Jowisz

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jowisz (język polski)[edytuj]

Jowisz (2.1)
wymowa:
IPA[ˈjɔvʲiʃ], AS[i ̯ovʹiš], zjawiska fonetyczne: zmięk. wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. rzym. bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego; zob. też Jowisz (mitologia) w Wikipedii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie; zob. też Jowisz w Wikipedii
odmiana:
(1-2) blm,
przykłady:
(1.1) Jowisz uchodził początkowo za italskie bóstwo światła i jasnego nieba.
(1.1) Atrybutami Jowisza były: pioruny, berło, dąb i orzeł.
(2.1) Jowisz ma niewyraźne pierścienie i 66 księżyców.
(2.1) Gęsta atmosfera Jowisza składa się głównie z wodoru, helu, metanu i amoniaku.
(2.1) Co zdarzyło się na Jowiszu[3]?
składnia:
kolokacje:
(1.1) Jowisz gromowładca • Jowisz gromowładny / Kapitoliński / Najlepszy Największybóg Jowisz • boski Jowisz • atrybut / kapłan / kult / miejsce kultu / obrzęd ku czci / posąg / sanktuarium / świątynia / święto ku czci Jowisza • poświęcić Jowiszowi • czcić Jowisza • przebrać się za Jowisza • mit o Jowiszu
(2.1) planeta Jowisz • gigantyczny / olbrzymi Jowisz • księżyce / pierścienie Jowisza • obieg Jowisza wokół Słońcaobserwacje astronomiczne Jowisza • obrotu / orbita Jowisza • ewolucja / położenie / powstanie Jowisza • badania / lot do / misja do Jowisza • krążyć wokół Jowisza • obiegać Jowisza • odkryć Jowisza • obserwować / zobaczyć Jowisza • zderzyć się z Jowiszem • plamy na / smugi na Jowiszu
synonimy:
(1.1) Jupiter, Dzeus, Zeus, Kronion, Kronida
(2.1) symbol.
antonimy:
hiperonimy:
(2.1) planeta
hiponimy:
holonimy:
(2.1) Układ Słoneczny
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. jowisz mzw, Jupiter mos, jupiter mrz
przym. jowiszowy
gw. przest. Jowiszowy[4][5]
przysł. jowiszowo
związki frazeologiczne:
co wolno Jowiszowi, tego nie wolno osłowi / co wolno Jowiszowi, tego nie wolno wołowi / co się godzi Jowiszowi, tego się nie godzi osłowinim jeszcze Jowisz zapuścił brodę
etymologia:
(1.1) łac. Iuppiter (D. Iovis)[6][7]
(2.1) od (1.1)
uwagi:
(1.1) por. Zeus • Jupiter
(1.1) zobacz też: ApolloCeresDianaJunonaMarsMerkuryMinerwaNeptunWenusWestaWulkan
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Mitologia rzymska
(2.1) zobacz też: MerkuryWenusZiemiaMarsJowiszSaturnUranNeptun
(2.1) zobacz też: Indeks:Polski - AstronomiaIndeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych
zob. też Jowisz (ujednoznacznienie) w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „nazwy planet” w: Poradnia Językowa PWN.
  2. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Hasło Jowisz w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Co zdarzyło się na Jowiszu? . tvp.pl. [dostęp 19 sierpnia 2012].
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „przymiotniki dzierżawcze od imion” w: Poradnia Językowa PWN.
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „przymiotniki dzierżawcze” w: Poradnia Językowa PWN.
  6. Hasło Jowisz w: Słownik wyrazów obcych, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. 1995 i nn.
  7. Hasło Jowisz w: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa, Rytm, 2003, ISBN 83-7399-022-4.