Marcin

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marcin (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈmarʲʨ̑ĩn], AS[marʹćĩn], zjawiska fonetyczne: zmięk.nazal.
podział przy przenoszeniu wyrazu: Mar•cin
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię męskie; zob. też Marcin w Wikipedii
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Mam na imię Marcin i jestem cukiernikiem z Poznania.
(1.1) W Kościele katolickim na 11 listopada przypada wspomnienie św. Marcina z Tours, patrona oberżystów, hotelarzy, jeźdźców i żołnierzy.
(1.1) Wojciechowi Tajnerowi i Marcinowi Bachledzie lepienie bałwanów, czym zajęli się po kwalifikacjach, wychodziło dużo lepiej niż skakanie[3].
(1.1) Marcinowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 11 listopada, a także 30 stycznia, 13 kwietnia, 8 i 24 października oraz 7 i 29 grudnia.
składnia:
kolokacje:
(1.1) Święty MarcinDzień Świętego Marcinapan Marcin • brat / kuzyn / wujek / dziadek Marcin • mężczyzna imieniem (o imieniu) Marcin • święty / błogosławiony Marcin • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Marcin • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Marcin • otrzymać / dostać / przybrać imię Marcin • dzień imienin / imieniny Marcina • na Marcina (o dniu)
synonimy:
(1.1) zdrobn. Marcinek, Marcyś[4]; zgrub. Marcinisko
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) imię
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. Marcinowa ż, Marcinówna ż, Marcinostwo lm mos, marcinek mrz/mzw, Marcinkowa ż, Marcinkówna ż, Marciniak mos/ż, Marciniakowa ż, Marciniakówna ż, Marcinik mos/ż, Marcinikowa ż, Marcinikówna ż, Marcinkiewicz mos/ż, Marcinkiewiczowa ż, Marcinkiewiczówna ż, Marcinkowicz mos/ż, Marcinkowiczowa ż, Marcinkowiczówna ż, Marcinowicz mos/ż, Marcinowiczowa ż, Marcinowiczówna ż, Marciński mos, Marcińska ż, Marcinowski mos, Marcinowska ż, Marcinkowski mos, Marcinkowska ż, Marciniewski mos, Marciniewska ż, Marcisz mos/ż, Marciszowa ż, Marciszówna ż, Marciszewski mos, Marciszewska ż, Martyniak mos/ż, Martyniakowa ż, Martyniakówna ż, Martyński mos, Martyńska ż, Morcinek mos/ż, Morcinkowa ż, Morcinkówna ż, Morciniak mos/ż, Morciniakowa ż, Morciniakówna ż, Morciński mos, Morcińska ż, Marcinów mrz, Marcinowice nmos, Marciszów mrz, marcinkowość ż, marcinowickość ż, marciszowskość ż
zdrobn. Marcinek mos, Marcyś mos
zgrub. Marcinisko mos
forma żeńska Martyna ż, Marcina ż
przym. Marcinowy, Marcinkowy, Marcysiowy, marcinkowy, marciński, marcinowski, marcinowicki, marciszowski
zob. Martyna, Marcina, Marek
związki frazeologiczne:
przysłowia: bywa zawsze na Marcinie u nas ogień na kominiechodźmy, Marcinie, popędzim świnieczasem liść się gęsto trzyma, nie chce słać się dla Marcinadobry Marcin kiedy ma złotówkęgdy liście przed Marcinem nie opadają, to mroźną zimę przepowiadajągdy Marcin w śniegu przybieżał, całą zimę będzie w nim leżałgdy mróz na świętego Marcina, będzie tęga zimagdy święty Marcin na białym koniu przyjedzie, zima będzie lekka, a jeżeli na czarnym, to ostragdy święty Marcin po lodzie, to kolęda po wodziegdy święty Marcin w śniegu przybieżał, będzie po pas całą zimę leżałgdy święty Marcin w wodzie, to Gody po lodziejak Marcin na białym koniu przyjedzie, to ostrą zimę nam przywiedziejaki Bartek, taki wrzesień, jaki Marcin, taka zimajaki Marcin, taka zima / jaki dzień na świętego Marcina, taka będzie cała zimajeśli na Marcina sucho, to Gody z pluchąjeśli zima swą drogę zaczyna, to czyni to w dzień świętego Marcinakiedy na Marcina lód, bywa błotno koło Gódkolęda Marcina: gęś i dzban winaliście padają, drogę ścielają dla Marcina, wiatr je ścinamłody jak grzyb po świętym Marcinie / wygląda jak jagoda po świętym Marciniena dzień świętego Marcina lepsza gęś, niźli zwierzynana Marcina, gęś do kominana Marcina najlepsza gęsinana Marcina woda się ścinana świętego Marcina gąska kozik przeklinana świętego Marcina gąska noże przeklinana świętego Marcina lód, na Trzy Króle wody bródna święto Marcina najlepsza gęsina: patrz na piersi, patrz na kości, jaka zima nam zagości / na świętego Marcina najlepsza gęsinaod świętego Marcina zima się zaczynapo świętym Marcinie najlepiej mieć w domu świniepo świętym Marcinie wolno paść w każdej dziedziniepróżny, jak worek wójta o świętym Marciniestarszy Pan Bóg, niż święty Marcinświęto Marcina dużo gęsi zarzyna / dzień świętego Marcina wiele gęsi zarzyna / na świętego Marcina kozik gąski zarzynaświęty Marcin na białym koniu jedzie / święty Marcin na białym koniu przyjeżdżaświęty Marcin po lodzie, Boże Narodzenie po wodzieświęty Marcin po wodzie, Boże Narodzenie po lodzieświęty Marcin woli wino, wodę pozostawia młynomuczył Marcin Marcina, a sam głupi jak świniawesele Marcina: gęś i dzban winawiatr od południa w wigilię świętego Marcina, pewnie będzie lekka zimawie święty Marcin, dlaczego płaszcz dał
etymologia:
łac. Martinus[5] → ‘należący do Marsa’; ‘poświęcony Marsowi’ < łac. Mars (D. Martis; imię rzymskiego boga wojny)
uwagi:
zob. też Marcin w Wikicytatach
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona
tłumaczenia:
źródła:
  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło Marcin w: Zygmunt Saloni, Włodzimierz Gruszczyński, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Danuta Skowrońska, Słownik gramatyczny języka polskiego — wersja online.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „imiona w liczbie mnogiej” w: Poradnia językowa PWN.
  3. Fakt, nr 01.06 (5), Warszawa, 2004 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „Marcyś” w: Poradnia językowa PWN.
  5. Hasło Marcin w: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa, Rytm, 2003, ISBN 83-7399-022-4.