[kluska|klusek]]
  591. gałuszka
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kluska]] [[z]] [[mąka|mąki]] [[lub]] [[ziemniak]]ów
  592. gańba
    : (1.2) {{daw}}<ref name=warszawski/> ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[hańba]], [[wstyd]]
    : (1.1) {{śląsk|[[ganiba]]}}
  593. gaździna
    : (1.1) {{etn}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[żona]] [[gazda|gazdy]], [[gospodyni]] [[na]] [[Podhale|Podhalu]] [[i]] [[w]] [[Cieszyńskie]]m
  594. gdyby
    : (1.1) [[jeśli]], [[jeżeli]], {{śląsk|[[dyby]]}}
  595. gdzie
    : (1.1-3, 2.1) {{śląsk|częstochowa|[[kaj]]}}, {{śląsk|[[kany]]}}
  596. gdzieniegdzie
    : (1.1) [[tu i ówdzie]], [[miejscami]]; {{śląsk|[[ponikandy]], [[ponikany]]}}
  597. gdzieś
    : (1.1) {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsi]]}}, {{śląsk|[[kańsi]]}}
    : (1.2) [[coś]], [[jakoś]]; {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsi]]}}, {{śląsk|[[kańsi]]}}
  598. gdzież
    : (1.1, 2.1) [[gdzie]], {{śląsk|[[kanyż]]}}
  599. geburstag
    : (1.1) {{śląsk}} [[urodziny]]
  600. geldtag
    : (1.1) {{śląsk}} [[wypłata]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  601. gelender
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=96}}</ref> [[poręcz]], [[balustrada]]
  602. geltag
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=96}}</ref> [[dzień]] [[wypłata|wypłaty]]
  603. geltak
    : (1.1) {{śląsk}} [[wypłata]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  604. gelynder
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=96}}</ref> [[poręcz]], [[balustrada]]
  605. generał
    : (1.1) {{przest}} [[jenerał]], {{śląsk|[[jenerał]]}}
  606. gerować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=96}}</ref> [[fermentować]]
  607. gibki
    : (1.2) {{śląsk}} [[szybki]]
  608. gibko
    : (1.1) {{śląsk}} [[szybko]]
  609. gid
    : (1.3) {{śląsk}} <ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[obrzydliwiec]], [[brzydota]]
    : (1.4) {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nicpoń]], [[urwipołeć]]
    : (1.3) {{śląsk|[[gizd]]}}
    : (1.4) {{śląsk|[[gizd]]}}
  610. gipsdeka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=97}}</ref> [[gipsowany]] [[sufit]]
  611. gira
    : (1.1) uważane za {{białystok}} {{poznań}}<ref name=poznan>{{Gruchmanowa1997online|hasło=gira}}</ref>, {{kujawy}}<ref name="sgp">{{KarłowiczSGP1900|tom=II|strony=78}}</ref>; inna pisownia [[giera]]<ref name="spp"/>, {{śląsk|[[gyra]]}}<ref>{{Dykcjunorz|strony=58}}</ref>, {{poznań|[[giyra]]}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=giyra}}</ref>
  612. gizd
    : (1.1) {{śląsk}} [[ktoś]] [[obrzydliwy]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref><ref name="Kopoczek">''Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych'', w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375–380.</ref>, [[niedarzony]] [[sympatia|sympatią]]
    : (1.2) {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[smarkacz]], [[urwipołeć]]
    : (1.1) {{śląsk|[[gid]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[gid]]}}
  613. glacok
    : (1.1) {{śląsk}} [[łysy]]
  614. glajza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=98}}</ref> [[szyna]], [[tor]]
  615. glancować
    : (1.1) {{śląsk}} [[czyścić]], [[polerować]]
  616. glaska
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=98}}</ref> [[szklanka]]
  617. gniozdurek
    : (1.1) {{śląsk}} [[młody|najmłodsze]] [[dziecko]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  618. gnot
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pień]] [[do]] [[rąbanie|rąbania]] [[drewno|drewna]]
  619. godka
    : (1.1) {{śląsk}} [[mowa]], [[język]]
  620. gojny
    : (1.1) {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> {{śląsk}} [[gajowy]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  621. gont
    : (1.1) {{śląsk|[[szyndzioł]]}}
  622. gorać
    : (1.1) {{śląsk}} [[palić się]]
  623. gorol
    : (1.1) {{śląsk}} [[nie]]-[[Ślązak]]
  624. gorolka
    : (1.1) {{śląsk}} [[nie]]-[[Ślązaczka]]
  625. gorolski
    : (1.1) {{śląsk}} [[związany]] [[z]] [[gorol]]ami, [[dotyczyć|dotyczący]] [[gorol]]i
  626. gorolstwo
    : (1.1) {{śląsk}} [[bycie]] [[gorol]]em
    : (1.2) {{śląsk}} [[grupa]] [[lub]] [[ogół]] [[gorol]]i
  627. gorolyja
    : (1.1) {{śląsk}} [[teren]]y [[na]] [[północny wschód]] [[od]] [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]], [[rozbiorowy|rozbiorowa]] [[gubernia]] [[kielecki|kielecka]]
  628. gorzałka
    : (1.1) {{śląsk|[[gorzołka]]}}
  629. gorzoła
    : (1.1) {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wódka]]
  630. gorzołczany
    : (1.1) {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[mało]] [[wart]]
  631. gorzołeczka
    : (1.1) {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zdrobn}} ''od'': [[gorzołka]]
  632. gorzołka
    : (1.1) {{spoż}} {{śląsk}} <ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wódka]]
  633. gospoda
    : (1.1) [[arenda]], [[austeria]], [[bar]], [[jadłodajnia]], [[karczma]], [[knajpa]], [[oberża]], [[osteria]], [[posada]], [[restauracja]], [[szynk]], [[szynkarnia]]; {{śląsk|[[arynda]]}}, {{śląsk|[[harynda]]}}
  634. gospodyni
    : (1.2) {{śląsk|[[gaździna]]}}
  635. gołąbka
    : (1.1) {{śląsk|[[hołubiczka]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[hołubiczka]]}}
  636. gołębica
    : (1.1) {{śląsk|[[hołubiczka]]}}
  637. grabarz
    : (1.1) {{śląsk|[[kopala]]}}, {{śląsk|[[kopidoł]]}}; {{pot}} [[kopidół]]; {{starop}} [[grobarz]], [[gróbarz]]
  638. gratisowo
    : (1.1) [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[nieodpłatnie]], [[za darmo]], [[za Bóg zapłać]]; {{pot}} [[za darmochę]], [[za friko]], [[za frajer]], [[na ładne oczy]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  639. gruba
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=103}}</ref> [[kopalnia]]
  640. grubiański
    : (1.1) {{śląsk|[[otyrhły]]}}
  641. grubowy
    : (1.1) {{śląsk}} [[kopalniany]]<ref>Barbara Bartnicka, ''Język i my. 4'', WSiP, Warszawa 1994, s. 43.</ref>
  642. gruby
    : (2.1) {{śląsk}}<ref>Norbert Bonczyk, Wincenty Ogrodziński (oprac.), ''Stary Kościół Miechowski'', Katowice 1936, s. 181.</ref> {{M}} {{lm}} ''od:'' [[gruba]]
  643. gruca
    : (1.3) {{śląsk}} [[guz]]
  644. grundstreka
    : (1.1) {{śląsk}} [[główny]] [[chodnik]] [[w]] [[kopalnia|kopalni]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  645. gruźlica
    : (1.1) {{przest}} [[suchoty]], {{przest}} [[tuberkuloza]], {{śląsk|[[tubera]]}}
  646. gryfny
    : (1.1) {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> {{śląsk}} {{kraków}} [[ładny]]
  647. gryzka
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  648. grzywka
    : (1.1) {{śląsk|[[myjna]]}}
  649. gulik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=105}}</ref> [[studzienka ściekowa]], [[wlot]] [[kanał]]u / [[szambo|szamba]]
  650. guliksztoper
    : (1.1) {{śląsk}} [[przepychacz]] [[do]] [[zlew]]u
  651. guliktraler
    : (1.1) {{śląsk}} [[hydraulik]]
  652. gumiklyjza
    : (1.1) {{śląsk}} [[jasny|jasne]] [[kluska|kluski]] [[z]] [[gotować|gotowanych]] [[ziemniak]]ów [[i]] [[mąka|mąki]] [[kartoflany|kartoflanej]]
  653. gupielok
    : (1.1) {{śląsk}} [[głupek]]
  654. gybis
    : (1.1) {{śląsk}} [[sztuczna szczęka]], [[trzeci]]e [[ząb|zęby]]
  655. gyszynk
    : (1.1) {{śląsk}} [[prezent]]
  656. góra
    : (1.4) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=góra}}</ref> {{śląsk}} {{łódź}} [[strych]]
    : (1.5) {{śląsk}} [[wysoki|wyższe]] [[piętro]] ([[nie]] [[parter]]) [[w]] [[dom]]u [[jednorodzinny]]m
    : (1.1) {{śląsk|[[grapa]]}}, {{śląsk|[[hora]]}}
  657. głupek
    : (1.1) [[głupiec]], [[głupol]], [[przygłup]], [[przygłupiasty]], [[głąb]], [[matoł]], [[muł]], [[półinteligent]], [[ćwierćinteligent]], [[cymbał]], [[bałwan]], [[idiota]], [[debil]], [[dureń]], [[kretyn]], [[osioł]], [[tuman]], [[jełop]], [[palant]], [[pacan]], [[patafian]], [[ciemniak]], [[młotek]], [[mongoł]], [[dałn]], {{starop|[[rurał]]}}, {{śląsk|[[abfal]]}}, {{starop|[[rurała]]}}
  658. głupkowaty
    : (1.1) {{śląsk|[[piźnióny]], [[piźniynty]]}}
  659. haderlok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szmaciarz]], [[oberwaniec]]
  660. hadra
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ścierka]], [[szmata]]<ref>Ligoń Stanisław, Bery i bojki śląskie. Karlik z "Kocyndra", Opole 1932, str. 2</ref>
  661. haja
    : (1.1) {{śląsk}} [[awantura]], [[kłótnia]]
  662. hajdamaszyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[hulać]] [[na]] [[zabawa|zabawie]], [[bawić się]]
  663. hajdy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[precz]]
  664. hajer
    : (1.1) {{śląsk}} [[górnik]] [[strzałowy]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  665. halać
    : (1.1) {{śląsk}} [[głaskać]]
  666. hampelman
    : (1.1) {{śląsk}} [[pajac]]
  667. handerlok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szmaciarz]], [[oberwaniec]]
  668. handszuły
    : (1.1) {{śląsk}} [[rękawiczka|rękawiczki]]
  669. hanys
    : (1.1) {{śląsk}} [[człowiek]] [[pochodzenie|pochodzenia]] [[górnośląski]]ego; {{wikipedia}}
  670. hanyska
    : (1.1) {{śląsk}} [[kobieta]] [[pochodzenie|pochodzenia]] [[górnośląski]]ego; {{wikipedia|hanys}}
  671. hanyski
    : (1.1) {{śląsk}} [[związany]] [[z]] [[hanys]]ami, [[dotyczyć|dotyczący]] [[hanys]]ów
  672. harest
    : (1.1) {{śląsk}} [[areszt]]
  673. hasiok
    : (1.1) {{śląsk}} [[śmietnik]]
  674. hasztabiga
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[osoba]] [[bardzo]] [[wysoki|wysoka]], [[wielkolud]]
  675. haziel
    : (1.1) {{śląsk}} [[ubikacja]]
  676. hazok
    : (1.1) {{śląsk}} [[zając]]
  677. hałas
    : (1.2) {{śląsk|[[larmo]]}}
  678. hałdamasz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zabawa]] [[w]] [[gospoda|gospodzie]]
  679. hałdamaszować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[hulać]] [[na]] [[zabawa|zabawie]], [[bawić się]]
  680. hebdow
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=111}}</ref> [[jedwab]]
  681. heftować
    : (1.1) {{śląsk}} [[wymiotować]]
  682. heklować
    : (1.1) {{kujawy}} {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=heklować}}</ref>, {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=112}}</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szydełkować]]
  683. herbata
    : (1.3) {{śląsk|[[tyj]]}}; {{gwara}} ''więzienna'' [[czaj]]
  684. hica
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=113}}</ref> [[upał]], [[skwar]], [[żar]]
  685. hiob
    : (1.1) [[nieborak]], [[nieszczęśnik]]; {{śląsk|[[borok]], [[boroczek]]}}
  686. hoczek
    : (1.1) {{daw}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pogrzebacz]]
    : (1.2) {{roln}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[mały|mniejszy]] [[pług]]
    : (1.3) {{etn}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[ozdobny|ozdobna]] [[sprzączka]], [[część]] [[ludowy|ludowego]] [[strój|stroju]] [[z]] [[Cieszyńskie]]go
  687. hoczki
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{roln}} [[rodzaj]] [[brona|bron]] [[z]] [[zakrzywiony]]mi [[do przodu]] [[ząb|zębami]]
  688. hoczkować
    : (1.1) {{roln}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[plewić]] [[między]] [[grzęda]]mi [[przy]] [[użycie|użyciu]] [[hoczek|hoczka]]
  689. hokejkryja
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=113}}</ref> [[kij hokejowy]]
  690. hoker
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=113}}</ref> [[taboret]]
  691. hora
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[góra]]
  692. hore
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[w górę]]
  693. hołdamasz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zabawa]] [[w]] [[gospoda|gospodzie]]
  694. hunzytryjgi
    : (1.1) {{śląsk}} [[szelka|szelki]]
  695. hute
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[prędko]]
  696. hutman
    : (1.1) {{daw}} {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=115}}</ref> [[sztygar]]
  697. huśle
    : (1.1) {{muz}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[skrzypce]]
    : (1.2) {{anat}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[płuco|płuca]]
  698. hyc
    : (3.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=113}}</ref> {{warszawa}}<ref>{{Kania1995|strony=97}}</ref> [[upał]]
    : (3.1) {{śląsk|[[hica]]}}
  699. hóne
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szybko]]
  700. hónym
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szybko]]
  701. hóśle
    : (1.1) {{muz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[skrzypce]]
    : (1.2) {{anat}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[płuco|płuca]]
  702. igła
    : (1.1) [[szpilka]], {{śląsk|[[jegła]]}}
  703. ile
    : (1.1-2) {{śląsk|[[wiela]]}}
  704. inacyć
    : (1.1) {{śląsk}} [[przekręcać]]
  705. indyk
    : (1.1) {{śląsk|[[puter]]}}
  706. inkszy
    : (1.1) {{śląsk}} [[inny]]
  707. inny
    : (1.1) {{śląsk|[[inszy]]}}, {{śląsk|[[inkszy]]}}, {{śląsk|[[inakszy]]}}
    : (2.1) {{śląsk|[[inszy]]}}, {{śląsk|[[inkszy]]}}, {{śląsk|[[inakszy]]}}
  708. inwalida
    : (1.1) [[kaleka]], [[niepełnosprawny]], {{śląsk|[[kripel]]}}
  709. ize
    : (1.1) {{śląsk}} [[że]]
  710. ja
    : (3.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=119}}</ref> [[tak]] ([[odpowiedź]] [[twierdzący|twierdząca]])
  711. jajecznica
    : (1.1) {{pot}} [[jajówa]], {{śląsk|[[jajeczniki]]}}, {{śląsk|[[smażonka]]}}, {{śląsk|[[smażylnica]]}}, {{śląsk|[[wajecznica]]}}
  712. jajeczniki
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[jajecznica]]<ref name="wwrminr"> [http://www.minrol.gov.pl/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-slaskie/Wajecznica-smazylnica-czyli-jajecznica-po-cieszynsku www.minrol.gov.pl]</ref>
  713. jajko
    : (1.2) [[jajo]], {{śląsk|[[wajco]]}}; {{starop}} [[jajce]]
  714. jak
    : (1.1) {{śląsk|[[jakóż]]}}
  715. jakiś
    : (1.1) [[pewien]], [[nieokreślony]], {{śląsk|[[kierysikej]]}}, {{śląsk|[[kierysi]]}}
  716. jakże
    : (1.1) [[jak]], {{śląsk|[[jakóż]]}}
  717. jarmo
    : (1.1) {{zootechn}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[jarzmo]]
  718. jarzmo
    : (1.1) [[chomąto]], {{śląsk|[[jarmo]]}}
  719. jarzómbek
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[młody|młoda]] [[jarzębina]]
  720. jaskółka
    : (1.1) {{śląsk|[[lasztówka]]}}
    : (1.3) [[żakiet]]; {{śląsk|[[szaket]], [[szakiet]]}}
  721. jałowa
    : (1.1) {{zool}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[jałówka]]
  722. jałowić
    : (1.1) {{zootechn}} {{śląsk}} <ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> ''o krowie'' [[przestawać]] [[być]] [[cielny|cielną]]
  723. jałówka
    : (1.1) {{zootechn}} [[cielica]]; {{przest}} [[jałoszka]]; {{starop}} [[jałochna]]; {{śląsk|[[jałowa]]}}
  724. jedliczka
    : (1.1) {{dendr}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[jodełka]]
  725. jedwab
    : (1.1) {{śląsk|[[jedbow]]}}
  726. jedwabny
    : (1.1-2) {{śląsk|[[jedbowny]]}}
  727. jedynie
    : (1.1) [[tylko]], [[wyłącznie]], {{śląsk|[[jyny]]}}
  728. jedzenie
    : (1.1) [[żywność]], [[pożywienie]]; {{przest}} [[jadło]]; {{pot}} [[żarcie]], [[papu]], [[wałówa]], [[wałówka]]; {{kraków|[[amciu]]}}, {{śląsk|[[jodło]]}}
  729. jeglica
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drut]] [[do]] [[robótka|robótek]] [[ręczny]]ch
  730. jegła
    : (1.1) {{kraw}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[igła]]
  731. jej
    : (2.1) {{śląsk|[[ji]]}}
  732. jesi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[jeżeli]]
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[czy]]
  733. jetelinka
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[koniczyna]]
  734. jezderkusie
    : (1.1) {{śląsk}} [[ojej]], [[o Boże]] (''okrzyk przestrachu'')<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  735. jeśli
    : (1.1) {{śląsk|[[jesi]]}}, {{śląsk|[[kie]]}}, {{śląsk|[[kiej]]}}
  736. jeżeli
    : (1.1) = [[jeśli]], {{śląsk|[[jesi]]}}, {{śląsk|[[kie]]}}, {{śląsk|[[kiej]]}}; [[gdy]]
  737. jeżyna
    : (1.1) [[ożyna]]; {{reg}} [[ostrężyna]], [[dziady]], {{kraków|[[czernica]]}}, {{śląsk|[[popieluszka]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[popieluszka]]}}
  738. ji
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">''Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych'', w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, s. 375–380.</ref> {{C}} ''od'': [[ona]], [[jej]]
  739. jinszi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[inny]]
  740. jisto
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[z pewnością]]
  741. jo
    : (2.1) {{śląsk}} [[ja]]
  742. jodełka
    : (1.2) {{śląsk|[[jedliczka]]}}
  743. jodła
    : (1.1) [[jedlina]], {{śląsk|[[jedla]]}}
  744. jodło
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[jedzenie]]
  745. już
    : (1.1) {{śląsk|[[uż]]}}
  746. jyny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[tylko]], [[jedynie]]
  747. język
    : (1.2) {{pot}} [[mowa]], [[gadka]]; {{śląsk|[[godka]]}}
  748. kabot
    : (1.1) {{kraw}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[marynarka]], [[kurtka]]
  749. kabza
    : (1.1) {{śląsk}} [[kieszeń]]
    : (1.1) [[kieszeń]], {{śląsk|[[kapsa]]}}
  750. kaczka
    : (1.1) {{śląsk|[[kaczyca]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[kaczyca]]}}
  751. kadubek
    : (1.1) {{śląsk}} [[karmnik]]; [[budka]] [[lęgowy|lęgowa]] [[dla]] [[ptak]]ów
  752. kafe
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=124}}</ref> [[kawa]] [[zbożowy|zbożowa]] [[z]] [[cykoria|cykorią]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[kawa]]
  753. kafej
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=124|hasło=kafej}}</ref> [[kawiarnia]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=124|hasło=kafe}}</ref> {{zob|[[kafe]]}}
  754. kafyj
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="podg">{{Podgórscy2008|strony=124|hasło=kafe}}</ref> {{zob|kafe}}
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="podg"/> [[kawiarnia]]
  755. kaj
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{częstochowa}} {{kraków}} [[gdzie]]
  756. kajsi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieś]], [[w]] [[pewien|pewnym]] [[miejsce|miejscu]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsik]]}}, {{śląsk|[[kansi]]}}, {{śląsk|[[kańsi]]}}
  757. kajsik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieś]], [[w]] [[pewien|pewnym]] [[miejsce|miejscu]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsi]]}}, {{śląsk|[[kansi]]}}, {{śląsk|[[kańsi]]}}
  758. kajś
    : (1.1) {{śląsk}}, {{częstochowa}}, {{kraków}} [[gdzieś]]
  759. kalesony
    : (1.1) [[gacie]], [[gatki]]; {{grub}} [[kalisraki]]; {{eufem}} [[niewymowne]], [[ineksprymable]]; {{śląsk|[[unterhoze]]}}, {{śląsk|[[gacie]]}}; {{góry|[[spodnioki]]}}, {{daw}} [[famurały]]
  760. kalfas
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=124}}</ref> [[pojemnik]] [[do]] [[gaszenie|gaszenia]] [[wapno|wapna]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> {{przen}} [[brzuch]]
  761. kalić się
    : (1.1) {{śląsk}} [[opłacać się]]
  762. kamień
    : (1.1) [[skała]], [[głaz]]; {{śląsk|[[kizlok]], [[kiziol]]}}
  763. kanapka
    : (1.1) {{śląsk|[[klapsznita]]}}; {{poznań||[[klapsztula]]}}; {{daw}} [[butersznyt]]; [[tartinka]] (''pojedyncza''), [[sandwicz]] (''składana'')
  764. kansi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieś]], [[w]] [[pewien|pewnym]] [[miejsce|miejscu]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsi]]}}, {{śląsk|[[kajsik]]}}, {{śląsk|[[kańsi]]}}
  765. kansikej
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dokądś]], [[gdzieś]] [[tam]]
  766. kanyż
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dokąd]], [[gdzież]]
  767. kapsa
    : (1.1) {{kraw}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kieszeń]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kabza]]}}
  768. kapuśniak
    : (1.1) {{poznań|[[parzybroda]]}}, {{śląsk|[[kapuśnica]]}}
  769. kara
    : (1.2) {{śląsk}} [[taczka]]<ref>Ligoń Stanisław Bery i bojki śląskie. Karlik z "Kocyndra", Opole 1932, str. 3</ref>
  770. karafijoł
    : (1.1) {{pot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[fiołek]]
  771. karafioł
    : (1.1) {{pot}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[fiołek]]
  772. karaluch
    : (1.1) [[karaczan]], [[karakon]], [[karakan]]; {{śląsk|[[szwob]]}}
  773. karbinadel
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[kotlet mielony]] [[z]] [[mięso|mięsa]] [[gotować|gotowanego]] [[w]] [[zupa|zupie]]; {{wikipedia|karminadle}}
  774. karczma
    : (1.1) [[arenda]], [[austeria]], [[gospoda]], [[knajpa]], [[oberża]], [[szynk]], [[tawerna]], [[zajazd]]; {{śląsk|[[arynda]]}}, {{śląsk|[[harynda]]}}
  775. karczmarka
    : (1.1) [[oberżystka]], {{śląsk|[[szynkierka]]}}
  776. kardinadel
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[kotlet mielony]] [[z]] [[mięso|mięsa]] [[gotować|gotowanego]] [[w]] [[zupa|zupie]]; {{wikipedia|karminadle}}
  777. karlus
    : (1.1) {{śląsk}} [[przystojny]] [[chłopak]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[chłopiec]], [[kawaler]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  778. karmnik
    : (1.1) [[kadubek]], {{śląsk|[[kormik]]}}
    : (1.5) [[karmik]], [[tucznik]], [[wieprz]], {{śląsk|[[kormik]]}}
  779. karo
    : (1.1) [[dzwonek]], [[poduszka]], {{poznań|[[szalek]]}}, {{śląsk|[[szel]]}}
  780. kartoflanka
    : (1.1) {{śląsk|[[ziymnioczónka]]}}
  781. kastrol
    : (1.1) {{śląsk}} [[rondel]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  782. kaszanka
    : (1.1) {{kraków|[[kiszka]]}}, {{śląsk|[[krupniok]]}}
  783. kaszleć
    : (1.1) [[kasłać]]; {{przest}} [[kaszlać]]; {{śląsk|[[charlać]]}}; {{poznań|[[churchać]], [[churchlać]]}}; {{slang}} [[kucać]]; {{gwara}} [[kaślać]]
  784. kataryniarz
    : (1.1) {{śląsk|[[lajerman]]}}
  785. katus
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=129}}</ref> {{ornit}} [[puszczyk]]
  786. kaugumina
    : (1.1) {{śląsk}} [[guma do żucia]]
  787. kawa
    : (1.2) {{śląsk|[[kafyj]]}}
    : (1.3) [[mała czarna]], {{śląsk|[[kafe]], [[kafej]], [[kafyj]]}}; {{daw}} [[kaffa]] {{ż}}
  788. kawałek
    : (1.2) [[część]], [[cząstka]], [[fragment]], [[kawał]], [[kawałeczek]], [[kęs]], [[kąsek]]; {{śląsk|[[ożmytek]]}}
  789. kawiarka
    : (1.5) [[bułka paryska]], [[bułka francuska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{poznań|[[kawiorka]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]]
  790. kawiarnia
    : (1.1) {{śląsk|[[kafej]]}}
  791. kawiorek
    : (1.2) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  792. kawiorka
    : (1.1) [[bułka francuska]], [[bułka paryska]], {{reg}} [[angielka]], {{kraków|[[weka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{reg}} [[bina]], {{reg}} [[baton]], {{reg}} [[bułka wyborowa]], {{reg}} [[gryzka]], {{reg}} [[bułka kielecka]], {{reg}} [[bułka wrocławska]], {{reg}} [[kawiarka]]
  793. kazatelnica
    : (1.1) {{śląsk}} [[ambona]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  794. kańsi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieś]], [[w]] [[pewien|pewnym]] [[miejsce|miejscu]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kansi]]}}, {{śląsk|[[kajś]]}}, {{śląsk|[[kajsi]]}}, {{śląsk|[[kajsik]]}}
  795. kej
    : (1.1) {{śląsk}} [[jak]]
  796. kejza
    : (1.1) {{śląsk}} [[ser]]
  797. kelnia
    : (1.1) {{śląsk}} [[chochla]]<ref name=Cz>{{Cząstka2000}}</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[kielnia]] [[murarski|murarska]]<ref name=Cz/>
    : (1.1) {{śląsk|[[kielnia]]}}
  798. keta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=130}}</ref> [[łańcuch]] [[napędowy]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> [[sznur]] [[korale|korali]], [[bransoletka]]
  799. kibel
    : (1.2) {{śląsk}} [[wiadro]]
  800. kie
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[kiedy]]
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[jeśli]], [[jeżeli]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kiej]]}}
  801. kiecka
    : (1.2) {{śląsk}} [[spódnica]]<ref name=czastka>{{Cząstka1999|strony=83}}</ref>
    : (1.1-2) {{śląsk|[[kecka]]}}<ref name=czastka/>
    : (1.1) uważane za {{śląsk}}<ref name=czastka/>
  802. kiedy
    : (1.1) [[gdy]]; [[podczas]], [[gdy]], {{śląsk|[[kie]]}}
  803. kiedyś
    : (1.1) [[pewny|pewnego]] [[raz]]u; {{śląsk|[[kesik]], [[kiejś]], [[kedyś]]}}
  804. kielnia
    : (1.2) {{śląsk}} [[chochla]]<ref>{{Cząstka2000}}</ref>
  805. kier
    : (1.1) [[czerwień]], [[serce]], [[czerwo]], {{śląsk|[[herc]]}}
  806. kierchów
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[cmentarz]]
  807. kiery
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[który]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[kto]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kery]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[kery]]}}
  808. kieryndy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[którędy]]
  809. kierysi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ktoś]]
  810. kierysika
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ktoś]]
  811. kierysikej
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[któryś]], [[jakiś]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[ktoś]]
  812. kieszeń
    : (1.1) {{śląsk|[[kabza]]}}, {{śląsk|[[kapsa]]}}; {{środ}} [[dolina]]
  813. kieta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=130}}</ref> {{zob|[[keta]]}}
  814. kij hokejowy
    : (1.1) [[hokejka]], {{śląsk|[[hokejkryja]]}}
  815. kilać
    : (1.1) {{śląsk}} [[łaskotać]]
  816. kirchóf
    : (1.1) {{śląsk}} [[cmentarz]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  817. kiszka
    : (1.2) {{śląsk}} [[zsiadłe mleko]]
  818. kiziol
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamień]], [[otoczak]]<ref>''Prace językoznawcze'' wyd. 25, Uniwersytet Śląski, Katowice 1998, s. 217</ref>
    : (1.1) {{śląsk}} [[kizlok]]
  819. klachać
    : (1.1) {{śląsk}} [[główny|głównie]] [[o]] [[kobieta]]ch: [[rozmawiać]]
  820. klang
    : (1.1) {{śląsk}} [[dźwięk]], [[brzmienie]]
  821. klank
    : (1.1) {{śląsk}} [[dźwięk]], [[brzmienie]]
  822. klapsznita
    : (1.1) {{śląsk}} [[kanapka]], [[kromka]] [[z]] [[dwa|dwóch]] [[złożyć|złożonych]] [[kawałek|kawałków]] [[chleb]]a [[z]] [[coś|czymś]] [[pomiędzy]]
  823. klebetnica
    : (1.1) {{śląsk}} [[plotkarka]]<ref>Halina Karaś ''[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=82 Synonimika w gwarach]'', serwis "Gwary polskie. Przewodnik multimedialny", dostęp 2011-04-18</ref>
  824. klin
    : (1.6) {{śląsk}} [[fartuch]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  825. kloper
    : (1.1) {{śląsk}} [[trzepaczka|trzepaczka do dywanów]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  826. klopsztanga
    : (1.1) {{śląsk}} [[trzepak]]
  827. kludzić
    : (1.1) {{śląsk}} [[wyprowadzać się]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[prowadzić]] [[ktoś|kogoś]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[przenosić]], [[zwozić]] [[siano]]
  828. klupać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask1>{{Podgórscy2008|strony=136|hasło=klupać I}}</ref> [[szukać]], [[szperać]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask2>{{Podgórscy2008|strony=136|hasło=klupać II}}</ref> [[pukać]], [[stukać]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask2/> [[trzepać]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name=slask2/> [[bić]]
    : (1.2) {{śląsk|[[klupkać]]}}, {{śląsk|[[kupkać]]}}
  829. kluska
    : (1.1) {{śląsk|[[gałuszka]]}}
  830. kląć
    : (1.1) [[przeklinać]], [[wyzywać]], [[wyklinać]], [[złorzeczyć]], [[lżyć]], [[wymyślać]], [[pomstować]], [[zakląć]], {{pot}} [[bluzgać]], {{pot}} {{przen}} [[rzucać mięsem]], {{śląsk|[[pierónować]]}}
  831. knefel
    : (1.1) {{śląsk}} [[guzik]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[przycisk]] (w sensie: włącznik elektryczny, bądź pole na ekranie reagujące na kliknięcie)
    : (1.3) {{śląsk}} {{pogard}} [[osoba]] [[niski]]ego [[wzrost]]u
  832. knoblech
    : (1.1) {{śląsk}} [[czosnek]]
  833. knobloch
    : (1.2) {{śląsk}} [[czosnek]]
  834. kobiór
    : (1.1) {{śląsk}} {{bot}} [[podbiał]]<ref name="Lech">Danuta Lech-Kirstein, ''Świat wartości w śląskich nazwach geograficznych'', „Polonistyka. Innowacje” nr 2/2015, s. 108.</ref>
  835. kobuch
    : (1.1) {{śląsk}} [[kontroler]] [[bilet]]ów
  836. kochany
    : (2.1) [[drogi]], {{śląsk|[[roztomiły]]}}
    : (2.2) [[dobrotliwy]], [[miły]], {{śląsk|[[roztomiły]]}}
    : (2.1, 3.1) [[ukochany]], [[umiłowany]], {{śląsk|[[roztomiły]]}}
  837. kocynder
    : (1.1) {{śląsk}} [[łazik]], [[wędrowiec]]<ref>{{źródło|autor=Łakomy Ludwik|tytuł=''Obrazki z powstań górnośląskich''|wydawnictwo=Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy|miejsce=Warszawa|rok=1934|strony=60}}</ref>
  838. kogucik
    : (1.2) [[kogutek]], {{śląsk|[[kokotek]]}}, {{śląsk|[[kohótek]]}}
  839. kogut
    : (1.1) [[kur]]; {{poznań|[[kokot]]}}, {{śląsk|[[kohót]]|[[kokot]]}}
  840. kojfnąć
    : (2.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykitować]], [[przekręcić się]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  841. kokosfloki
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=139}}</ref> [[wiórki kokosowe]]
  842. kokotek
    : (1.1) {{zootechn}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kogucik]]
    : (1.2) {{techn}} {{śląsk}} [[kran]]
    : (1.1) {{śląsk|[[kohótek]]}}
  843. kolacja
    : (1.1) {{przest}} [[wieczerza]], {{śląsk|[[kolacyjo]]}}
  844. kolacyjo
    : (1.1) {{śląsk}} [[kolacja]]
  845. kole
    : (1.2) {{śląsk}} [[około]]<ref name="Wronicz2010"/>
    : (1.3) {{śląsk}} [[wokół]]<ref name="Wronicz2010"/>
  846. koleba
    : (1.2) {{śląsk|[[kolyba]]}}
  847. kolejarz
    : (1.1) {{śląsk|[[ajzynbaniok]], [[baniok]], [[baniorz]]}}
  848. koleżanka
    : (1.1-2) [[znajoma]], [[kumpelka]], [[kumpela]], {{śląsk|[[kamaradka]]}}
  849. koloratka
    : (1.1) {{śląsk|[[kragel]]}}
  850. kolorowy
    : (1.1) [[barwny]], [[wielobarwny]], [[barwiony]], [[malowany]], [[różnokolorowy]]; {{śląsk|[[farbisty]]}}
  851. kolybać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kołysać]], [[kolebać]]
  852. koncek
    : (1.1) {{śląsk}} [[kawałek]] czegoś
  853. konewka
    : (1.1) {{pot}} [[polewaczka]], {{śląsk|[[giskana]]}}
  854. koniczyna
    : (1.1) {{śląsk|[[krasikoń]]}}, {{śląsk|[[jetelinka]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[krasikoń]]}}, [[koniczynka]], {{śląsk|[[jetelinka]]}}
  855. kopala
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=141}}</ref> [[grabarz]]
  856. kopruch
    : (1.1) {{śląsk}} [[komar]]
  857. kotlet
    : (1.3) {{śląsk}} [[bak]]i, [[bokobrody]]<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=143}}</ref>
    : (1.1) {{śląsk|[[karminadel]]}}, {{lwów|[[karmenadel]]}}
  858. kotliczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{rel}} [[mały|mała]] [[kropielnica]]
  859. kozłek lekarski
    : (1.1) ''nazwy zwyczajowe:'' [[baldrian]], ''pomor.'' [[biedrzan]], {{śląsk}} [[biełdrzan]], [[kocia trawa]], [[odolan]], [[stoniebo]], [[waleriana]]
  860. kołkastla
    : (1.1) {{śląsk}} [[węglarka]]
  861. kołnierz
    : (1.1) {{śląsk|[[kragel]]}}
  862. koło
    : (1.5) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=140}}</ref> [[rower]]
    : (2.1) {{śląsk|[[kole]]}}
  863. kołocz
    : (1.1) {{śląsk}} [[ciasto]] [[z]] [[mak]]iem, [[ser]]em lub [[jabłko|jabłkiem]]
  864. kołoczek
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}} [[drożdżówka]]
  865. kołysać
    : (1.1) [[bujać]], [[huśtać]], [[chwiać]], [[gibać]], [[kolebać]], {{śląsk|[[kolybać]]}}
    : (2.1) [[bujać]], [[kolebać]], [[lulać]], {{śląsk|[[hulać-lulać]]}}, {{śląsk|[[kolybać]]}}
  866. kragel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=145}}</ref> [[kołnierz]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[koloratka]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="slask"/> {{daw}} [[kołnierz]] [[naszyty]] [[na]] [[mundur]]ze
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[peleryna]] [[być|będąca]] [[element]]em [[płaszcz]]a
  867. kragiel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=145|hasło=kragel}}</ref> {{zob|[[kragel]]}}
  868. kraglik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=145|hasło=kragel}}</ref> {{zob|[[kragel]]}}
  869. kran
    : (1.1) [[kurek]], [[zawór]], [[bateria]], {{śląsk|[[kokotek]]}}
  870. krancek
    : (1.1) {{śląsk}} [[kawałek]]
  871. krankfoter
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=145}}</ref> [[pielęgniarz]]
  872. krankszychta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=145}}</ref> [[dzień]] [[wolny]] [[z powodu]] [[choroba|choroby]], [[absencja chorobowa]]
  873. krasikoń
    : (1.1) {{śląsk}} [[koniczyna]]<ref>{{Podgórscy2008|strony=145}}</ref>
  874. krauza
    : (1.1) {{śląsk}} [[słoik]]
  875. krawcowa
    : (1.1) [[szwaczka]]; {{śląsk|[[szwoczka]]}}
  876. krawężnik
    : (1.1) {{śląsk|[[borsztajn]]}}
  877. krałza
    : (1.1) {{śląsk}} [[słoik]] [[–]] [[z]] [[gwint]]em [[na]] [[zakrętka|zakrętkę]]
  878. kredens
    : (1.1) {{śląsk|[[bifyj]]}}
  879. krepel
    : (1.1) {{śląsk}} [[pączek]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  880. kripel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=146}}</ref> [[kaleka]], [[inwalida]]
  881. krojcok
    : (1.1) {{śląsk}} [[mieszaniec]] ([[np.]] [[Mulat]], [[Metys]], [[hybryda]])
  882. krojiczek
    : (1.1) {{śląsk|[[sznita]]}}
  883. kromka
    : (1.1) [[pajda]], [[skiba]], [[skibka]], {{poznań|[[sznytka]]}}, {{śląsk|[[sznita]]}}, {{śląsk|[[krojiczek]]}}
  884. krupniok
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}} [[kaszanka]] [[w formie]] [[kiełbasa|kiełbasy]], [[specjalność]] [[kuchnia|kuchni]] [[śląski]]ej
  885. kryjza
    : (1.1) {{śląsk}} [[ser]]
  886. kryklok
    : (1.1) {{śląsk}} [[kredka]], [[ołówek]], [[ogólnie]] [[narzędzie]] [[do]] [[pisanie|pisania]] [[i]] [[rysowanie|rysowania]]
  887. krągel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=145|hasło=kragel}}</ref> {{zob|[[kragel]]}}
  888. krążadło
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=146}}</ref> [[szatkownica]] [[do]] [[warzywo|warzyw]], [[głównie]] [[kapusta|kapusty]]
  889. ktoś
    : (1.1) [[kto]], [[ktokolwiek]], {{śląsk|[[kierysikej]]}}, {{śląsk|[[kierysika]]}}, {{śląsk|[[kierysi]]}}; ''tylko w konstrukcjach pytających'' [[któż]]
  890. który
    : (1.1) {{śląsk|[[kery]]}}, {{śląsk|[[kiery]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[kery]]}}, {{śląsk|[[kiery]]}}
    : (1.3) {{śląsk|[[kery]]}}, {{śląsk|[[kiery]]}}
    : (1.4) [[któryś]], [[ktoś]]; {{śląsk|[[kery]]}}, {{śląsk|[[kiery]]}}
  891. któryś
    : (1.1) {{śląsk|[[kierysikej]]}}, {{śląsk|[[kierysika]]}}, {{śląsk|[[kierysi]]}}
  892. którędy
    : (1.1, 2.1) [[którędyż]], {{śląsk|[[kieryndy]]}}; {{przest}} [[kędy]], [[kędyż]]
  893. kupkać
    : (1.1) {{śląsk|[[klupkać]]}}, {{śląsk|[[klupać]]}}
  894. kusik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=152}}</ref> [[całus]], [[całusek]]
  895. kutwa
    : (1.1) {{neutr}} [[chciwiec]]; {{pot}} [[centuś]], [[chytrus]], [[dusigrosz]], [[liczykrupa]], [[skąpiradło]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żyd]]; {{książk}} [[harpagon]]
  896. kuśka
    : (1.1) [[armata]], [[flet]], [[koń]], [[ptasior]], [[chuj]], [[kutas]], [[fallus]], [[fiut]], [[lacha]], [[pała]], [[filutek]], [[wacek]], [[laga]], [[dzida]], [[siusiak]], [[siurdak]], [[zwisior]], [[pęto]], [[pindol]], [[pyta]], [[kapucyn]], [[frędzel]], [[kindybał]], {{śląsk|[[pulok]]}}
  897. kwaternik
    : (1.1) {{śląsk}} [[sublokator]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  898. kwiecień
    : (1.1) {{śląsk|[[apryl]]}}
  899. kwietno niedziela
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=206|hasło=palmiano niedziela}}</ref> [[Niedziela Palmowa]]
  900. kąpielówki
    : (1.1) [[spodenki kąpielowe]]; {{śląsk|[[badki]], [[batki]]}}
  901. kłaść
    : (1.5) {{śląsk|[[lygać]]}}
  902. kłobuczek
    : (1.1) {{techn}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[przesłonka]] [[w]] [[lampa|lampie]] [[naftowy|naftowej]]
  903. kłobuk
    : (1.1) {{daw}}<ref name=rospond>{{Rospond1984|strony=146|hasło=Kłobuck}}</ref> {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref> [[kapelusz]]
    : (1.3) {{etn}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[czarny]] [[kapelusz]] [[góralski]] [[wykonać|wykonany]] [[z]] [[pilśń|pilśni]]; {{wikipedia|kłobuk (nakrycie głowy)}}
    : (1.6) {{daw}} {{hand}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[okrągły|okrągła]] [[bryłka]] [[cukier|cukru]]
  904. kłobukorz
    : (1.1) {{rzem}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wytwórca]] [[kłobuk]]ów
  905. kłopot
    : (1.1) [[problem]], [[ambaras]], [[powikłanie]], [[trudność]], [[komplikacja]], [[przeciwność]], [[tarapaty]], [[szkopuł]], {{śląsk|[[starość]]}}
  906. kłócić
    : (2.1) [[sprzeczać się]], [[drzeć koty]], [[awanturować się]], [[iść na udry]]; {{śląsk|[[wadzić]]}}
  907. laba
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=154}}</ref> [[próżnowanie]], [[leniuchowanie]]
  908. laclik
    : (1.1) {{śląsk}} [[śliniak]]
  909. lajbik
    : (1.2) {{śląsk}} [[biustonosz]]
  910. lajerman
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=155}}</ref> [[kataryniarz]]
  911. lajsta
    : (1.1) {{śląsk}} [[listwa]]
  912. laksyrka
    : (1.1) {{med}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[biegunka]]
  913. laleczka
    : (1.1) {{śląsk|[[lalinka]]}}
  914. lalinka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[laleczka]]
  915. lalka
    : (1.10) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{anat}} [[źrenica]]
  916. lampartyja
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[festyn]]
  917. lamperia
    : (1.2) [[boazeria]]; {{śląsk|[[zokiel]], [[zokel]]}}
  918. landauer
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{daw}} [[oszklić|oszklona]] [[kareta]], [[landara]]
  919. landrynka
    : (1.1) [[landryna]], {{śląsk|[[szklok]]}}
  920. lankor
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[żal]], [[smutek]]
  921. lantasz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziecko]] [[szybko]] [[zdzierać|zdzierające]] [[ubranie]]
  922. larmo
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=156}}</ref> [[hałas]], [[awantura]], [[alarm]]
  923. larwa
    : (1.3) {{daw}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) {{zob|[[maska]]}} ([[na]] [[bal maskowy]])<ref>{{Piotrowicz2004|rozdział=Karnawał|strony=268}}</ref>
  924. lasztóweczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{ornit}} [[jaskółeczka]]
  925. lasztówka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{ornit}} [[jaskółka]]
  926. latarnia
    : (1.6) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{pogard}} [[swawolnica]], [[niecnota]]
  927. latawica
    : (1.2) [[kurwiszon]], [[lambadziara]]; {{śląsk|[[gónka]]}}, {{śląsk|[[hadra]]}}
  928. latojsi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zob|[[latosi]]}}
  929. latosi
    : (1.1) {{daw}} ''dziś'' {{gwara}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[tegoroczny]]<ref>{{Linde1807|strony=1235-1236}}</ref><ref>{{Doroszewski1958|tom=IV|strony=40}}</ref>
  930. latowy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[letni]] ([[odnosić się|odnosi się]] [[do]] [[lato|lata]])
  931. latoś
    : (1.1) {{daw}} ''dziś'' {{gwara}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[w]] [[ten|tym]], [[bieżący]]m [[rok]]u<ref>{{Linde1807|tom=I, cz. 2|strony=1235-1236}}</ref><ref>{{Doroszewski1958|tom=IV|strony=40}}</ref>
    : (1.1) {{śląsk}} ''[[jeszcze|Jeszcze]] [[latoś]] [[Jewka]] [[być|bedzie]] [[mieć|miała]] [[wiesieli]]''<ref name="Wronicz2010"/>.
  932. latryna
    : (1.1) [[toaleta]], [[ubikacja]], [[ustęp]], [[sracz]], [[wychodek]], [[klop]], [[kibel]], [[bardacha]], {{śląsk|[[haziel]]}}
  933. lauba
    : (1.1) {{śląsk}} [[ganek]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[altana]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[wiatrołap]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[podcień]]
  934. laubzega
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[piłka]] [[do]] [[drewno|drewna]]
  935. laufer
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ktoś]] [[żywy]], [[ruchliwy]]
    : (2.1) {{przest}} {{szach}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/>) [[bierka]] [[poruszać się|poruszająca się]] [[po]] [[szachownica|szachownicy]] [[na skos]]; {{wikipedia|goniec (szachy)}}
  936. laufrować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[biegać]]
  937. laufryka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{bud}} [[gruby|gruba]] [[deska]] [[na]] [[rusztowanie|rusztowaniu]] [[budowlany]]m
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{techn}} [[taśma]] [[do]] [[przesuwanie|przesuwania]] [[ciężar]]ów
  938. lawor
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[miednica]] ([[do]] [[mycie|mycia]])
  939. lawór
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[miednica]] ([[do]] [[mycie|mycia]])
  940. lazaret
    : (1.1) {{przest}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[szpital]] [[wojskowy]] [[urządzić|urządzony]] [[doraźnie]] [[w]] [[warunek|warunkach]] [[polowy]]ch; {{wikipedia}}
  941. lać
    : (3.1) {{śląsk}} [[kapeć]]
  942. lańcuch
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[łańcuch]]
  943. lańcuszek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[łańcuszek]]
  944. leberka
    : (1.1) {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007}}</ref>, {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=leberka}}</ref>, {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[rodzaj]] [[pasztetowa|pasztetowej]], [[wątrobianka]]
  945. leberwuszt
    : (1.1) {{śląsk}} [[pasztet]]
  946. lebioda
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wątły|wątła]] [[roślina]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{przen}} [[słaby]], [[chorowity]] [[człowiek]]
  947. lebo
    : (1.1) {{daw}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[albo]]
    : (1.1) [[albo]], [[lub]], {{śląsk|[[abo]]}}
  948. legier
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[miejsce]] [[do]] [[spanie|spania]], [[wypoczynek|wypoczynku]]
  949. lejberwuszt
    : (1.1) {{śląsk}} {{zob|[[leberwuszt]]}}
  950. lelija
    : (1.1) {{śląsk|[[leluja]]}}
  951. leluja
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nieudacznik]], [[ofiara losu]], [[oferma]]; [[ktoś]] [[nieporadny]], [[ale]] [[sympatyczny]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[wysoki]] [[człowiek]], [[tyka]]
    : (1.3) {{ogrod}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[lilia]]
    : (1.4) {{pot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek"/> [[kwiat]] [[lilia|lilii]] (1.3)
  952. letni
    : (1.1) [[wiosenny]]; {{śląsk|[[latowy]]}}
  953. leśniczy
    : (1.1) {{śląsk|[[feszter]]}}
  954. leżeć
    : (1.1) {{śląsk|[[lygać]]}}
  955. libsta
    : (1.1) {{śląsk}} [[ukochana]], [[narzeczona]], [[kochanka]]<ref>Łakomy Ludwik, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 21.</ref>
  956. liczykrupa
    : (1.1) {{pot}} [[centuś]], [[chytrus]], [[kutwa]], [[skąpiradło]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żyd]]; [[chciwiec]], [[harpagon]]
  957. lilia
    : (1.1) {{przest}} [[lilija]]; {{starop}} [[lelija]]; {{śląsk|[[leluja]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[leluja]]}}
  958. lipsta
    : (1.1) {{śląsk}} [[narzeczona]]
  959. lipynsztift
    : (1.1) {{śląsk}} [[szminka]]
  960. listonosz
    : (1.1) [[doręczyciel]], [[kurier]], [[poczciarz]], [[posłaniec]]; {{daw}} [[pocztylion]]; {{śląsk|[[briftreger]], [[briftryger]], [[briftriger]], [[pocztorz]]}}
  961. loncetel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=160}}</ref> {{zob|[[loncetla]]}}
  962. loncetla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=160}}</ref> [[kwit]] [[z]] [[wypłata|wypłaty]]
  963. lutować
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[żałować]]
  964. lygać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[leżeć]], [[wylegiwać się]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009"/> [[kłaść się]] [[do]] [[spanie|spania]]
  965. lygier
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[miejsce]] [[do]] [[spanie|spania]], [[wypoczynek|wypoczynku]]
  966. lygnąć się
    : (1.1) {{śląsk}} [[położyć się]]
  967. lóncetla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=160}}</ref> {{zob|[[loncetla]]}}
  968. macha
    : (1.1) {{śląsk}} [[mina]]
  969. macica
    : (1.1) {{śląsk|[[matka]], [[maternik]]}}
  970. maciora
    : (1.1) [[locha]]; {{śląsk|[[maciura]], [[maciorka]]}}
  971. maciorka
    : (1.4) {{śląsk|[[maciura]]}}
  972. maciura
    : (1.1) {{śląsk|[[maciorka]]}}
  973. madla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=167}}</ref> [[akuszerka]]
  974. majtki
    : (1.1) {{pot}} [[gacie]], [[gatki]], {{śląsk|[[batki]]}}
  975. majtnąć sie
    : (1.1) {{śląsk}} [[minąć]], [[chybić]] ([[cel]]), [[spudłować]]<ref>{{Podgórscy2008|strony=168}}</ref>
  976. majzel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=168}}</ref> {{kraków}} [[przecinak]]
  977. makiełki
    : (1.1) {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=227}}</ref>, {{poznań}}<ref name=gruch>{{Gruchmanowa1997online}}</ref>, {{śląsk}} [[potrawa]] [[wigilijny|wigilijna]] [[z]] [[mak]]u, [[bakalie|bakalii]] [[i]] [[lekki]]ego [[pieczywo|pieczywa]] [[lub]] [[kluska|klusek]]
    : (1.1) {{śląsk|[[makówka|makówki]]}}
  978. malec
    : (1.1) [[maluch]], [[smyk]], [[berbeć]], [[gzubek]], [[dądel]], [[bębas]]; {{śląsk|[[pyrtek]]}}
  979. malkontent
    : (1.1) [[grymaśnik]], [[kapryśnik]], [[chimeryk]], [[utyskiwacz]], [[tetryk]], [[zrzęda]]; {{pot}} [[burczymucha]], [[gderacz]], [[jęczydusza]], [[kwękacz]], [[narzekacz]], [[maruda]]; {{posp}} [[upierdliwiec]]; {{daw}} [[śledziennik]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}
  980. maras
    : (1.1) {{śląsk}} [[brud]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[błoto]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[zaprawa]] [[murarski|murarska]]
  981. marcha
    : (1.2) {{wulg}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[ścierwo]] ([[wyzwisko]])
    : (1.2) {{śląsk|[[myrcha]]}}
  982. martwić
    : (1.1) {{śląsk|[[starzać]]}}
    : (2.1) {{śląsk|[[frasować się]]}}, {{śląsk|[[tropić]]}}
  983. marynarka
    : (1.1) {{śląsk|[[kabot]]}}
  984. masara
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[duży|duża]] [[tłusty|tłusta]] [[mucha]]<ref>{{WroniczSG2010}}</ref>
  985. maselnica
    : (1.2) {{śląsk|[[maśniczka]]}}
  986. maszkiet
    : (1.1) {{śląsk}} [[smakołyk]]
  987. maszyna parowa
    : (1.1) {{śląsk|[[damfula]]}}
  988. mateczka
    : (1.1) {{śląsk|[[maciczka]]}}
  989. maternik
    : (1.1) {{śląsk|[[matka]]}}
  990. matka
    : (1.1) {{przest}} [[mać]], [[macierz]]; {{przest}} {{gwara}} [[matula]]; {{przest}} {{podn}} [[rodzicielka]]; {{pot}} [[mama]]; {{zdrobn}} [[mamcia]], [[mamusia]], [[mamunia]], [[mamuśka]], [[mateńka]], [[mateczka]], [[matuchna]], [[matczysko]], [[matuś]], [[matusia]], [[staruszka]]; {{obraź}} [[stara]]; {{slang}} [[starsza]]; {{śląsk|[[macierz]]}}
    : (1.9) {{śląsk|[[maternik]]}}
  991. maślak
    : (1.1) [[maślarz]], [[maśloch]], [[maślicha]], [[maślórka]], [[maśluk]], [[pępek]], [[ślimak]]; {{śląsk|[[maślok]]}}
  992. melać
    : (1.1) {{śląsk}} [[mleć]]
  993. melzupa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=173}}</ref> [[zupa]] [[mleczny|mleczna]]
  994. mendel
    : (1.2) {{śląsk|[[mondel]]}}
  995. mercha
    {{uwagi}} XVI w.<ref name="Milerski2009"/>; {{por}} {{śląsk}} [[marcha]]
  996. merta
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[mirt]]
    : (1.1) {{śląsk|[[mierta]]}}, {{śląsk|[[myrta]]}}
  997. miednica
    : (1.1) [[misa]], [[miska]]; {{śląsk|[[lawor]]}}, {{śląsk|[[lawór]]}}
  998. mierta
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[mirt]]
    : (1.1) {{śląsk|[[merta]]}}, {{śląsk|[[myrta]]}}
  999. mierzica
    : (1.1) {{metrol}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[jednostka]] [[objętość|objętości]]
  1000. mierzić
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[mierzyć]], [[odmierzać]]
  1001. mierzyca
    : (1.1) {{metrol}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[jednostka]] [[objętość|objętości]] [[równy|równa]] [[ok.]] [[40|4]][[8]] [[litr]]om
  1002. mierzyć
    : (1.1) [[obliczać]], {{śląsk|[[mierzić]]}}
  1003. miesiączek
    : (1.1) {{śląsk}} [[księżyc]]
  1004. mieszać
    : (1.6) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[tworzyć]] [[kierdel]] [[z]] [[owca|owiec]]
  1005. miorka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[miarka]]
  1006. mirt
    : (1.1) {{gwara}} [[merta]], {{śląsk|[[mierta]]}}, {{śląsk|[[merta]]}}, {{śląsk|[[myrta]]}}
  1007. miteser
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=175}}</ref> [[wągier]], [[pryszcz]]
  1008. miynso
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{spoż}} [[mięso]]
  1009. mięso
    : (1.1) [[mięsiwo]], [[chabanina]]; {{poznań|[[chabas]]}}; {{śląsk|[[miynso]]}}
  1010. mleczak
    : (1.1) [[ząb mleczny]], {{śląsk|[[mlyczok]]}}
  1011. mleko
    : {{gwara}} [[mliko]], {{śląsk|[[mlyko]]}}
  1012. mlycziczko
    : (1.1) {{pot}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zdrobn}} ''od'': [[mlyko]]
  1013. mlyczok
    : (1.1) {{lekcew}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[młokos]]
    : (2.1) {{pot}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[ząb mleczny]]
  1014. mlyczorz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pracownik]] [[mleczarnia|mleczarni]] [[zwozić|zwożący]] [[mleko]] [[z]] [[gospodarstwo|gospodarstw]]
  1015. mlyko
    : (1.1) {{spoż}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[mleko]]
  1016. modlić się
    : (1.1) [[prosić]], [[błagać]], {{śląsk|[[rzykać]]}}
  1017. modra kapusta
    : (1.2) {{śląsk|[[modro kapusta]]}}
  1018. modry
    : (1.2) {{śląsk}} [[niebieski]]<ref>[http://zborowskie.info/index.php/gwara-slaska zborowskie.info]</ref>
  1019. moplik
    : (1.1) {{śląsk}} [[motorower]]
  1020. murchla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=179}}</ref> [[babsko]], [[babsztyl]]
  1021. mycka
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony179}}</ref> {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> [[czapka]]
  1022. myjna
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=179}}</ref> [[grzywka]]
  1023. myjtermas
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=179}}</ref> [[metr krawiecki]]
  1024. myrcha
    : (1.3) {{starop}} {{wulg}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[ścierwo]] ([[także]] [[wyzwisko]])
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[nieznośny|nieznośna]], [[zły|zła]] [[kobieta]] ([[także]] [[wyzwisko]])
    : (1.3) {{śląsk|[[marcha]]}}
    : (1.4) {{śląsk|[[myrszyna]]}}, {{śląsk|[[myrszina]]}}
  1025. myrszina
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[nieznośny|nieznośna]], [[zły|zła]] [[kobieta]] ([[także]] [[wyzwisko]])
    : (1.1) {{śląsk|[[myrcha]]}}, {{śląsk|[[myrszyna]]}}
  1026. myrszyna
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[nieznośny|nieznośna]], [[zły|zła]] [[kobieta]] ([[także]] [[wyzwisko]])
    : (1.1) {{śląsk|[[myrcha]]}}, {{śląsk|[[myrszina]]}}
  1027. myrta
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[mirt]]
    : (1.1) {{śląsk|[[mierta]]}}, {{śląsk|[[merta]]}}
  1028. mówić
    : (1.1) [[gadać]] ({{gwara}} [[godać]]), [[pleść]], {{śląsk|[[prawić]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[gwarzić]]}}, {{śląsk|[[gwarzyć]]}}
  1029. mątewka
    : (1.1) [[kwirlejka]], [[kwyrlejka]], [[kwirla]], [[firlejka]], [[firlejek]], [[gwiazdka]], [[rogalka]], [[kałatuszka]], [[kwirlik]], [[kwyrlajek]], [[kwyrl]], [[rozfyrtaja]], [[kołotłiłka]]; {{góry|[[feruła]], [[rogolka]]}}; {{poznań|[[kwyrla]]}}; {{śląsk|[[kwyrlok]], [[rogolka]], [[fyrlaczka]], [[ferlok]]}}; {{lwów|[[kołotuszka]]}}; {{kujawy|[[koziołek]]}}
  1030. młokos
    : (1.1) [[gołowąs]], [[młodziak]], [[szczaw]], [[szczawik]], [[wyrostek]], [[chłopaczysko]], {{śląsk|[[mlyczok]]}}
  1031. na
    : (2.1) {{śląsk}} [[wziąć|weź]]!
    : (2.2) {{śląsk}} [[mieć|masz]]!
  1032. na amen
    : (1.1) [[na zawsze]]; {{śląsk|[[na amyn]]}}
  1033. na amyn
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[na zawsze]]
  1034. na szagę
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=na szagę}}</ref>, {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=182}}</ref> [[na ukos]], [[na skróty]], [[skrót]]em, [[na przełaj]]
  1035. na ładne oczy
    : (1.1) [[za darmochę]], [[za friko]], [[za frajer]]; [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za Bóg zapłać]], [[za darmo]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  1036. nachkastlik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=183}}</ref> {{zob|[[nakastlik]]}}
  1037. nadal
    : (1.1) [[jeszcze]], {{śląsk|[[furt]]}}
  1038. nadawać
    : (1.5) [[plotkować]], {{śląsk|[[dżistać]]}}
  1039. nadepnąć
    : (1.1) {{śląsk|[[przistómpić]]}}
  1040. nagle
    : (1.1) [[znienacka]], [[niespodziewanie]], [[gwałtownie]], [[wtem]], [[raptem]]; {{pot}} [[ni z gruszki, ni z pietruszki]]; {{śląsk|[[naroz]]}}
  1041. nakastlik
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online}}</ref>, {{kraków}}<ref name=ppwn>{{PoradniaPWN|id=9191|hasło=nakastlik}}</ref>, {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=184}}</ref> [[stolik]] [[nocny]], [[mały|małe]] [[biureczko]] [[stać|stojące]] [[przy]] [[łóżko|łóżku]]
  1042. naleśnik
    : (1.1) {{śląsk|[[amolet]]}}, {{śląsk|[[amoleta]]}}
  1043. naloć
    : (1.1) {{śląsk}} [[nalać]]
  1044. namownik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[swat]]
  1045. namównik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[swat]]
  1046. naprany
    : (1.1) {{śląsk}} [[pijany]]
  1047. naprawdę
    : (1.1) [[prawdziwie]], [[rzeczywiście]], [[szczerze]], [[dokładnie]], [[doprawdy]]; {{śląsk|[[rychtyk]]}}, {{śląsk|[[rychtig]]}}
  1048. naprawić
    : (1.1) {{śląsk|[[sprawić]]}}
  1049. napytać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[umówić]], [[uprosić]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zaprosić]], [[namówić]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[zamówić]]
  1050. narba
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=186}}</ref> [[blizna]]
  1051. narciarz
    : (1.1) {{śląsk|[[narciorz]]}}
  1052. narciorz
    : (1.1) {{śląsk}} [[narciarz]]
  1053. naroz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nagle]]
  1054. narzeczony
    : (1.1) {{daw}} [[nupturient]], {{śląsk|[[galan]]}}
  1055. narzekać
    : (1.1) [[marudzić]], [[psioczyć]], [[skarżyć się]], [[uskarżać się]], [[utyskiwać]]; {{śląsk|[[szymrzikować]]}}
  1056. naskfol
    : (1.1) {{śląsk}} [[naumyślnie]]
  1057. naszczywić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[odwiedzić]]
  1058. natrysk
    : (1.5) [[prysznic]], [[tusz]]; {{śląsk|[[brauza]]}}
  1059. nawarzyć
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[ugotować]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009"/> [[narobić]] ([[kłopot]]ów)
  1060. nawet
    : (1.1) {{śląsk|[[aji]]}}
  1061. nawszczywa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[odwiedziny]], [[gość|goście]]
  1062. nawszczywić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[odwiedzić]]
  1063. nazod
    : (1.1) {{śląsk}} [[nazad]], [[z powrotem]]
  1064. neni
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[nie ma]]
  1065. nicpoń
    : (1.1) [[łachmyta]], [[łapserdak]], [[drapichrust]], [[gałgan]], [[hultaj]], [[huncwot]], [[ladaco]], [[nic dobrego]], [[niecnota]], [[obwieś]], [[oczajdusza]], [[psiadusza]], [[psiajucha]], [[psianoga]], [[psubrat]], [[ptaszek]], [[utrapieniec]]<ref>{{USJPonline}}</ref>; {{śląsk|[[ożygon]]}}
  1066. nie ma
    : (1.2) [[nie]] [[znajdować się]], [[być]] [[nieobecny]]m; {{góry|[[ni ma]]}}; {{śląsk|[[neni]]}}
    : (1.3) {{góry|[[ni ma]]}}; {{śląsk|[[neni]]}}
  1067. nie ociec, nie matka ceruszke wydaje: robota, ochota, piekne obyczaje
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziewczyna]] [[móc|może]] [[wyjść za mąż]] [[nie]] [[dzięki]] [[rodzic]]om, [[a]] [[jedynie]] [[dzięki]] [[własny]]m [[zaleta|zaletom]]
    * słowo [[ceruszka]] jest zdrobnieniem od {{śląsk}} [[cera]] → [[córka]]
  1068. nie-Górnoślązak
    : (1.1) {{śląsk|[[gorol]]}}
    : (1.1) [[Górnoślązak]], {{śląsk|[[hanys]]}}
  1069. niebożę
    : (1.1) [[niebożątko]], [[nieborak]], [[biedactwo]], [[biedaczyna]], {{śląsk|[[boroczek]]}}
  1070. niechać
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[zostawić]]
    : (2.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/><ref name="Milerski2009"/> [[pozwolić]] [[sobie]]
    : (2.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[polecić]], [[nakazać]]
  1071. niedojrzały
    : (1.2) [[zielony]], {{stpol|[[nieźrzały]]}}, {{śląsk|[[niezdrzały]]}}
  1072. niejeden
    : (2.1) {{śląsk|[[ponikiery]]}}
  1073. niekiedy
    : (1.1) [[czasem]], [[czasami]], [[od czasu do czasu]]; {{śląsk|[[ponikiedy]]}}
  1074. nieudacznik
    : (1.1) {{pot}} [[ciapa]], [[fajtłapa]], [[oferma]]; {{grub}} [[popapraniec]]; {{śląsk|[[ciumrok]]}}, {{śląsk|[[leluja]]}}
  1075. nieuprzejmy
    : (1.1) [[nietaktowny]], [[opryskliwy]], [[grubiański]]; {{śląsk|[[otyrhły]]}}
  1076. niewiastka
    : (1.2) {{śląsk}} [[synowa]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 27.</ref>
  1077. niezapominajka
    : (1.2) {{reg}} {{kresy}} {{lwów}} [[niezabudka]], {{śląsk|[[żabie oczko]]}}
  1078. niezdara
    : (1.1) [[ciamajda]], [[ciapa]], [[ciućma]], [[ciućmok]], [[fajtłapa]], [[fujara]], [[gamajda]], [[niedojda]], [[niedorajda]], [[niezguła]], [[noga]], [[oferma]], [[ofiara losu]]; {{śląsk|[[macek]]}}
  1079. niezdrzały
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[niedojrzały]]
  1080. nieznajoma
    : (1.1) {{śląsk|[[nieznómo]]}}
  1081. nieźrzały
    : (1.1) {{śląsk|[[niezdrzały]]}}
  1082. nikaj
    : (1.1) {{śląsk}} [[nigdzie]]
  1083. niy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nie]]
  1084. nolepa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[przypiecek]]
  1085. nospa
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamienny]] [[chodnik]] [[pod]] [[strzecha|strzechą]] [[dom]]u<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  1086. nostrzyk żółty
    : (1.1) [[nostrzyk]], {{śląsk|[[haniczka]]}}
    : (1.2) [[nostrzyk]], {{śląsk|[[haniczka]]}}
  1087. notar
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=190}}</ref> [[notariusz]]
  1088. notatnik
    : (1.1) [[kajet]], {{śląsk|[[spisewnik]]}}
  1089. nudelkula
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=191}}</ref> [[wałek do ciasta]]
  1090. nudelzupa
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=191}}</ref> [[rosół]] [[z]] [[makaron]]em
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask/> [[zupa]] [[z]] [[makaron]]em
  1091. nudla
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[kawałek]] [[makaron]]u
  1092. nudle
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=191}}</ref> {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=nudle}}</ref> {{kulin}} [[makaron]] ([[najczęściej]] [[domowy|domowej]] [[robota|roboty]])
  1093. nudzić
    : (1.1) [[zanudzać]], [[męczyć]]; {{śląsk|[[ciurczeć]]}}
  1094. nufel
    : (1.1) {{śląsk}} [[smoczek]]
  1095. nupel
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=nupel}}</ref> {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=191}}</ref> [[smoczek]]
  1096. nupelflasza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=191}}</ref> [[dziecięcy|dziecięca]] [[butelka]] [[ze]] [[smoczek|smoczkiem]]
  1097. nynać
    : (1.1) {{śląsk}} [[spać]]
  1098. nów
    : (1.1) {{śląsk|[[ponowa]]}}
  1099. nóńść
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[znaleźć]]
  1100. o rety
    : (1.1) [[rety]][[!]], [[ojej]][[!]], [[rany]][[!]]; {{śląsk|[[materyja]]}}; {{poznań}} [[łe jery]]
  1101. o zmierzchu
    : (1.1) {{śląsk|[[na ćmiywku]]}}
  1102. o zmroku
    : (1.1) [[o zmierzchu]], [[z nastaniem nocy]]; {{śląsk|[[na ćmiywku]]}}
  1103. obcas
    : (1.1) {{śląsk|[[abzac]]}}
  1104. obejmować
    : (1.1) [[otaczać]], [[opasać]], [[okrążyć]], [[okalać]], [[przytulać]]; {{śląsk|[[ogłapiać]]}}
    : (2.2) {{śląsk|[[ogłapiać]]}}
  1105. oberiba
    : (1.1) {{śląsk}} [[kalarepa]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[tradycyjny|tradycyjna]] [[śląski|śląska]] [[zupa]] [[z]] [[kalarepa|kalarepy]] [[gotować|gotowana]] [[na]] [[rosół|rosole]]
  1106. obersztajger
    : (1.1) {{śląsk}} [[nadsztygar]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  1107. obiad
    : (1.1) {{kresy|[[półudenyk]]}}, {{śląsk|[[obiod]]}}
  1108. obierka
    : (1.1) [[obierzyna]], [[strużyna]]; {{śląsk|[[oszkrabina]]}}
  1109. obiod
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[obiad]]
  1110. obmiatek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=194}}</ref> {{obraź}} [[kobieciarz]], [[dziwkarz]]
  1111. obok
    : (1.1) [[koło]], [[przy]], [[blisko]], {{śląsk|[[kole]]}}, {{śląsk|[[wedle]]}}
  1112. obrazek
    : (1.1) {{śląsk|[[obrozek]]}}
  1113. obrus
    : (1.1) {{śląsk|[[tisztuch]]}}
  1114. obrzydliwiec
    : (1.1) {{śląsk|[[gid]]}}, {{śląsk|[[gizd]]}}
  1115. ochroniarz
    : (1.1) [[goryl]]; {{śląsk|[[szucman]]}}
  1116. ocielonka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[krowa]] [[po]] [[ocielenie|ocieleniu]]
  1117. ociulać
    : (1.1) {{śląsk}}
  1118. oczywiście
    : (1.1) [[z pewnością]], [[niewątpliwie]], [[bez wątpienia]], [[na pewno]], [[ewidentnie]]; {{śląsk|[[ziście]]}}
  1119. od czasu do czasu
    : (1.1) [[czasem]], [[czasami]], [[niekiedy]]; {{śląsk|[[ponikiedy]]}}
  1120. odbywać
    : (1.2) {{zootechn}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[karmić]] [[i]] [[poić]] [[bydło]]
  1121. oddać Bogu ducha
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1122. oddać ducha
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać duszę Bogu]] / [[oddać Bogu ducha]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1123. oddychać
    : (1.1) {{śląsk|[[dychać]]}}
  1124. ode złego amyn
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[byle jak]]
  1125. odejść
    : (1.1) [[oddalić się]], [[pójść]]; {{śląsk|[[odyńść]]}}
  1126. odkludzić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[odprowadzić]]
  1127. odmierzać
    : (1.2) {{śląsk|[[mierzić]]}}
  1128. odpadek
    : (1.2) {{śląsk|[[abfal]]}}
  1129. odprowadzić
    : (1.1) {{śląsk|[[odkludzić]]}}
  1130. odwiedzić
    : (1.1) {{śląsk|[[nawszczywić]]}}, {{śląsk|[[naszczywić]]}}
  1131. ogibać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zginać]]
  1132. ogień
    : (1.1) [[płomień]], [[żar]], {{śląsk}} [[uogiyń]]
  1133. ojla
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask1>{{Podgórscy2008|strony=197|hasło=ojla I}}</ref> [[guz]], [[siniak]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name=slask2>{{Podgórscy2008|strony=197|hasło=ojla II}}</ref> [[sowa]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask2/> {{przen}} [[sekutnica]]
  1134. około
    : (1.1, 2.1) [[koło]], [[w przybliżeniu]], [[mniej więcej]], [[plus minus]], [[rzędu]], [[z grubsza]], [[na oko]], {{żart}} [[pi razy drzwi]], {{żart}} [[pi razy oko]], {{książk}}, [[grosso modo]], {{przest}} [[przybliżenie]], {{śląsk|[[kole]]}}
    : (1.2) [[dookoła]], [[wokół]], {{śląsk|[[kole]]}}
  1135. okulary
    : (1.1) {{przest}} [[binokle]], {{żart}} [[patrzałki]], {{pot}} [[gogle]]; {{poznań|[[patrzydła]], [[bryle]]}}; {{śląsk|[[bryle]], [[brele]]}}; {{lwów|[[cwikier]]}}
  1136. olik
    : (1.1) {{śląsk}} [[prezerwatywa]]
  1137. olik mantel
    : (1.1) {{śląsk}} [[płaszcz]] [[ortalionowy]]
  1138. oma
    : (1.1) {{śląsk}} [[babcia]]
  1139. on
    : (1.1) {{góry|[[uón]]}}, {{śląsk|[[ón]]}}
  1140. opał
    : (1.1) {{śląsk|[[otop]]}}
  1141. opowiedzieć
    : (1.1) {{śląsk|[[zwykłodać]]}}
  1142. oranżada
    : (1.1) [[sok]] [[pomarańczowy]], {{śląsk|[[brauza]]}}
  1143. ordnung
    : (1.1) {{śląsk}} [[porządek]]
  1144. orlab
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=200}}</ref> [[urlop]]
  1145. ostuda
    : (1.2) {{śląsk}} [[wstyd]], [[zgorszenie]], [[hańba]]
  1146. oszkrabina
    : (1.1) {{śląsk}} [[obierka]]
  1147. oszukiwać
    : (1.1) [[zwodzić]], [[mamić]], [[bajerować]], [[kantować]], [[naciągać]], [[wprowadzać w błąd]]; {{wulg}} {{śląsk|[[ciulać]]}}
    : (2.1) [[kantować]], [[orzynać]]; {{wulg}} {{śląsk|[[ciulać]]}}
  1148. otop
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[opał]] [[na]] [[zima|zimę]]
  1149. otopulóny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ponury]]
  1150. otrok
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ktoś]] [[ciężko]] [[pracować|pracujący]] [[i]] [[przy]] [[to|tym]] [[wykorzystywać|wykorzystywany]]
  1151. otryntno
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ponuro]], [[smutno]]
  1152. otworzyć
    : (1.1) {{śląsk|[[odewrzyć]]}}
  1153. otyrhły
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[grubiański]], [[nieuprzejmy]]
  1154. ouberiba
    : (1.1) {{śląsk}} [[kalarepa]]
  1155. owczok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[sweter]] [[z]] [[owczy|owczej]] [[wełna|wełny]]
  1156. owczor
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pasterz]]
  1157. owieśny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[owsiany]]
  1158. owiynzi
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wołowy]]
  1159. owiynzina
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{spoż}} [[wołowina]]
  1160. owiynziok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{choreogr}} [[trzyczęściowy]] [[taniec]] [[góral]]i [[śląski]]ch
  1161. owsiany
    : (1.1) {{śląsk|[[owieśny]]}}
  1162. owsisko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{roln}} [[ściernisko]] [[po]] [[owies|owsie]]
  1163. oznamować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ogłaszać]] [[z]] [[ambona|ambony]]
  1164. ożarty
    : (1.1) {{śląsk}} [[pijany]]
  1165. ożmytek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kawałek]], [[resztka]]
  1166. ożralec
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pijak]]
  1167. ożralica
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pijaczka]]
  1168. ożygon
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[drań]], [[nicpoń]]
  1169. ożyrok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pijak]]
  1170. pac
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[bęc]]
  1171. pachołek
    : (1.1) [[pachoł]], [[sługa]], {{śląsk|[[rubinek]]}}
  1172. padać
    : (2.1) {{śląsk}} [[powiadać]], [[opowiadać]], [[mówić]]
  1173. padlina
    : (1.1) [[ścierwo]], {{śląsk|[[myrcha]]}}
  1174. palcówka
    : (1.2) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=206}}</ref> [[dokument osobisty]] [[z]] [[odcisk palca|odciskiem palca]]
  1175. pamięć
    : [[bez pamięci]] • [[kto nie ma pamięci, nogami musi nadrabiać]] • {{śląsk|[[kurza pamięć]]}} • [[na pamięć]] • [[z pamięci]] • [[pamięć złotej rybki]]
  1176. pan
    : (1.1) [[mężczyzna]], {{starop}} [[acan]], [[asan]], [[waszmość]], [[asindziej]], {{śląsk|[[panaczek]]}}
  1177. pana
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=206}}</ref>, {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=pana}}</ref>, ''także'' {{środ}} {{sport}}<ref>Stefan Wiertlewski, ''Grindowanie na pegach, czyli o zapożyczeniach angielskich w socjalnej odmianie języka'', w: ''Język. Komunikacja. Informacja'' 1/2006 pod red. P. Nowaka i P. Nowakowskiego, s. 68.</ref> [[przebić|przebita]] [[opona]]
  1178. panna młoda
    : (1.1) {{pot}} [[młoda]], {{daw}} [[oblubienica]], {{śląsk|[[niewiasta]]}}
  1179. papendekiel
    : (1.2) {{śląsk}} [[płyta pilśniowa]]
  1180. papieros
    : (1.1) {{pot}} [[szlug]], [[kopeć]], [[fajek]]; {{śląsk|[[cygareta]]}}, {{poznań|[[ćmik]]}}
  1181. paplać
    : (1.1) [[bajdurzyć]], [[gadać]], [[pleść]], [[nawijać]], [[trajkotać]]; {{śląsk|[[faflać]]}}
  1182. parapet
    : (1.1) [[podokiennik]]; {{śląsk|[[fynsterbret]]}}
  1183. paryzol
    : (1.1) {{śląsk}} [[parasol]]
  1184. pasta do butów
    : (1.1) [[pasta]]; {{śląsk|[[wiksa]]}}
  1185. pasterz
    : (1.1) {{śląsk|[[owczor]]}}
  1186. pasztet
    : (1.1) {{śląsk|[[leberwuszt]]}}
  1187. patrzałki
    : (1.1-2) {{żart}} [[pingle]], [[lupy]], {{poznań|łódź|śląsk|[[bryle]]}}, {{śląsk|[[brele]]}}
  1188. patrzeć
    : (1.1) [[spoglądać]], [[oglądać]], [[przyglądać się]], [[obserwować]], [[gapić się]], {{śląsk|[[dziwać]]}}, {{śląsk|[[podziwać]]}}
    : (1.4) {{śląsk|[[dziwać]]}}, {{śląsk|[[podziwać]]}}
  1189. pchła
    : (1.1) {{śląsk|[[błecha]]}}, [[wancka]], [[błeszka]]
  1190. petent
    : (1.1) {{śląsk|[[pytok]]}}
  1191. pewnie
    : (2.1) [[prawdopodobnie]], [[zapewne]], {{pot}} [[na pewno]], {{śląsk|[[isto]]}}
  1192. pieluszka
    : (1.1) [[pielucha]], {{śląsk|[[plenka]]}}
  1193. pieniek
    : (1.4) [[pniak]], {{śląsk|[[gnot]]}}, {{śląsk|[[gnotek]]}}
  1194. pieprz
    : (1.2) {{śląsk|[[fefer]]}}
  1195. pierdzieć
    : (1.1) [[bździć]], [[puszczać gazy]], [[prykać]], [[prukać]], {{śląsk|[[dżistać]]}}
  1196. pieron
    : (1.1) {{śląsk|[[pierón]]}}
  1197. pierwyj
    : (1.1) {{śląsk}} [[najpierw]]
  1198. pierónować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[kląć]]
  1199. pierónym
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[bardzo]] [[szybko]]
  1200. pietruszka
    : (1.1) {{śląsk|[[pietruziel]]}}
  1201. pietruziel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=212}}</ref> [[pietruszka]]
  1202. pijaczka
    : (1.1) {{med}} [[alkoholiczka]]; {{śląsk|[[ożralica]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[ożralica]]}}
  1203. pijak
    : (1.1) [[alkoholik]], [[bibosz]], [[opój]]; {{przest}} [[opilca]], [[opilec]]; {{pogard}} [[moczygęba]], [[moczymorda]], [[pijaczyna]], [[pijaczysko]], [[pijus]]; {{środ}} {{więz}} [[bejc]]; {{śląsk|[[ożralec]], [[ożyrok]]}}; {{lwów}} [[chirus]]; {{stpol}} [[hirus]]
  1204. pijany
    : (2.1) [[pijak]]; {{śląsk|[[opiły]]}}
  1205. pik
    : (1.1) [[wino]], {{śląsk|[[grin]]}}
  1206. pinezka
    : (1.1) {{śląsk|[[cwek]]}}; {{kraków|[[pluskiewka]]}}
  1207. piniynżyty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[bogaty]]
  1208. piorun
    : (1.1) [[grom]], [[ogień niebieski]], {{śląsk|[[pierón]]}}
  1209. piska
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kreska]]
  1210. piznąć
    : (1.1) {{śląsk}} [[uderzyć]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[wybić]] ([[na]] [[zegar]]ze)
  1211. piórnik
    : (1.1) {{śląsk|[[fyjderbiksa]], [[fyjderkasta]]}}
  1212. piękny
    : (1.1) [[ładny]], [[atrakcyjny]], [[wspaniały]], [[śliczny]], [[boski]], [[uroczy]], {{śląsk|[[piekny]]}}, {{śląsk|[[pyszny]]}}, {{śląsk|[[szumny]]}}
  1213. piła
    : (1.9) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[tartak]]
  1214. piźniynty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[głupkowaty]], [[szalony]]
  1215. piźnióny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[głupkowaty]], [[szalony]]
  1216. plała
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=214}}</ref> [[plandeka]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[peleryna]]
  1217. plebania
    : (1.1) [[probostwo]], {{śląsk|[[fara]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[fara]]}}
  1218. plenka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[pieluszka]]
  1219. pluskwa
    : (1.1) {{poznań|[[bździągwa]]}}, {{śląsk|[[wancka]]}}, [[wandzka]], [[płoszczyca]]
  1220. po ciemku
    : (1.1) {{śląsk|[[po ćmi]]}}
  1221. po omacku
    : (1.1) {{śląsk|[[po macku]]}}
  1222. po polskiemu
    : (1.4) {{śląsk}} [[po polsku]]<ref name="Halemba">Monika Kresa, Halina Karaś (red.) ''[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=991&Itemid=48 Dialekt śląski - Śląsk środkowy - Tekst gwarowy - Halemba 2]''.</ref>
  1223. po zadku
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[późno]]<ref name="JP">Edward Klich, Jan Łoś, ''Drobiazgi'', „Język Polski” nr 7/1913, s. 223.</ref>
  1224. pobaba
    : (1.1) {{roln}} ({{daw}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref>) [[nieodpłatny|nieodpłatna]] [[praca]] [[w]] [[pole|polu]] [[w ramach]] [[pomoc]]y [[sąsiedzki]]ej
  1225. pobabiorka
    : (1.1) {{daw}} {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[kobieta]] [[na]] [[pobaba|pobabie]]
  1226. pobabnik
    : (1.1) {{daw}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ktoś]] [[pomagać|pomagający]] [[w]] [[praca]]ch [[rolny]]ch [[w]] [[rama]]ch [[pomoc]]y [[sąsiedzki]]ej
  1227. pobór
    : (1.3) {{daw}} [[branka]]; {{śląsk|[[asynt]]}}, {{śląsk|[[asyntyrunek]]}}
  1228. pochledać
    : (1.1) {{śląsk}} [[poszukać]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  1229. pochodnia
    : (1.1) [[łuczywo]], [[żagiew]]; {{śląsk|[[fachla]]}}, {{śląsk|[[facla]]}}, {{śląsk|[[fachtla]]}}, {{śląsk|[[fachula]]}}
  1230. pochynąć
    : (1.1) {{śląsk}} [[porzucić]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1231. poczekać
    : (1.1) [[zaczekać]], {{śląsk|[[doczkać]]}}
  1232. podwyżka
    : (1.1) {{śląsk|[[poprawa]]}}
  1233. podłoga
    : (1.1) {{śląsk|[[ziym]]}}
  1234. pogrzebacz
    : (1.1) {{reg}} {{gwara}} [[kruk]], {{białystok|[[kruczek]]}}, {{śląsk|[[hoczek]]}}
  1235. polej
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> ''(Mentha pulegium)'' [[mięta polej]]
  1236. poleku
    : (1.1) {{śląsk}} [[powoli]]
  1237. polerować
    : (1.1) [[pucować]], {{śląsk|[[glancować]]}}
  1238. policzek
    : (1.1) {{śląsk|[[facka]]}}
  1239. polniok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dziki]] [[gołąb]]
  1240. pomacować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dotykać]]
  1241. ponikandy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieniegdzie]]
  1242. ponikany
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gdzieniegdzie]]
  1243. ponikiedy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[co]] [[pewien]] [[czas]], [[niekiedy]]
  1244. ponikiery
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[niejeden]] ([[więcej]] [[niż]] [[jeden]] [[człowiek]])
  1245. pono
    : (1.1) {{przest}} (''dziś'' {{gwara}}, {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> ''lub'' {{książk}})<ref>{{DoroszewskiOnline}}</ref> [[podobno]]
  1246. ponowa
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nów]] [[księżyc]]a
  1247. ponuro
    : (1.1) {{śląsk|[[otryntno]], [[otympnie]], [[otympno]]}}
  1248. ponury
    : (1.1) [[posępny]], [[smętny]], [[minorowy]], [[chmurny]], [[pochmurny]], [[zachmurzony]]; {{śląsk|[[otopulóny]]}}
  1249. pop
    : (2.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[klej]] [[szewski]]
  1250. popanióny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[upodobnić|upodobniony]] [[do]] [[pan]]a ([[lepiej]] [[ubrany]])
  1251. popar
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[popatrzeć|popatrz]]
  1252. popielniczka
    : (1.1) {{śląsk|[[aszynbecher]]}}
  1253. popielnik
    : (1.1) {{śląsk|[[popielorz]]}}
  1254. popielorz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[popielnik]]
  1255. popieluszka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{bot}} [[jeżyna]]
  1256. poplezyrowany
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[poprzecinany]] ([[o]] [[skóra|skórze]])
  1257. popochać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zrobić]] [[coś]] [[szybko]]
  1258. popołedni
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[popołudnie]]
  1259. popraskać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[popękać]]
  1260. poprawa
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[podwyżka]] [[wynagordzenie|wynagordzenia]]
  1261. popłóczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[popłuczyna]]
  1262. portfel
    : (1.1) [[portmonetka]], {{przest}} [[pugilares]], [[pulares]], {{śląsk|[[bojtlik]], [[briftasza]]}}
  1263. portmanyj
    : (1.1) {{śląsk}} [[portfel]]
  1264. porzucić
    : (1.1) {{śląsk|[[zaniechać]]}}
  1265. potek
    : (1.1) {{śląsk}} [[ojciec chrzestny]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  1266. potka
    : (1.1) {{śląsk}} [[matka chrzestna]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  1267. potmanyj
    : (1.1) {{śląsk}} [[portfel]]
  1268. poważnie
    : (1.1) [[na]] [[serio]], {{śląsk|[[słósznie]]}}
  1269. powiedzieć
    : (1.1) [[oświadczyć]], [[orzec]], [[oznajmić]], [[rzec]], [[stwierdzić]], [[skonstatować]], [[wyrazić]] [[przekonanie]], [[przedstawić]], [[sformułować]], {{śląsk|[[pedzieć]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[prawić]]}}
  1270. powijak
    : (1.1) [[pielucha]], [[powicie]]; {{śląsk|[[facz]]}}
  1271. pozdować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[spodziewać]]
  1272. pozdrzyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zajrzeć]]
  1273. poziomica
    : (1.1) [[libella]], [[łata]]; {{śląsk|[[waserwoga]], [[waserwaśka]]}}, {{poznań|[[waserwaga]]}}, {{poznań|[[mądre drzewo]]}}
  1274. pozór
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Simonide">Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[uwaga]]
  1275. połazy
    : (1.1) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drugi]] [[dzień]] [[święta|świąt]] [[Boże Narodzenie|Bożego Narodzenia]]
    : (1.2) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[zwyczaj]] [[chodzenie|chodzenia]] [[po]] [[dom]]ach [[i]] [[składanie|składania]] [[życzenia|życzeń]] [[w]] [[dzień|dniu]] (1.1); {{wikipedia}}
    : (1.3) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[upominek|upominki]] [[i]] [[moneta|monety]] [[wręczać|wręczane]] [[winszować|winszującym]] [[chłopiec|chłopcom]] [[podczas]] (1.2)
  1276. połaźniczek
    : (1.1) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zdrobn}} ''od:'' [[połaźnik]]
  1277. połaźniczka
    : (1.1) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ozdobić|ozdobiona]] [[bibuła|bibułą]] [[gałązka]] [[drzewo|drzewa]] [[iglasty|iglastego]] [[zostawiać|zostawiana]] [[przez]] [[połaźnik]]ów [[u]] [[gospodarz]]y [[podczas]] [[połazy|połazów]]
  1278. połaźnik
    : (1.1) {{lud}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[chłopak]] [[chodzić|chodzący]] [[na]] [[połazy]]
  1279. pośledni
    : (1.2) {{śląsk}} [[ostatni]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1280. pożegnać się ze światem
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać duszę Bogu]] / [[oddać Bogu ducha]], [[zasnąć na wieki]], [[oddać ducha]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1281. pożyczyć
    : (1.1) {{śląsk|[[pojczoć]]}}
  1282. pracować
    : (1.1) {{śląsk|[[fachcić]]}}
  1283. prawdopodobnie
    : (1.1) {{śląsk|[[isto]]}}
  1284. prawie
    : (2.1) {{śląsk}} [[akurat]], [[właśnie]], [[w tej chwili]], [[w sam raz]]<ref name=czastka>{{Cząstka1999|strony=163}}</ref><ref>{{Podgórscy2008|strony=229}}</ref>
    : (3.1) {{śląsk}} [[racja]]<ref name=czastka/>
  1285. precz
    : (1.1) {{poznań|[[prek]]}}, {{śląsk|[[hajdy]]}}
  1286. proboszcz
    : (1.1) [[paroch]], {{przest}} [[pleban]], {{śląsk|[[farorz]]}}
  1287. prosić
    : (1.1) [[apelować]], [[błagać]], [[dopraszać się]], [[molestować]], [[napraszać się]], [[nudzić]], [[odwoływać się]], [[przymawiać się]], [[ubłagiwać]], [[upraszać]], [[wołać]], [[wybłagiwać]], [[wypraszać]], [[zaklinać]]; {{fraz}} [[błagać na kolanach]], [[błagać na wszystko na świecie]], [[wnosić prośbę]], [[wyciągać ręce]], [[zwracać się z prośbą]]; {{śląsk|[[pytać]]}}
  1288. prowadzić
    : (1.1) [[kierować]], [[przewodzić]], {{śląsk|[[kludzić]]}}
    : (2.1) {{śląsk|[[kludzić]]}}
  1289. prysznic
    : (1.1) [[natrysk]], [[tusz]]; {{śląsk|[[brauza]]}}
  1290. przać
    : (1.1) {{śląsk}} [[kochać]]<ref>Ligoń Stanisław ''Bery i bojki śląskie. Karlik z "Kocyndra"'', Opole 1932;</ref>
  1291. przeca
    : (1.1) {{śląsk}} [[przecież]]
    : (1.1) {{śląsk|[[dyć]]}}
  1292. przecinak
    : (1.4) {{poznań|[[majsel]]}}, {{śląsk|kraków|[[majzel]]}}
  1293. przejść na tamten świat
    : (1.1) [[umrzeć]], [[skonać]], [[zemrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1294. przekludzać się
    : (1.1) {{śląsk}} [[przeprowadzać się]]
  1295. przekludzić
    : (1.1) {{śląsk}} [[przeprowadzić]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1296. przenosić
    : (1.1) [[przestawiać]], [[przemieszczać]], [[dźwigać]], {{śląsk|[[kludzić]]}}
  1297. przepadzity
    : (1.1) {{śląsk}} [[zachłanny]]
  1298. przeszrubować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=233}}</ref> [[zwariować]]
  1299. przetrwać
    : (1.1) [[przeżyć]], [[przebyć]], [[przejść]], [[przetrzymać]], [[ścierpieć]], [[zdzierżyć]], [[znieść]], {{śląsk|[[obstoć]]}}
  1300. prześcieradło
    : (1.1) {{śląsk|[[łoktusza]]}}, {{śląsk|[[łochtusza]]}}
  1301. przeżyć
    : (1.1) [[przetrwać]], {{śląsk|[[obstoć]]}}
  1302. przioblyczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ubiór]]
  1303. prziskrzyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[przypalić się]]
  1304. przismaczyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[doprawić]]
  1305. przismudnieć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[lekko]] [[przypalić się|się przypalić]] ([[o]] [[mleko|mleku]])
  1306. przismódnóć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[lekko]] [[przypalić się|się przypalić]] ([[o]] [[mleko|mleku]])
  1307. przistoć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[przyłączyć się]] [[do]] [[ktoś|kogoś]]
  1308. przistómpić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nadepnąć]]
  1309. przisuszyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{zootechn}} [[przestać]] [[dawać]] [[mleko]] [[przed]] [[ocielenie]]m ([[o]] [[krowa|krowie]])
  1310. przisuć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[dosypać]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[zasypać]]
  1311. prziszczypek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{rzem}} [[łata]] [[na]] [[but|bucie]]
  1312. prziszczypić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[przyciąć]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[przytrzasnąć]]
  1313. przoć
    : (1.1) {{śląsk}} [[kochać]]<ref>[http://język.śląsk.info/przoc.html język.śląsk.info]</ref>
  1314. przydać się
    : (1.3) {{śląsk}} [[przydarzyć się]]<ref>Barbara Bartnicka, ''Język i my. 4'', WSiP, Warszawa 1994, s. 43.</ref>
  1315. przykład
    : (1.1) {{śląsk|[[bajszpil]]}}
  1316. przynieść
    : (1.1) [[przytaszczyć]]; {{poznań|[[przytośtać]]}}, {{śląsk|[[przismyczyć]]}}
  1317. przystojniak
    : (1.1) {{pot}} [[ciacho]]; {{książk}} [[adonis]]; {{poet}} [[apollo]], {{śląsk|[[karlus]]}}
  1318. przystojny
    : (1.1) [[ładny]], [[urodny]], [[urodziwy]], [[atrakcyjny]], [[interesujący]], [[ponętny]], {{śląsk|[[szwarny]]}}, {{śląsk|[[gryfny]]}}
  1319. przyzwoicie
    : (1.1) [[porządnie]], [[uczciwie]], {{śląsk|[[słósznie]]}}
  1320. przyłączyć
    : (2.1) {{śląsk|[[przistoć]]}}
  1321. prędko
    : (2.1) {{śląsk|[[chute]], [[hute]]}}
  1322. pucować
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[czyścić]]
  1323. pukać
    : (1.1) [[stukać]], {{śląsk|[[klupać]]}}, {{śląsk|[[klupkać]]}}, {{śląsk|[[kupkać]]}}
  1324. pukieltasia
    : (1.1) {{śląsk}} [[plecak]]
  1325. puklaty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=237}}</ref> [[garbaty]]
  1326. pultbana
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=238}}</ref> [[kolejka wąskotorowa]]
  1327. pultok
    : (1.1) {{śląsk}} [[indyk]]
  1328. pulyr
    : (1.1) {{śląsk}} [[pijak]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1329. puszczyk
    : (1.1) {{śląsk|[[katus]]}}
  1330. puszka
    : (1.1) [[konserwa]] (puszka [[z]] [[żywność|żywnością]]); {{śląsk|[[biksa]]}}
  1331. puter
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=238}}</ref> [[indyk]]
  1332. pynzyjo
    : (1.1) {{śląsk}} [[emerytura]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1333. pyrnica
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[perz]]
  1334. pyrtek
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[malec]], [[brzdąc]]
  1335. pyszny
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[piękny]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek"/> [[dumny]]
  1336. pyty-pyty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wyrażać|wyraża]] [[usilny|usilną]] [[prośba|prośbę]]
  1337. pyzać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[kroić]] [[tępy]]m [[nóż|nożem]]
  1338. pyzok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[tępy]] [[nóż]]
  1339. pój
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> {{rozk}} 2 os. {{lp}} ''od'' [[chodzić]]
  1340. półlitrówka
    : (1.1) [[butelka]] [[półlitrowy|półlitrowa]]; {{śląsk|[[halba]]}}
  1341. pączek
    : (1.1) {{lwów|[[pampuch]]}}, {{śląsk|[[krepel]]}}
  1342. pędziwiatr
    : (1.1) [[sowizdrzał]], [[lekkoduch]], [[gorąca głowa]], [[narwaniec]], [[paliwoda]], [[szałaput]], [[szaławiła]], [[świszczypała]], [[wartogłów]], [[wietrznik]], {{śląsk|[[gónka]]}}
  1343. płaski
    : (1.1) [[płytki]], [[równy]], {{śląsk|[[plaskaty]]}}
  1344. płaszcz
    : (1.1) {{śląsk|[[mantel]]}}
  1345. płoszczyca
    : (1.1) {{śląsk}} ''(Śląsk Cieszyński)'' {{ent}} [[pluskwa]]<ref>{{źródło|tytuł=''O bogactwie i piękności polskiego języka Ślązaków''|miejsce=Opole|rok=1894|strony=21}}</ref>, [[owad]] [[z]] [[gatunek|gatunku]] [[pluskwa domowa]], {{nazwa systematyczna|Cimex lectularius|ref=tak}}; {{wikipedia|pluskwa domowa}}
  1346. přiroda
    : (1.1) {{śląsk}} [[przyroda]], [[natura]]
  1347. racka
    : (1.1) {{ornit}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{nazwa systematyczna|Sterna hirundo|ref=tak}}, [[rybitwa]]
  1348. radiónka
    : (1.1) {{kraw}} {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[beret]]
  1349. radyjo
    : (1.1) {{śląsk}} [[radio]]
  1350. rafa
    : (1.4) {{daw}} {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=242}}</ref> [[urządzenie]] ([[żelazny]] [[grzebień]]) [[do]] [[obrywanie|obrywania]] [[główka|główek]] [[len|lnu]]
  1351. rajzefiber
    * uważane też za {{śląsk}}<ref name=slask/>
  1352. rajzyfiber
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=242}}</ref> {{zob|[[rajzefiber]]}}
  1353. rata
    : (1.1) {{śląsk|[[abcalong]]}}
  1354. rest
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dług]]
  1355. reszt
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dług]]
  1356. resztka
    : (1.1) [[reszta]], [[pozostałość]]; {{śląsk|[[ożmytek]]}}
  1357. reta
    : (1.1) {{śląsk}} {{bot}} [[marzanka polna]]<ref name="Lech">Danuta Lech-Kirstein, ''Świat wartości w śląskich nazwach geograficznych'', „Polonistyka. Innowacje” nr 2/2015, s. 108.</ref>
  1358. rety
    : (1.1) [[o rety]][[!]], [[ojej]][[!]], [[rany]][[!]]; {{śląsk|[[materyja]]}}; {{poznań}} [[łe jery]]
  1359. reński
    : (2.1) [[floren]], [[gulden]], {{śląsk|[[ryński]]}}, {{śląsk|[[ryńszczok]]}}
  1360. robić
    : (1.1) [[fabrykować]], [[produkować]], [[przetwarzać]], [[sporządzać]], [[wytwarzać]]<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>; {{śląsk|[[ónaczyć]]}}
  1361. rodzina
    : (1.2) [[ród]], [[klan]], {{śląsk|[[familio]]}}
  1362. rok
    : (1.4) {{śląsk}} [[spódnica]]
  1363. rolnik
    : (1.1) [[chłop]], [[farmer]], [[fellach]], [[gazda]], [[kolon]], [[najmita]], [[plantator]], [[ranczer]], [[hodowca]], [[kosiarz]], [[młocarz]], [[ogrodnik]], [[oracz]], [[siewca]], [[żniwiarz]]<ref>{{USJPonline}}</ref>, {{śląsk|[[siedlok]]}}
  1364. rompelkamera
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=246}}</ref> [[pralnia]]
  1365. rosbanka
    : (1.1) {{śląsk}} {{archit}} [[przemysłowy|przemysłowa]] [[kolej]] [[konny|konna]]
  1366. rosół
    : (1.1) [[bulion]]; {{śląsk|[[nudelzupa]]}}, {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[polywka]]
  1367. rouza
    : (1.1) {{śląsk}} [[róża]]
  1368. rozmarasić
    : (1.1) {{śląsk}}/{{góry}} [[rozmazać]], [[rozsmarować]]
  1369. rozmawiać
    : (1.1) [[mówić]], [[paktować]], [[konwersować]], [[dyskutować]], [[prowadzić]] [[dialog]] / [[konwersacje]] / [[rozmowa|rozmowę]], [[relacjonować]], {{śląsk|[[gwarzić]]}}, {{śląsk|[[gwarzyć]]}}
  1370. rozporek
    : (1.1) {{śląsk|[[bontek]]}}
  1371. rozstać się z życiem
    : (1.1) [[umrzeć]], [[skonać]], [[zemrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1372. roztomaity
    : (1.1) {{śląsk}} [[różny]]
  1373. rubinek
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[pachołek]]
  1374. rybnik
    : (1.2) {{śląsk}} [[staw]] [[rybny]]<ref name="śląsk"/>
  1375. ryma
    : (1.1) {{śląsk}} [[katar]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[grypa]]
  1376. rynnik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[kocioł]] [[na]] [[trzy|trzech]] [[noga]]ch
  1377. ryński
    : (2.1) {{numizm}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[reński]]
  1378. ryńszczok
    : (1.1) {{numizm}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[reński]]
  1379. rzadny
    : (1.1) {{śląsk}} [[brzydki]]
  1380. rzezać
    : (1.1) {{przest}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[ciąć]] [[na]] [[część|części]], [[rżnąć]]
  1381. rzić
    : (1.1) {{śląsk}} [[dupa]], [[tyłek]]
  1382. rzykać
    : (1.1) {{śląsk}} [[modlić się]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[odmawiać]] ([[modlitwa|modlitwę]])
  1383. rzyć
    * inna pisownia: {{śląsk|[[rzić]]}}
  1384. rząd
    : (1.4) [[kolumna]], [[wiersz]], [[szereg]]; {{śląsk|[[raja]]}}
  1385. rómel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=248}}</ref> [[odpust]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="slask"/> [[kram]]
  1386. również
    : (1.1) [[też]], [[także]], [[i]], {{śląsk|[[aji]]}}
  1387. ręgulec
    : (1.1) [[wałek]]; {{śląsk|[[nudelkula]]}}
  1388. rżebrzyna
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=250|hasło=rżebrzyny}}</ref> [[drabina]] [[stanowić|stanowiąca]] [[element]] [[rżebrzyniak]]a
  1389. rżebrzyniak
    : (1.1) {{śląsk}} [[wóz drabiniasty]] [[do]] [[zwózka|zwózki]] [[żyto|żyta]]<ref>{{Podgórscy2008|strony=250|hasło=rżebrzyniak}}</ref>
  1390. safanduła
    : (1.1) [[niedojda]], [[ciamajda]], [[ciapa]], [[fajtłapa]], [[niezdara]], [[fujara]], [[oferma]], [[niedołęga]], [[gamoń]]; {{śląsk|[[borok]], [[ciućmok]]}}
  1391. salceson
    : (1.1) {{daw}} [[abucht]], {{warszawa|[[salcefix]]}}, {{śląsk|[[prezwoszt]], [[preswuszt]]}}, {{białystok|[[cwaniak]]}}, ''reg. kaszub.'' [[blutka]], [[krwawô]] ''(czarny salceson)''
  1392. sam
    : (3.1) {{starop}} ''dziś'' {{śląsk}} [[tu]]
  1393. samolot
    : (1.1) {{przest}} [[aeroplan]]; {{śląsk|[[fliger]]}}; {{poet}} [[stalowy ptak]]
  1394. sałasz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[górski|górska]] [[hala]] [[być|będąca]] [[pastwisko|pastwiskiem]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek"/><ref name="Wronicz2010"/> [[górski|górska]] [[szopa]] [[dla]] [[owca|owiec]]
  1395. sałasznik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[właściciel]] [[sałasz]]u
  1396. sałatka ziemniaczana
    : (1.1) {{śląsk}} [[szałot]]
  1397. sałaśniok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[rodzaj]] [[ziemniak]]a [[otrzymywać|otrzymywanego]] [[przez]] [[chłop]]ów [[za]] [[oddawać|oddawanie]] [[sałasz]]ów [[pod]] [[zalesienie]] [[w]] [[XIX]] [[wiek]]u
  1398. seblykać się
    : (1.1) {{śląsk}} {{poznań}} {{przest}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=seblykać się}}</ref> [[rozbierać się]]
  1399. sejmować
    : (2.1) {{śląsk}} [[zdejmować]]
  1400. siabel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=254}}</ref> [[stóg]]
  1401. siadać
    : (1.1) [[zajmować]] ([[swój|swoje]]) [[miejsce]] (''dotyczy kina, teatru itp.''), {{śląsk|[[zicać]]}}
  1402. siedlok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[gospodarz]], [[rolnik]]
  1403. sikać
    : (1.1) [[oddawać]] [[mocz]], [[załatwiać się]], [[siurać]], [[siusiać]]; {{eufem}} [[załatwiać mały interes]], [[odcedzać kartofle]]; {{grub}} [[lać]], [[odlewać się]]; {{wulg}} [[szczać]]; {{infant}} {{śląsk|[[ciulać]]}}
  1404. siniak
    : (1.1) [[krwiak]], [[śliwa]], [[śliwka]], [[stłuczenie]], [[limo]], {{wulg}} [[pizda]], {{poznań|[[binks]], [[binol]]}}, {{śląsk|[[ojla]]}}
  1405. siusiak
    : (1.1) [[penis]], {{wulg}} [[chuj]], {{wulg}} [[fiut]], [[wacek]], {{wulg}} [[kutas]]; {{śląsk|[[ciulka]]}}, {{śląsk|[[ciulok]]}}, {{śląsk|[[ciuloczek]]}}
  1406. siyrotka
    : (1.1) {{śląsk}} [[sierotka]]
  1407. skarbczyk
    : (1.2) {{śląsk}} [[książeczka do nabożeństwa]]
  1408. skarpetka
    : (1.1) {{śląsk|[[fuzekla]]}}
  1409. sklep
    : (1.2) {{daw}} {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online}}</ref>, {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=256}}</ref> [[piwnica]]
  1410. sknera
    : (1.1) [[sknerus]], [[skąpiec]], [[kutwa]], [[skąpiradło]], [[dusigrosz]], [[mrzygłód]], [[liczykrupa]], [[wędzigrosz]], [[gównojad]], [[centuś]], [[chytrus]], [[chciwiec]], [[harpagon]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}, {{śląsk|[[sknyra]]}}, {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[nienażraniec]], [[żyżmóń]]; {{przest}} [[żminda]], [[żyd]]
  1411. sknerus
    : (1.1) [[sknera]], [[skąpiec]], [[kutwa]], [[skąpiradło]], [[dusigrosz]], [[mrzygłód]], [[liczykrupa]], [[wędzigrosz]], [[gównojad]], [[centuś]], [[chytrus]], [[chciwiec]], [[harpagon]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żminda]], [[żyd]]
  1412. sknyra
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[sknera]]
  1413. skocza
    : (1.1) {{śląsk}} [[panna]] [[z]] [[dziecko|dzieckiem]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1414. skoczka
    : (1.1) {{śląsk}} {{ent}} [[pchła]]<ref>{{źródło|autor=Rudzki, Ig|tytuł=''Baczność gospodarze! Niszczenie skoczki (pchły) na kapuście'', Nowiny Codzienne, nr 121, 28 V 1929|miejsce=Opole|strony=3}}</ref>
  1415. skonać
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1416. skoruśniak
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=257}}</ref> {{bot}} [[jarzębina]]
  1417. skrepnąć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=257}}</ref> [[umrzeć]], [[zdechnąć]]
  1418. skrzynia
    : (1.1) [[kufer]]; {{reg}} [[kista]], [[kasta]]; {{przest}} [[arka]]; {{śląsk|[[tróchła]]}}, {{śląsk|[[trówła]]}}
  1419. skrzynka pocztowa
    : (1.1) {{śląsk|[[brifkastla]]}}
  1420. skrzypce
    : (1.1) {{śląsk|[[chuśle]]}}, {{śląsk|[[hóśle]]}}, {{śląsk|[[huśle]]}}
  1421. skyrs
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[z powodu]]
  1422. skąpiec
    : (1.1) [[sknera]], [[sknerus]], [[kutwa]], [[skąpiradło]], [[dusigrosz]], [[mrzygłód]], [[liczykrupa]], [[wędzigrosz]], [[gównojad]], [[centuś]], [[chytrus]], [[chciwiec]], [[harpagon]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}} [[nienażraniec]]; {{przest}} [[żminda]], [[żyd]]
  1423. slechta
    : (1.1) {{śląsk}} [[nieużyteczny|nieużyteczna]] [[warstwa]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1424. smak
    : (1.2) {{śląsk|[[szmak]]}}
  1425. smarkacz
    : (1.1-2) [[szczeniak]], [[gówniarz]], {{śląsk|[[gid]]}}, {{śląsk|[[gizd]]}}
  1426. smażonka
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[jajecznica]]<ref>[http://sjp.pwn.pl/szukaj/smażonka.html sjp.pwn.pl]</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} {{kulin}} [[grzyb]]y [[zasmażać|zasmażane]] [[z]] [[jajko|jajkami]]
  1427. smażylnica
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[jajecznica]]<ref name="wwrminr"> [http://www.minrol.gov.pl/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-slaskie/Wajecznica-smazylnica-czyli-jajecznica-po-cieszynsku www.minrol.gov.pl]</ref>
  1428. smoczek
    : (1.1) [[gryzaczek]], {{zgrub}} [[smok]]; {{kraków|[[cumel]], [[cumelek]]}}; {{lwów|[[pypka]]}}; {{poznań|śląsk|[[nupel]]}}; {{śląsk|[[nuplik]], [[gryzok]]}}; {{poznań|[[nupelek]]}}
  1429. smrodzić
    : (1.2) {{posp}} {{wulg}} [[pierdzieć]]; [[puścić bąka]], [[puszczać gazy]], {{śląsk|[[dżistać]]}}, [[prukać]]
  1430. smutek
    : (1.1) [[melancholia]], [[przygnębienie]], {{śląsk|[[lankor]]}}
  1431. smutno
    : (1.1) [[nieszczęśliwie]], [[niewesoło]]; {{śląsk|[[otryntno]]}}
  1432. snoci
    : (1.1) {{śląsk}} [[ponoć]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>, [[podobno]]
  1433. sobą
    : (1.1) {{śląsk|[[sobóm]]}}
  1434. somsiad
    : (1.1) {{śląsk}} [[sąsiad]]
  1435. sowa
    : (1.1) {{śląsk|[[ojla]]}}
  1436. spisewnik
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>Norbert Bonczyk, Wincenty Ogrodziński (oprac.), ''Stary Kościół Miechowski'', Katowice 1936, str. 186.</ref> [[notatnik]], [[zeszyt]]
  1437. spodziewać się
    : (1.1) [[oczekiwać]], [[liczyć]], [[przewidywać]], {{śląsk|[[pozdować]]}}
  1438. sprawić
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[naprawić]]
  1439. spróbować
    : (1.1) {{śląsk|[[skusić]]}}
  1440. sprężyna
    : (1.1) {{śląsk|[[fedra]]}}
  1441. spólny
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wspólny]]
  1442. srogi
    : (1.2) {{śląsk}} [[duży]], [[ogromny]]
  1443. srokaty
    : (1.1) {{daw}} [[strokaty]], {{śląsk|[[strokaty]]}}
  1444. stacja benzynowa
    : (1.1) [[stacja paliw]], {{pot}} [[cepeen]], {{śląsk|[[tanksztela]]}}
  1445. stajnia
    : (1.1) {{śląsk|[[masztol]]}}, {{śląsk|[[masztal]]}}
  1446. stale
    : (1.1) [[ciągle]], [[non stop]], {{śląsk|[[furt]]}}
  1447. stalowy
    : (1.1) {{śląsk|[[ocelowy]]}}
  1448. starka
    : (1.1) {{śląsk}} [[babcia]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1449. starosek
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziadek]]<ref>Barbara Bartnicka, ''Język i my. 4'', WSiP, Warszawa 1994, s. 43.</ref>
  1450. staroszek
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziadek]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[staruszek]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1451. starość
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[kłopot]], [[zmartwienie]]
  1452. starzyk
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[dziadek]]
  1453. statek
    : (1.5) {{przest}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[zwierzę]]ta [[domowy|domowe]]; [[bydło]]<ref>{{DoroszewskiOnline|hasło=statek}}</ref>
  1454. staw
    : (1.1) [[sadzawka]], [[jeziorko]], [[zbiornik]], {{śląsk|[[rybnik]]}}
  1455. stela
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[stąd]]
  1456. stodiosi
    : (1.1) {{śląsk}} [[jak sto diabłów]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1457. strokaty
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[pstry]]
  1458. stromizna
    : (1.1) {{śląsk|[[grapa]]}}
  1459. stryj
    : (1.1) {{śląsk|[[swok]]}}; {{starop}} [[stryk]]
  1460. stryjenka
    : (1.1) [[ciotka]], {{śląsk|[[stryjno]]}}, [[stryjna]]
  1461. stryjno
    : (1.1) {{śląsk}} [[stryjenka]]
  1462. strzelnica
    : (1.2) {{śląsk|[[szysztof]]}}
  1463. strzoda
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[środa]]
  1464. strzybło
    : (1.1) {{chem}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[srebro]]
  1465. stróm
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[drzewo]]
  1466. stóg
    : (1.1) {{śląsk|[[siabel]]}}
  1467. stąd
    : (1.1) {{śląsk|[[stela]]}}
  1468. suchoty
    : (1.1) [[gruźlica]], {{przest}} [[tuberkuloza]], {{śląsk|[[tubera]]}}
  1469. suć
    : (1.1) {{śląsk}} [[sypać]]
  1470. swat
    : (1.1) {{śląsk|[[namównik]]}}, {{śląsk|[[namownik]]}}
  1471. sweter
    : (1.1) {{śląsk|[[cwiter]]}}
  1472. swok
    : (1.1) {{śląsk}} [[stryj]]
  1473. synek
    : (1.2) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}} [[chłopiec]], [[chłopak]]<ref>{{WroniczSG2010}}</ref>
  1474. synowa
    : (1.1) {{starop|[[snecha]]}}, {{starop|[[sneszka]]}}, {{starop|[[niewiastka]]}}, {{śląsk|[[niewiasta]]}}; {{wikipedia|staropolskie określenia stopnia pokrewieństwa}}
  1475. szac
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=268}}</ref> [[narzeczony]], [[luby]]
  1476. szaket
    : (1.1) {{śląsk}} [[żakiet]]
  1477. szakiet
    : (1.1) {{śląsk}} [[żakiet]]
  1478. szalony
    : (1.1) [[niezrównoważony]], [[impulsywny]], [[nieobliczalny]], [[narwany]], [[niepoczytalny]], [[niespełna]] [[rozum]]u, [[obłąkany]], [[postrzelony]], [[stuknięty]], [[szajbnięty]], [[trzepnięty]], [[walnięty]]; {{śląsk|[[piźnióny]], [[piźniynty]]}}
    : (1.2) [[obłąkany]], [[umysłowo]] [[chory]], [[w]] [[obłęd]]zie, [[nienormalny]]; {{śląsk|[[piźnióny]], [[piźniynty]]}}
  1479. szałot
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[sałatka ziemniaczana]]
  1480. szczerk
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=270}}</ref> [[żwir]]
  1481. szczewik
    : (1.1) {{śląsk}} [[but]]
  1482. szczylać
    : (1.1) {{śląsk}} [[strzelać]]
    : {{śląsk|[[szczylać afa]]}}
  1483. szczylać afa
    : (1.1) {{śląsk}} [[robić małpę]], [[strzelać]] [[głupi]]e [[mina|miny]]
    : (1.1) {{śląsk|[[szczylać macha]]}}
  1484. szczylać macha
    : (1.1) {{śląsk}} [[robić]], [[strzelać]] [[mina|miny]]
    : (1.1) {{śląsk|[[szczylać afa]]}}
  1485. szczyrki
    : (1.1) {{śląsk}} [[nożyczki]]
  1486. szewiec
    : (1.1) {{śląsk}} [[szewc]]
  1487. szklanka
    : (1.1) {{śląsk|[[glaska]]}}, [[stakan]]
  1488. szklok
    : (1.1) {{śląsk}} [[landrynka]]
  1489. szkop
    : (1.1) [[Szkop]], [[fryc]], [[helmut]], [[niemiaszek]], [[Niemiaszek]], [[szwab]]; {{śląsk|[[szwob]]}}
  1490. szlag
    : (1.1) {{śląsk}} [[uderzenie]], [[cios]]
  1491. szlajfa
    : (1.1) {{śląsk}} [[wstęga]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[kokarda]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1492. szlips
    : (1.1) {{śląsk}} ''i'' {{kasz}} [[krawat]]
  1493. szloga
    : (1.1) {{śląsk}} zapora na przejeździe kolejowym
    : (1.2) {{śląsk}} [[brama weselna]]
  1494. szluk
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=274}}</ref> [[łyk]]
  1495. szmaciarz
    : (1.2) {{śląsk|[[haderlok]]}}, {{śląsk|[[handerlok]]}}
  1496. szmak
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[smak]]
  1497. szmata
    : (1.1) [[ścierka]]; {{śląsk|[[hadra]]}}
    : (1.2) [[ciuch]]; {{śląsk|[[hadra]]}}
    : (1.4) [[kurwa]], [[dziwka]]; {{śląsk|[[gónka]]}}, {{śląsk|[[hadra]]}}
  1498. szmatłać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wlać]]
  1499. sznita
    : (1.1) {{kulin}} {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=276}}</ref> [[kromka]]
  1500. sznitloch
    : (1.1) {{bot}} {{kulin}} {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=276}}</ref> [[szczypiorek]]
  1501. szola
    : (1.1) {{śląsk}} [[winda]] [[w]] [[kopalnia|kopalni]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1502. szopa
    : (1.4) {{śląsk}}<ref>Łakomy Ludwik, ''Obrazki z powstań górnośląskich'', Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934, s. 46.</ref> [[kufel]]
  1503. szołdra
    : (1.1) {{śląsk}} {{spoż}} [[szynka]]<ref>{{źródło|tytuł=''O bogactwie i piękności polskiego języka Ślązaków''|miejsce=Opole|rok=1894|strony=18}}</ref>
  1504. szpajcha
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=277}}</ref> [[szprycha]]
  1505. szpajza
    : (1.1) {{śląsk}} [[deser]]
  1506. szporować
    : (1.1) {{śląsk}} [[oszczędzać]]
  1507. szrank
    : (1.1) {{śląsk}}<ref> Korespondencye, „Gazeta Robotnicza” nr 39, Katowice, 1904, str. 3.</ref> [[szafa]]
  1508. sztajger
    : (1.1) {{śląsk}} [[sztygar]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1509. sztof
    : (1.1) {{śląsk}} [[materiał]] ([[np.]] [[na]] [[sukienka|sukienkę]])
  1510. sztreka
    : (1.1) {{gwara}} {{górn}}<ref name="k">{{Kania1995|strony=220}}</ref>, {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref> [[poziomy|poziome]] [[wyrobisko]] [[korytarzowy|korytarzowe]]
  1511. sztrofa
    : (1.1) {{śląsk}} [[kara]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[zwrotka]]
  1512. sztrom
    : (1.1) {{śląsk}} [[prąd]]
  1513. sztrykować
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[robić na drutach]]
  1514. sztućce
    : (1.1) {{śląsk|[[bysztek]]}}
  1515. sztygar
    : (1.1) {{śląsk|[[sztajger]]}}, {{daw}} {{śląsk|[[hutman]]}}
  1516. sztyl
    : (1.1) {{śląsk}} [[trzonek]]
  1517. szucman
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=284}}</ref> [[strażnik]], [[ochroniarz]]
  1518. szwab
    : (1.1) [[fryc]], [[helmut]], [[szkop]]; {{śląsk|[[szwob]]}}
  1519. szwaja
    : (1.2) {{śląsk}} [[stopa]]
  1520. szwestera
    : (1.1) {{śląsk}} [[siostra]]
  1521. szwob
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{pogard}} [[szwab]], [[szkop]]
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{ent}} [[czarny]] [[karaluch]]
  1522. szwoczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[krawcowa]]
  1523. szwyncka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wagary]]
  1524. szwóng
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[rozpęd]]
  1525. szwóngować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[działać]], [[funkcjonować]]
  1526. szybko
    : (1.1) [[prędko]], [[migiem]], [[z górki na pazurki]], {{przest}} [[rychło]]; {{śląsk|[[hóne]], [[hónym]]}}
  1527. szychta
    : (1.1) {{środ}} {{górn}}<ref name=usjp>{{USJPonline|hasło=szychta}}</ref>, {{śląsk}}<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref> [[czas]] [[praca|pracy]] [[jeden|jednej]] [[górnik]]a [[w]] [[kopalnia|kopalni]]
  1528. szykowny
    : (1.3) {{śląsk}} [[ładny]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
    : (1.4) {{śląsk}} [[sprawny]], [[zaradny]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1529. szyld
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[daszek]] [[u]] [[czapka|czapki]]
  1530. szymrzikować
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[szeleścić]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[narzekać]], [[utyskiwać]]
  1531. szyndzioł
    : (1.1) {{bud}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[gont]]
  1532. szysztof
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{wojsk}} [[strzelnica]]
  1533. słonina
    : (1.1) [[sadło]], [[szperka]], [[szpek]], {{śląsk|[[szpyrka]]}}
  1534. słoń
    : (1.1) {{przest}} [[elefant]], {{śląsk|[[elefant]]}}
  1535. słósznie
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[poważnie]], [[przyzwoicie]]
  1536. taboret
    : (1.1) {{poznań|śląsk|[[ryczka]]}}, {{śląsk|[[hoker]]}}
  1537. tacik
    : (1.1) {{śląsk}} [[ojciec]], [[tato]]<ref name=miodek>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[dziadek]]<ref name=miodek />
    : (1.3) {{śląsk}} [[stary|starszy]] [[człowiek]]<ref name=miodek />
  1538. talerz
    : (1.1) {{śląsk|[[talyrz]]}}
  1539. tanksztela
    : (1.1) {{śląsk}} [[stacja benzynowa]]
  1540. tarnina
    : (1.1) [[tarka]], [[tarń]], [[śliwa tarnina]], {{śląsk|[[torka]]}}
  1541. tartak
    : (1.1) {{śląsk|[[zegewerk]]}}, {{śląsk|[[piła]]}}
  1542. tasza
    : (1.2) {{śląsk}} [[torba]]
    : (1.2) {{śląsk|[[tasia]], [[taśka]]}}
  1543. taszczyć
    : (1.1) [[dźwigać]]; {{śląsk|[[ciorać]]}}
  1544. taśka
    : (1.1) {{śląsk}} [[torebka]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1545. tela
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[tyle]]
  1546. tisztuch
    : (1.1) {{śląsk}} [[obrus]]
  1547. torka
    : (1.1) {{bot}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> {{nazwa systematyczna|Prunus spinosa|L.|ref=tak}} [[tarnina]]
  1548. tołtynhala
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=294}}</ref> [[prosektorium]]
  1549. traf
    : (1.1) [[przypadek]], [[zbieg okoliczności]], {{śląsk|[[cufal]]}}
  1550. tramwaj
    : (1.1) {{śląsk|[[banka]]}}; {{poznań|[[bimba]], [[trambimba]]}}
  1551. trangiel
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[napiwek]]
  1552. trefić
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[trafić]]
  1553. trefl
    : (1.1) [[żołądź]], {{śląsk|[[krojc]]}}
  1554. trojniczek
    : (1.1) {{numizm}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="gazetacodzienna">[http://gazetacodzienna.pl/artykul/kultura/co-tydziyn-po-naszymu-na-tyn-nowy-rok-powinszowac-wszeckim-to-nima-przeca-grzych gazetacodzienna.pl]</ref> [[pół]] [[cent]]a, [[trzy]] [[grosz]]e
    : (1.2) {{lud}} {{śląsk}} [[gałązka]] [[świerk]]u [[lub]] [[jodła|jodły]] [[ofiarowywać|ofiarowywana]] [[podczas]] [[tzw.]] [[połazy|połazów]]<ref name="macierzczynne">[http://www.macierz.czynne24.net/archives/686 www.macierz.czynne24.net]</ref>
  1555. tropić
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[martwić]], [[boleć]]
  1556. trumna
    : (1.1) {{eufem}} [[cztery deski]], [[drewniana jesionka]], [[drewniany szlafrok]], [[sosnowa jesionka]], [[dębowa kamizelka]]<ref>Anna Dąbrowska ''Eufemizmy współczesnego języka polskiego'', Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1993, ISBN 8322910088, s. 106</ref>, [[drewniany garnitur]]; {{daw}} [[skrzynka]]; {{śląsk|[[tróchła]]}}, {{śląsk|[[trówła]]}}
  1557. truteń
    : (1.1) {{śląsk|[[trąt]]}}; {{przest}} [[trąd]], {{przest}} [[trut]]
  1558. tryngiel
    : (1.1) {{daw}} [[tryngielt]]<ref name="k"/>, {{daw}} [[tryngield]]<ref name="k"/>, {{daw}} [[trynkgield]]<ref name="k"/>, {{daw}} [[trangielt]]<ref name="k"/>, {{daw}} [[trengiel]]<ref name="k"/>, {{daw}} [[trynkał]]<ref name="k"/>, {{śląsk|[[trangiel]]}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>
  1559. tryźnić
    : (1.1) {{śląsk}} [[tyranizować]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1560. trzepak
    : (1.1) {{śląsk|[[klopsztanga]]}}, {{poznań|[[sztender]]}}
  1561. trzymać
    : (1.1) [[dzierżyć]], {{śląsk|[[dzierżeć]]}}
  1562. tróhła
    : (1.1) {{śląsk}} [[trumna]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1563. trójniczek
    : (1.1) {{numizm}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[pół]] [[cent]]a, [[trzy]] [[grosz]]e
  1564. trąt
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=295}}</ref> [[truteń]]
  1565. tubera
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=297}}</ref> [[gruźlica]]
  1566. tuberkuloza
    : (1.1) [[gruźlica]]; {{przest}} [[suchoty]]; {{śląsk|[[tubera]]}}
  1567. tukej
    : (1.1) {{śląsk}} [[tutaj]]
  1568. tulipan
    : (1.1) {{śląsk|[[tulp]]}}
  1569. tulp
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=297}}</ref> [[tulipan]]
  1570. tulpa
    : (1.1) {{śląsk}} [[tulipan]]
  1571. tunfisz
    : (1.1) {{icht}} {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=297}}</ref> [[tuńczyk]]
  1572. tuńczyk
    : (1.1) {{śląsk|[[tunfisz]]}}
  1573. tygel
    : (1.1) {{śląsk}} [[patelnia]]
  1574. tyjater
    : (1.1) {{śląsk}} [[teatr]]
  1575. tytka
    : (1.1) {{poznań}}<ref>{{Gruchmanowa1997online|hasło=tytka}}</ref>, {{łódź}}<ref name=slownik>{{Bieńkowska2007|strony=284|hasło=tytka}}</ref>, {{śląsk}} [[torebka]] [[papierowy|papierowa]], [[kawałek]] [[papier]]u [[spiralnie]] [[zwinąć|zwinięty]] – [[opakowanie]] [[na]] [[cukierek|cukierki]]
  1576. tyż
    : (1.1) {{śląsk}} [[też]]
  1577. ubikacja
    : (1.1) [[toaleta]], [[latryna]], [[ustęp]], [[wychodek]]; {{śląsk|[[haziel]]}}; {{grub}} [[sracz]], [[kibel]], [[klop]], [[bardacha]]; {{eufem}} [[miejsce potrzebne]], [[miejsce sekretne]]
  1578. ubiór
    : (1.1) [[ubranie]], [[strój]], [[odzież]], [[odzienie]], [[szata]], [[kreacja]]; {{śląsk|[[przioblyczka]]}}
  1579. uciekać
    : (1.1) [[pierzchać]], [[rejterować]], [[czmychać]], [[wydostawać się]], [[ewakuować]], [[uchodzić]], {{śląsk|[[pomykać]]}}; {{pot}} [[wiać]], [[znikać]], [[zmiatać]]; {{wulg}} [[spieprzać]]; {{wulg}} [[spierdalać]]
  1580. uczeń
    : (1.1) [[student]], [[słuchacz]], [[uczniak]], [[adept]], [[elew]]; {{śląsk|[[żoczek]]}}
  1581. uderzyć
    : (1.1) {{pot}} [[walnąć]], {{śląsk|[[piznóć]]}}
    : (2.1) {{śląsk|[[piznóć]]}}
  1582. udziełać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zrobić]]
  1583. ufajdolić
    : (1.1) {{śląsk}} [[ubrudzić]]
  1584. ufifrać się
    : (1.1) {{śląsk}} [[pobrudzić się]]
  1585. ujec
    : (1.1) {{starop}}<ref name="Klemensiewicz">Zenon Klemensiewicz, ''Historia języka polskiego'', PWN, Warszawa 2002, s. 126.</ref> ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[brat]] [[matka|matki]], [[wuj]]
  1586. ujek
    : (1.1) {{śląsk}} [[wujek]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  1587. ukidać się
    : (1.1) {{śląsk}} [[poplamić się]]
  1588. ukraść
    : (1.1,2) [[obrabować]], [[porwać]], [[przywłaszczyć]], [[zagarnąć]], [[zawłaszczyć]], [[zrabować]]; {{pot}} [[capnąć]], [[chapnąć]], [[drapnąć]], [[gwizdnąć]], [[podiwanić]], [[podpieprzyć]], [[podprowadzić]], [[podwędzić]], [[podwinąć]], [[rąbnąć]], [[walnąć]], [[zaiwanić]], [[zajumać]], [[zakosić]], [[zarąbać]], [[zgarnąć]], [[zwędzić]], [[zwinąć]]; {{śląsk|[[dychnóć]]}}
  1589. umfal
    : (1.1) {{śląsk}} [[wypadek]], [[nieszczęśliwy|nieszczęśliwe]] [[zdarzenie]]
  1590. umrzeć
    : (1.1) [[skonać]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1591. unfal
    : (1.1) {{śląsk}} [[wypadek]]<ref>Joanna Furgińska, ''Ślónsko godka'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, ISBN 978–93–01–16438–6</ref>
  1592. unterhoze
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=302}}</ref> [[kalesony]]
  1593. unterok
    : (1.1) {{śląsk}} [[halka]]
  1594. upa
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziadek]]
  1595. upał
    : (1.1) [[gorąc]], [[gorąco]], [[patelnia]], [[skwar]], [[spiekota]], [[ukrop]], [[war]], [[żar]], {{reg}} [[hyca]], {{śląsk|[[hica]]}}
  1596. urlop
    : (1.1) [[wolne]]; {{śląsk|[[orlab]]}}
  1597. urodziwy
    : (1.1) [[ładny]], [[przystojny]], [[kształtny]]; {{śląsk|[[nadobny]]}}, {{śląsk|[[szwarny]]}}, {{śląsk|[[gryfny]]}}
  1598. urwis
    : (1.1) [[ananas]], [[andrus]], [[diabełek]], [[gagatek]], [[gałgan]], [[hultaj]], [[huncwot]], [[łobuz]], [[łobuziak]], [[nicpoń]], [[psotnik]], [[urwipołeć]], [[urwisz]], [[ziółko]]; {{śląsk|[[łabisz]]}}
  1599. urwisko
    : (1.1) [[brzeg wysoki]], [[faleza]], [[klif]], [[skarpa]], {{śląsk|[[grapa]]}}
  1600. ustawicznie
    : (1.1) [[uporczywie]], {{śląsk|[[furt]]}}
  1601. utyskiwać
    : (1.1) {{śląsk|[[szymrzikować]]}}
  1602. uwierać
    : (1.1) {{śląsk|[[zjimać]]}}
  1603. : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[już]]
  1604. w górę
    : (1.1) [[do góry]]; {{śląsk|[[hore]]}}
  1605. wadzić
    : (2.1) {{przest}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[kłócić się]]
  1606. wagary
    : (1.1) [[wagarowanie]], [[ucieczka]] [[z]] [[lekcja|lekcji]]; {{poznań|[[blałka]], [[blauka]]}}; {{śląsk|[[baje]], [[szwyncka]]}}; {{daw}} [[żmudy szkolne]]
  1607. wahować
    : (1.1) {{śląsk}} [[pilnować]]
  1608. wajco
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=305}}</ref> [[jajko]], [[jajco]]
  1609. wajecznica
    : (1.1) {{śląsk}} {{kulin}} [[jajecznica]]<ref name="wwrminr"> [http://www.minrol.gov.pl/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-slaskie/Wajecznica-smazylnica-czyli-jajecznica-po-cieszynsku www.minrol.gov.pl]</ref>
  1610. wancka
    : (1.1) {{ent}} {{śląsk}} [[pchła]]
    : (1.2) {{ent}} {{śląsk}} [[pluskwa]]<ref>''Korespondencye'', Gazeta Robotnicza nr 39, Katowice 18 V 1904, str. 3;</ref>
    : (1.3) {{ent}} {{śląsk}} [[wesz]]
  1611. wandzka
    : (1.1) {{ent}} {{śląsk}} [[pchła]]
    : (1.2) {{ent}} {{śląsk}} [[pluskwa]]
    : (1.3) {{ent}} {{śląsk}} [[wesz]]
  1612. warzyć
    : (1.2) {{daw}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[gotować]]
  1613. waserlajtung
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=307}}</ref> [[wodociąg]]
  1614. waserlajtóng
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=307}}</ref> {{zob|[[waserlajtung]]}}
  1615. waserwaśka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=307}}</ref> [[poziomica]]
  1616. waserwoga
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=307}}</ref> [[poziomica]]
  1617. waszkorb
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=307}}</ref> [[kosz]] [[na]] [[brudny|brudną]] [[odzież]] [[przeznaczony|przeznaczoną]] [[do]] [[pranie|prania]]
  1618. watral
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[gruby]] [[kij]]
  1619. watrol
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[gruby]] [[kij]]
  1620. wałek do ciasta
    : (1.1) {{śląsk|[[nudelkula]]}}; {{daw}} [[ręgulec]]
  1621. wałęsać się
    : (1.1) [[snuć się]], [[wędrować]], [[włóczyć się]], [[szwendać się]], {{daw}} [[szwędrać się]], {{daw}} [[szwendrać się]], {{daw}} {{rzad}} [[szwędać się]]; {{śląsk|[[mackać sie]]}}
  1622. wciepować
    : (1.1) {{śląsk}} [[wrzucać]]<ref>[http://www.radioprzyjazn.eu/index.php?go=15 Zrozumieć Ślązaka… czyli mini słownik]</ref>
  1623. wczas
    : (2.1) {{śląsk}} [[wcześnie]]<ref name="sgp">{{KarłowiczSGP1900|hasło=Wczas|tom=6: U–Ż|strony=82}}</ref>
  1624. wedle
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[obok]]
  1625. weka
    : (1.1) [[bułka wrocławska]], {{warszawa|[[bułka paryska]]}}, {{łódź|[[angielka]]}}, {{poznań|[[kawiorek]], [[kawiorka]]}}, {{śląsk|[[francuz]]}}, {{białystok|[[baton]]}}
  1626. wesele
    : (1.1) {{żart}} [[weselisko]], {{śląsk|[[wiesieli]]}}
  1627. westa
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamizelka]]
  1628. wesz
    : (1.1) [[menda]]; {{poznań|[[peja]]}}; {{śląsk|[[wandzka]]}}, [[wancka]]
  1629. wiadro
    : (1.1) {{daw}} [[ceber]]; {{poznań|[[wymborek]], [[węborek]]}}; {{śląsk|[[ajmer]]}}, {{śląsk|[[amper]]}}
  1630. wiać
    : (1.1) [[dąć]]; {{śląsk|[[cióngnóć]]}}
  1631. wic
    : (1.1) {{śląsk}} [[dowcip]]
  1632. widołka
    : (1.1) {{śląsk}} [[widelec]]
  1633. wiec
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[rzecz]], [[sprawa]]
    : (2.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[rzecz]], [[przedmiot]]
  1634. wiela
    : (1.1) {{śląsk}} [[ile]]
  1635. wielkolud
    : (1.2) [[olbrzym]], [[gigant]], [[goliat]], [[kolos]], [[nieułomek]], [[mocarz]]; {{pot}} [[chłop jak dąb]], [[drągal]], [[dryblas]]; {{przest}} [[waligóra]], [[wyrwidąb]]; {{śląsk|[[hasztabiga]]}}
  1636. wieś
    : (1.1) {{przest}} [[sioło]]; {{pot}} [[wioska]]; {{pot}} {{lekcew}} [[wioszczyna]]; {{pot}} {{pogard}} [[wiocha]]; {{śląsk|[[dziedzina]]}}
  1637. wigilia
    : (1.3) [[wieczerza wigilijna]], [[kolacja]] [[wigilijny|wigilijna]]; {{śląsk|[[wilijo]]}}
    :: {{śląsk|[[wilijo]]}} {{f}}
  1638. wiksa
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[pasta do butów]]
  1639. wista
    : (1.1) {{śląsk}} [[kamizelka]]
  1640. wizytkarta
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=311}}</ref> [[wizytówka]]
  1641. wizytówka
    : (1.1) [[bilet]] [[wizytowy]], [[karta]] [[wizytowy|wizytowa]], karta [[biznesowy|biznesowa]], karta firmowa, {{śląsk|[[wizytkarta]]}}
  1642. wiązka
    : (1.1) [[pęk]], [[snopek]], {{śląsk|[[ociepka]]}}
  1643. woda mineralna
    : (1.1) {{pot}} [[mineralka]], {{śląsk|[[zelter]]}}
  1644. wodociąg
    : (1.1) {{śląsk|[[waserlajtung]]}}
  1645. wodzianka
    : (1.1) {{śląsk|[[wodźůnka]]}}
  1646. wodzionka
    : (1.1) {{śląsk}} [[potrawa]] [[z]] [[czerstwy|czerstwego]] [[chleb]]a, [[czosnek|czosnku]], [[tłuszcz]]u [[zwierzęcy|zwierzęcego]] [[oraz]] [[wrzątek|wrzątku]]; {{wikipedia}}
  1647. wojak
    : (1.1) [[wojskowy]], [[żołnierz]], {{śląsk|[[wojok]]}}
  1648. wojok
    : (1.1) {{śląsk}} [[żołnierz]], [[wojak]]
  1649. wokół
    : (1.1) [[wokoło]], [[wkoło]], {{śląsk|[[kole]]}}
  1650. woniączka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=312}}</ref> [[wódka]]
  1651. wopno
    : (1.1) {{śląsk}} [[wapno]]
  1652. worek
    : (1.1) [[sak]], [[sakwa]], [[mieszek]], [[miech]], {{śląsk|[[bojtel]]}}
  1653. wołowina
    : (1.1) [[wołowe]]; {{śląsk|[[owiynzina]]}}
  1654. wołowy
    : (1.1) [[woli]]; {{śląsk|[[owiynzi]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[owiynzi]]}}
  1655. wschód
    : (1.1) {{śląsk|[[wychód]]}}
  1656. wszycko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wszystko]]
  1657. wszystko
    : (1.1) [[całość]], [[ogół]], [[komplet]], [[całokształt]]; {{śląsk|[[wszycko]]}}
  1658. wuj
    : (1.1) [[wujek]], {{reg}} [[wujo]], {{śląsk|[[ujec]]}}, {{śląsk|[[ujek]]}}
  1659. wujek
    : (1.1) [[wuj]], {{śląsk|[[ujek]]}}
  1660. wuszt
    : (1.1) {{śląsk}} [[kiełbasa]]
  1661. wychód
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wschód]]
  1662. wydać ostatnie tchnienie
    : (1.1) [[umrzeć]], [[skonać]], [[zemrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1663. wydzierżeć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wytrzymać]]
  1664. wygon
    : (1.1) {{śląsk|[[wygón]]}}
  1665. wyjgwajzer
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=316}}</ref> [[drogowskaz]]
  1666. wykitować
    : (2.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1667. wykorkować
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać ducha]], [[oddać Bogu ducha]] / [[oddać duszę Bogu]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1668. wymawiać
    : (1.2) [[wypominać]], {{śląsk|[[wyczytać]]}}
  1669. wymienka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=317}}</ref> [[dożywocie]]
  1670. wymleć
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name=slask>{{Podgórscy2008|strony=317}}</ref> [[potłuc]], [[stłuc]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name=slask/> {{przen}} [[uciec]]
  1671. wyngloszpyr
    : (1.1) {{śląsk}} {{pot}} [[osoba]] [[wykradać|wykradająca]] [[węgiel]] [[z]] [[pociąg]]ów [[towarowy]]ch
  1672. wypominki
    : (1.1) {{śląsk|[[zalecki]], [[zolycki]]}}
  1673. wyprowadzić
    : (1.4) {{śląsk|[[wyżąć]]}}
  1674. wypędzić
    : (1.1) {{śląsk|[[wyżąć]]}}
  1675. wypłata
    : (1.2) [[honorarium]], [[pensja]], [[wynagrodzenie]], [[zarobek]]; {{śląsk|[[geldtag]], [[geltak]]}}
  1676. wyrch
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[wierch]], [[szczyt]] [[wzniesienie|wzniesienia]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009"/><ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[góra]], [[powierzchnia]]
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek"/><ref name="Wronicz2010"/> [[strych]]
    : (1.4) {{śląsk}}<ref name="Milerski2009"/><ref name="Wronicz2010"/> [[teren]] [[kopalnia|kopalni]] [[ponad]] [[powierzchnia|powierzchnią]] [[ziemia|ziemi]]
  1677. wyskubek
    : (1.1) [[wydzirki]], [[wyszkubki]], [[pierzajki]], [[pierzoki]], [[pierzawka]], [[pirzawka]], [[pierzorki]], [[piórnik]], [[pierzok]], [[pierzaczki]], [[szkubki]], {{śląsk|[[szkubanie]]}}, [[froncka]]
    : (1.2) {{reg}} ''wielkop.'' [[tłuka]], {{śląsk|[[federbal]], [[fyjderbal]], [[nołwara]]}}
  1678. wytrzymać
    : (1.1) [[obstawać]], [[trwać]], [[wytrwać]], [[przecierpieć]], [[przetrwać]], [[przetrzymać]], {{pot}} [[przeżyć]], [[ścierpieć]], [[wytrwać]], [[znieść]], {{przest}} [[zdzierżyć]]<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>; {{śląsk|[[obstoć]]}}, {{śląsk|[[wydzierżeć]]}}
  1679. wyzionąć ducha
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[oddać ducha]], [[oddać duszę Bogu]] / [[oddać Bogu ducha]], [[zasnąć na wieki]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1680. wyżąć
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[wyprowadzić]], [[wypędzić]]
  1681. wzdelkę i wzdłużkę
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=322}}</ref> [[wzdłuż i wszerz]]
  1682. wzdłuż i wszerz
    : (1.1) {{war}} [[wszerz i wzdłuż]]; {{śląsk|[[wzdelkę i wzdłużkę]]}}
  1683. wzniesienie
    : (1.1) {{śląsk|[[grapa]]}}
  1684. wódka
    : (1.1) [[gorzała]], [[gorzałka]], [[okowita]], {{slang}} {{reg}} [[wódzia]], [[bańka]], [[kira]], [[szpachlówa]], [[berbelucha]], [[bania]], [[hara]], [[chira]], [[ćmaga]], [[ślepotka]], {{poznań|[[berbela]]}}; {{zgrub}} [[wóda]]; {{śląsk|[[woniączka]]}}, {{śląsk|[[gorzołka]]}}, {{śląsk|[[gorzoła]]}}; {{warszawa|[[monopolka]]}}
  1685. wójt
    : (1.1) {{śląsk|[[fojt]]}}
  1686. wóz drabiniasty
    : (1.1) [[drabiny]], [[lytrok]], {{śląsk|[[rżebrzyniak]], [[drabiniok]]}}
  1687. włosy
    : (1.1) {{śląsk|[[szkucina]]}}
  1688. włóczęga
    : (1.1) [[obieżyświat]], [[tułacz]], [[chachar]], [[łazik]], [[wagabunda]], [[wędrowiec]], [[włóczykij]], [[tramp]], {{kresy|[[badzinia]]}}, {{kresy|[[bradiaga]]}}, {{kresy|[[bradziaga]]}}, {{śląsk|[[andrus]]}}
  1689. yntka
    : (1.1) {{śląsk}} [[zakręt]]
  1690. z inkszej biksy
    : (1.1) {{śląsk}} [[z innej beczki]]
  1691. z powodu
    : (1.1) [[na skutek]], [[wskutek]], [[dzięki]], [[przez]], {{śląsk|[[skyrs]]}}
  1692. z powrotem
    : (1.1-2) [[abarot]], [[abarotna]], [[nazad]]; {{śląsk|[[curig]]}}, {{śląsk|[[nazod]]}}
  1693. za Bóg zapłać
    : (1.1) [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za darmo]]; {{pot}} [[za darmochę]], [[za friko]], [[za frajer]], [[na ładne oczy]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  1694. za darmo
    : (1.1) [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za Bóg zapłać]]; {{pot}} [[za darmochę]], [[za friko]], [[za frajer]], [[na ładne oczy]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  1695. za darmochę
    : (1.1) [[za friko]], [[za frajer]], [[na ładne oczy]]; [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za Bóg zapłać]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  1696. za facke
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[za darmo]]
  1697. za frajer
    : (1.1) [[za darmochę]], [[za friko]], [[na ładne oczy]]; [[bezpłatnie]], [[darmo]], [[darmowo]], [[gratis]], [[gratisowo]], [[nieodpłatnie]], [[za Bóg zapłać]], [[za darmo]]; {{śląsk|[[za facke]]}}
  1698. zabawa
    : (1.2) [[impreza]], [[potańcówka]], [[bal]], [[prywatka]], [[balanga]], [[party]]; {{poznań|[[labija]]}}, {{śląsk|[[hałdamasz]]}}, {{śląsk|[[hołdamasz]]}}
  1699. zabrudzić
    : (1.1) {{śląsk|[[zakalić]]}}
  1700. zaczekać
    : (1.1) [[poczekać]], {{śląsk|[[doczkać]]}}
  1701. zadek
    : (1.3) {{śląsk}} [[tył]]<ref>{{CzajkowscyKlukowscy1994|strony=32}}</ref>
    : (1.2) [[tyłek]], [[pupa]], [[rzyć]], {{śląsk|[[rzić]]}}, {{wulg}} [[dupa]], {{eufem}} [[cztery litery]], {{eufem}} [[siedzenie]]
  1702. zajrzeć
    : (1.1) {{śląsk|[[pozdrzyć]]}}
  1703. zakalić
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zabrudzić]], [[zmącić]]
  1704. zaloty
    : (1.1) {{pot}} [[podryw]]; {{śląsk|[[zolyty]]}}
  1705. zamtowy
    : (1.1) {{śląsk}} [[aksamitny]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1706. zandol
    : (1.1) {{śląsk}} [[piaskowiec]]
  1707. zaniechać
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zarzucić]], [[porzucić]], [[zostawić]]
  1708. zapalniczka
    : (1.1) {{śląsk|[[fojercojg]]}}; {{środ}} {{uczn}} [[żarmaszyna]]
  1709. zapewne
    : (1.1) {{śląsk|[[isto]]}}
    : (1.2) {{śląsk|[[isto]]}}
  1710. zapusty
    : (1.1) [[ostatki]], [[mięsopust]]; {{reg}} [[zimne zapusty]], {{starop}} [[zaposty]], {{daw}} [[zapust]], {{śląsk|[[duchy]]}}
  1711. zarozki
    : (1.1) {{śląsk}} [[zaraz]], [[za]] [[chwila|chwilę]]
  1712. zarzucić
    : (1.1) {{śląsk|[[zaniechać]]}}
  1713. zasnąć na wieki
    : (1.1) [[umrzeć]]; {{śląsk|[[skrepnąć]]}}; {{przen}} [[odejść]]; {{podn}} [[rozstać się z życiem]], [[przejść na tamten świat]], [[wydać ostatnie tchnienie]], [[wyzionąć ducha]], [[oddać duszę Bogu]] / [[oddać Bogu ducha]], [[oddać ducha]], [[pożegnać się ze światem]], ''o dziecku'' [[powiększyć grono aniołków]]; {{książk}} [[przenieść się na łono Abrahama|przenieść się]] / [[odejść na łono Abrahama]]; {{pot}} {{żart}} [[pójść do Abrahama na piwo]]; {{pot}} [[kopnąć w kalendarz]], [[wykorkować]], [[wykitować]], [[przekręcić się]], [[kojfnąć]]; {{posp}} [[wyciągnąć nogi]] / [[wyciągnąć kopyta]]; {{wulg}} [[odwalić kitę]], {{wulg}} ''i o zwierzętach'' [[zdechnąć]]
  1714. zasłona
    : (1.1) {{śląsk|[[forhang]]}}
  1715. zawierać
    : (1.3) {{śląsk}} [[zamykać]]
  1716. zawsze
    : (1.1) {{daw}} [[zawżdy]], {{śląsk|[[dycki]]}}, {{śląsk|[[wdycki]]}}; [[ciągle]], [[za każdym razem]]
  1717. zazrok
    : (1.1) {{śląsk}} [[dziwak]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[demon]]
    : (1.3) {{śląsk}} [[potwór]]
  1718. zaś
    : (1.2) {{śląsk}} [[znowu]]
  1719. zbrunocony
    : (1.1) {{śląsk}} (''o jedzeniu'') [[zarumieniony]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1720. zdrzadło
    : (1.1) {{śląsk}} [[lustro]], [[zwierciadło]]
  1721. zdzierżeć
    : (1.1) {{śląsk|[[obstoć]]}}, {{śląsk|[[wydzierżeć]]}}
  1722. zegar
    : (1.1) [[czasomierz]], {{śląsk|[[godziny]]}}; {{gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie}} [[zygor]]; {{przest}} [[godzinnik]]
  1723. zegarek
    : (1.1) {{slang}} [[sikora]]; {{śląsk|[[godzinki]]}}
  1724. zegarmistrz
    : (1.1) {{śląsk|[[godziniorz]]}}
  1725. zegewerk
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=332}}</ref> [[tartak]]
  1726. zelter
    : (1.1) {{śląsk}} [[woda mineralna]]
  1727. zeszyt
    : (1.1) [[notatnik]], [[notes]]; {{przest}} [[kajet]]; {{śląsk|[[spisewnik]]}}
  1728. zezowaty
    : (1.1) {{przest}} [[kosooki]]; {{śląsk|[[świdraty]]}}
  1729. zginać
    : (1.1) {{śląsk|[[ogibać]]}}
  1730. ziarenko
    : (1.1) [[ziarnko]], {{śląsk|[[ziorko]]}}
  1731. ziarnko
    : (1.1) [[ziarenko]], {{śląsk|[[ziorko]]}}
  1732. zic
    : (1.1) {{śląsk}} [[siedzenie]]
  1733. zicać
    : (1.1) {{śląsk}} [[siadać]]
  1734. zicherka
    : (1.1) {{śląsk}} [[agrafka]]
  1735. ziemia
    : (1.1) [[grunt]], [[podłoga]]; {{śląsk|[[ziym]]}}
  1736. ziemniaczanka
    : (1.1) [[kartoflanka]]; {{śląsk|[[ziymnioczónka]]}}
  1737. ziemniak
    :: ''określenia gwarowe:'' {{poznań|[[pyra]]}}; {{białystok|[[bulwa]]}}; {{lwów|[[bulba]], [[barabola]]}}; {{śląsk|[[ziymniok]]}}, {{śląsk|[[ziymiok]]}}; ''inne:'' [[bamber]]<ref name="Tomczak125>Lucyna Tomczak, ''Ludowe nazwy ziemniaków i ich odmian'', „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, ''Język a Kultura'', t. 16, Wrocław 2001, s. 125.</ref>, [[bandz]]<ref name="Tomczak125/>, [[brambor]]<ref name="Tomczak125/>, [[bula]]<ref name="Tomczak125/>, [[bulba]]<ref name="Tomczak125/>, [[bundz]]<ref name="Tomczak125/>, [[psianka]]<ref name="Tomczak126>Lucyna Tomczak, ''Ludowe nazwy ziemniaków i ich odmian'', „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, ''Język a Kultura'', t. 16, Wrocław 2001, s. 126.</ref>, [[pszonka]]<ref name="Tomczak126/>, {{daw}} [[kartofla]]<ref name="Tomczak124/>
  1738. ziewać
    : (1.1) {{śląsk|[[zioć]]}}
  1739. zimniaczónka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[nać]] [[ziemniaczany|ziemniaczana]]
  1740. zimozgrziwy
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[wrażliwy]] [[na]] [[zimno]]
  1741. zimzielón
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{bot}} {{nazwa systematyczna|Vinca|ref=tak}}, [[barwinek]]
  1742. ziobro
    : (1.1) {{reg}} (''także'' {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[żebro]]
  1743. ziobrowina
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{kulin}} [[żeberko|żeberka]]
  1744. ziopać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[krzyczeć]] [[na]] [[ktoś|kogoś]], [[wyzywać]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[pożerać]] [[oko|oczyma]]
  1745. ziorko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ziarenko]], [[ziarnko]]
  1746. ziorko do ziorka, a bydzie miorka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka]]
  1747. zioć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ziewać]]
  1748. zista
    : (1.1) {{śląsk}} [[babka]] ([[wypiek]])
  1749. ziym
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[podłoga]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> [[ziemia]], [[grunt]]
  1750. ziymeczka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{pieszcz}} [[ziemia]], [[rola]]
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/> {{pieszcz}} [[ziemia|Ziemia]] [[cieszyński|Cieszyńska]] ([[region]])
  1751. ziymiok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ziemniak]]
    : (1.1) {{śląsk|[[ziymniok]]}}
  1752. ziymniaczysko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{roln}} [[pole]] [[po]] [[wykopać|wykopanych]] [[ziemniak]]ach
  1753. ziymnioczónka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{kulin}} [[kartoflanka]], [[ziemniaczanka]]
  1754. ziymniok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[ziemniak]]
  1755. ziście
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[oczywiście]]
  1756. zjechać
    : (2.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[złajać]]
  1757. zjimać
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[uwierać]], [[boleć]]
  1758. zmarasić
    : (1.1) {{śląsk}} [[zbrudzić]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1759. zmartwienie
    : (1.1) [[kłopot]], [[troska]], [[problem]], [[zgryzota]], [[zaniepokojenie]], {{śląsk|[[starość]]}}
  1760. zmiatać
    : (1.5) {{śląsk|[[cióngnóć]]}}
  1761. zmięk
    : (2.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=336}}</ref> [[odwilż]]
  1762. znaleźć
    : (1.1) [[wyłowić]], [[wytropić]], [[zlokalizować]], [[wydobyć]], [[wykryć]], [[wypatrzyć]], [[odkryć]], [[wyszukać]], {{pot}} [[wywęszyć]], [[wyniuchać]]; {{śląsk|[[nóńść]]}}
  1763. zok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=337}}</ref> {{zob|[[zoka]]}}
  1764. zoka
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=337}}</ref> [[skarpeta]]
  1765. zokel
    : (1.1) {{śląsk}} [[lamperia]]<ref>[http://zborowskie.info/index.php/gwara-slaska zborowskie.info]</ref><ref>[http://www.fazi.nstrefa.pl/slownikslaski.html www.fazi.nstrefa.pl]</ref>
  1766. zokiel
    : (1.1) {{śląsk}} [[lamperia]]<ref>[http://zborowskie.info/index.php/gwara-slaska zborowskie.info]</ref><ref>[http://www.fazi.nstrefa.pl/slownikslaski.html www.fazi.nstrefa.pl]</ref>
  1767. zokynhalter
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="slask">{{Podgórscy2008|strony=337}}</ref> [[podwiązka]] [[do]] [[skarpetka|skarpetki]]
  1768. zol
    : (1.2) {{śląsk}} [[podłoże]], [[np.]] [[chodnik]] [[w]] [[kopalnia|kopalni]]<ref>{{Cząstka2000}}</ref>
  1769. zola
    : (1.1) {{śląsk}} [[podłoga]]
  1770. zolicić
    : (1.1) {{śląsk}} [[zalecać się]]
  1771. zolyty
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zaloty]]
  1772. zopaska
    : (1.1) {{śląsk}} [[zapaska]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[fartuch]], [[fartuszek]] ([[damski]])
  1773. zostawić
    : (1.1) {{śląsk|[[zaniechać]]}}
  1774. zowitka
    : (1.1) {{śląsk}} [[panna]] [[z]] [[dziecko|dzieckiem]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  1775. zołza
    : (1.2) {{śląsk}} [[sos]]
  1776. zrob
    : (1.1) {{śląsk}} [[zrąb]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1777. zrobić
    : (1.1) {{śląsk|[[udziełać]]}}
  1778. zygzak
    : (1.1) [[gzygzak]], [[łamaniec]], {{śląsk|[[cikcak]]}}
  1779. zymft
    : (1.1) {{śląsk}} [[musztarda]]<ref> Ligoń Stanisław ''Bery i bojki śląskie. Karlik z "Kocyndra"'', Opole 1932, str. 3</ref>
  1780. ząb
    : (1.1) {{zdrobn}} [[ząbek]]; {{zgrub}} [[zębisko]]; {{śląsk|[[zómb]]}}
  1781. ząb mleczny
    : (1.1) [[mleczniak]], [[mleczak]], {{śląsk|[[mlyczok]]}}
  1782. złociok
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[złotówka]]
  1783. złotówka
    : (1.1) [[złoty]]<ref name="poradnia"/>; {{śląsk|[[złociok]]}}
  1784. ófnol
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{rzem}} [[gwóźdź]] [[kowalski]]
  1785. ón
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[on]]
  1786. ónaczyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> {{pot}} [[robić]] ([[o]] [[jakikolwiek|jakiejkolwiek]] [[czynność|czynności]])
  1787. Łucja
    : (1.1) {{war}} [[Lucja]]<ref>{{PoradniaPWN|id=13608|hasło=Kwiatosław i Wiosna}}</ref>; {{zdrobn}} [[Łusia]], [[Łuśka]]<ref name="PoradniaPWN2">{{PoradniaPWN|id=13645|hasło=zdrobnienia czy zgrubienia?}}</ref>, [[Łucka]]<ref name="PoradniaPWN2" />, [[Łucysia]]; {{stpol}} {{przest}} {{gwara}} [[Łucyja]]<ref>{{PoradniaPWN|id=10570|hasło=historia i historyja}}</ref><ref name="PoradniaPWN">{{PoradniaPWN|id=13752|hasło=przymiotniki dzierżawcze od imion}}</ref>; {{śląsk|[[Łuca]]}}
    :: {{śląsk|[[Łuca]]}} {{f}}
  1788. łabisko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[zagłębienie]] [[teren]]u
  1789. łabisz
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[urwis]]
  1790. ładny
    : (1.1) [[piękny]], [[okazały]], [[śliczny]], [[urodziwy]]; ''o osobie'' [[przystojny]], {{śląsk|[[szwarny]]}}, {{śląsk|[[gryfny]]}}
  1791. ławka
    : (1.4) {{starop}} ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref>) [[kładka]]
  1792. łazynga
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref> [[drań]]
  1793. łańcuch
    : (1.4) [[kajdany]]; {{śląsk|[[lańcuch]]}}
  1794. łańcuszek
    : (1.2) {{śląsk|[[lańcuszek]]}}
  1795. łobocyć
    : (1.1) {{śląsk}} [[zobaczyć]]
  1796. łobuz
    : (1.1) [[łobuziak]], [[psotnik]], [[urwis]], [[rozrabiaka]], [[nicpoń]], [[ancymon]], [[ancymonek]], {{śląsk|[[gid]]}}, {{śląsk|[[gizd]]}}; [[chuligan]]; [[łajdak]], [[łotr]]
  1797. łochtusza
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[duży|duża]] [[biały|biała]] [[chusta]] ([[w]] [[strój|stroju]] [[góralka|góralki]])
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/><ref name="Milerski2009"/> [[prześcieradło]]
  1798. łoktusza
    : (1.2) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref><ref name="Wronicz2010">{{WroniczSG2010}}</ref><ref name="Milerski2009">{{Milerski2009}}</ref> [[duży|duża]] [[biały|biała]] [[chusta]] ([[w]] [[strój|stroju]] [[góralka|góralki]])
    : (1.3) {{śląsk}}<ref name="Wronicz2010"/><ref name="Milerski2009"/> [[prześcieradło]]
  1799. łosprawiać
    : (1.1) {{śląsk}} [[opowiadać]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 140.</ref>
  1800. łyżczysko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=166}}</ref> [[duży|duża]] [[łyżka]]
  1801. ścierwo
    : (1.1) [[padlina]]; {{daw}} [[ścierw]]; {{śląsk|[[myrcha]]}}
    : (1.3) {{śląsk|[[myrcha]]}}
  1802. śleper
    : (1.1) {{śląsk}} [[pracownik]] [[nie-|nie]][[wykwalifikowany]]
    : (1.2) {{śląsk}} [[górnik]] [[ładowacz]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1803. ślips
    : (1.1) {{śląsk}} [[krawat]]
  1804. śniadać
    : (1.1) {{śląsk|[[śniodać]]}}
  1805. śniodać
    : (1.1) {{śląsk}} [[jeść]] [[śniadanie]]
  1806. środa
    : (1.1) {{śląsk|[[strzoda]]}}
  1807. śtreka
    : (1.1) {{śląsk}} [[korytarz]] [[w]] [[kopalnia|kopalni]]<ref>Barbara Bartnicka, ''Język i my. 4'', WSiP, Warszawa 1994, s. 43.</ref>
  1808. śtrykować
    : (1.1) {{śląsk}} [[robić na drutach]]
  1809. świdraty
    : (1.1) {{śląsk}} [[zezowaty]]
  1810. świdrzyć
    : (1.1) {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref> [[zezować]]
  1811. świerk
    : (1.1) {{śląsk|[[smyrek]]}}
  1812. świyży
    : (1.1) {{śląsk}} [[świeży]]
    : (1.1) {{śląsk|[[fryszny]]}}
  1813. święto
    : (1.1) {{śląsk|[[fajer]], [[fajera]]}}
  1814. ździwoczony
    : (1.1) {{śląsk}} [[wyprowadzony]] [[z]] [[równowaga|równowagi]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
    : (1.2) {{śląsk}} [[rozstrzęsiony]]<ref>Dorota Simonides, ''Śląski horror. O diabłach, skarbnikach, utopcach i innych strachach'', Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1984, s. 141.</ref>
  1815. źdźbło
    : (1.1) {{śląsk|[[ściebło]]}}
  1816. źrenica
    : (1.1) {{daw}} [[źrzenica]]; {{śląsk|[[lalka]]}}
  1817. żabie oczko
    : (1.1) {{śląsk}}<ref>{{Podgórscy2008|strony=342}}</ref> {{bot}} [[niezapominajka]]
  1818. żakiet
    : (1.1) [[jaskółka]]; {{śląsk|[[szaket]], [[szakiet]]}}
  1819. żal
    : (1.1) {{śląsk|[[lankor]]}}
  1820. żałować
    : (1.2) [[pluć sobie w brodę]], [[mieć]] [[wyrzut sumienia|wyrzuty sumienia]], [[odczuwać]] [[skrucha|skruchę]]<ref name=synonimy/>, {{śląsk|[[banować]]}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>
    : (1.3) [[litować się]], [[współczuć]]<ref name=synonimy/>, {{śląsk|[[lutować]]}}, {{śląsk|[[żalać]]}}
  1821. żdżadło
    : (1.1) {{śląsk}} {{zob|[[zdrzadło]]}}
  1822. żelazko
    : (1.1) {{śląsk|[[żelosko]]}}, {{śląsk|[[biglosko]]}}
  1823. żeleźniok
    : (1.1) {{śląsk}} [[mały]] [[żeliwny]] [[lub]] [[stalowy]] [[piecyk]] [[do]] [[ogrzewać|ogrzewania]] [[pomieszczenie|pomieszczeń]]
  1824. żencica
    : (1.1) {{spoż}} {{stpol}}<ref name="Karłowicz1900">{{Karłowicz1900|tom=VIII|strony=709}}</ref> ({{współcz}} {{śląsk}}<ref name="Kopoczek">Słowniczek trudniejszych wyrazów gwarowych, w: Alina Kopoczek, ''Śpiewnik Macierzy Ziemi Cieszyńskiej'', Cieszyn 1988, str. 375-380.</ref>) [[żętyca]]
  1825. żminda
    : (1.1) [[sknera]], [[sknerus]], [[skąpiec]], [[kutwa]], [[skąpiradło]], [[dusigrosz]], [[mrzygłód]], [[liczykrupa]], [[wędzigrosz]], [[gównojad]], [[centuś]], [[chytrus]], [[chciwiec]], [[harpagon]], [[żyła]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żyd]]
  1826. żwir
    : (1.1) {{śląsk|[[szczerk]]}}
  1827. żymlok
    : (1.1) {{śląsk}} [[bułczanka]]
  1828. żymła
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> [[bułka]]
  1829. żyniaczka
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{GolecSG1989}}</ref> [[ślub]], [[ożenek]]
  1830. żynich
    : (1.1) {{śląsk}} {{gw-pl|Śląsk Cieszyński}}<ref>{{WroniczSG2010}}</ref> [[pan młody]]<ref>Jan Miodek, ''Rozmyślajcie nad mową!'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 29.</ref>
  1831. żyto
    : (1.2) {{śląsk|[[reż]]}}
    : (1.3) {{śląsk|[[reż]]}}
  1832. żyć na kartę rowerową
    : (1.1) [[żyć na wiarę]], [[żyć na kocią łapę]]; {{śląsk|[[żyć na kryja]]}}
  1833. żyć na kocią łapę
    : (1.1) {{rzad}} [[żyć na kartę rowerową]], {{rzad}} [[żyć na wiarę]]; {{śląsk|[[żyć na kryja]]}}
  1834. żyć na kryja
    : (1.1) {{śląsk}} [[żyć na kocią łapę]]<ref>Joanna Furgińska, ''Ślónsko godka'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-93-01-16438-6</ref>
  1835. żyła
    : (1.4) {{pot}} [[centuś]], [[chytrus]], [[kutwa]], [[liczykrupa]], [[skąpiradło]]; {{śląsk|[[dziurdziuch]]}}; {{przest}} [[żyd]]; [[chciwiec]], [[harpagon]], [[skąpiec]]
  1836. żętyca
    : (1.1) [[żentyca]]<ref name="Karłowicz1900">{{Karłowicz1900|tom=VIII|strony=709}}</ref>; {{stpol}} [[żeńcica]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żencyca]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żyntyca]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żyncica]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żynczyca]]<ref name="Karłowicz1900" />, {{śląsk|[[żencica]]}}<ref name="Karłowicz1900" />; {{gwara}} [[zętyca]], [[zyntyca]], [[żyntyca]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żencica]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[żybura]]<ref name="Karłowicz1900" />, [[mulka]]<ref name="Karłowicz1900" />; {{gw-pl|Śląsk Cieszyński|[[mulka]], [[żencica]]}}