Dyskusja wikisłownikarza:Sankoff64

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Broda i szuszwol[edytuj]

Witaj. Niedawno zakwestionowałeś faktyczne istnienie i podstawę/pochodzenie wyrażenia narobić brody. I całkiem słusznie, bo moje odczucie całkiem pokrywało się z twoim (choć z ostrożności wolałem w to nie ingerować). Teraz mam podobną sytuację z przytoczonym tu znaczeniem słowa szuszwol (1.2). To poznańskie określenie występuje nie tyle w ogólnym "żargonie wojskowym" i względem azjatyckich tubylców/mudżahedinów (jak podano), tylko po prostu w słownictwie służących w Afganistanie Poznaniaków z Wielkopolskiej Brygady Kawalerii, którzy używają go na co dzień względem obcych i swoich. Więc tu raczej nieporozumienie popełnione przypuszczalnie przez kogoś, kto gwary poznańskiej zapewne nie zna, ale za to słyszał to słowo wielokrotnie w tv serialu "Misja Afganistan". Stąd może taki wpis oparty o dość pochopny wniosek. A czy w ogóle nie wydaje ci się, że to nadmierne rozciąganie i rozczłokowanie znaczenia? (Widziałbyś to jako do ewent. usunięcia?) - Cyborian (dyskusja) 13:00, 9 sty 2019 (CET)

  • Zaskoczyłeś mnie. Głównie tym, że określenie to jeszcze w PRL (!) miało funkcjonować w odniesieniu do "opalonych". Nie wyklucza to jednak, że właśnie poznaniacy rozpowszechnili takie ich określenie w obiegowej polszczyżnie (obcych, egzotycznych studentów było tam wtedy niemało). Termin znany jest starym poznaniakom (którym skądinąd nie jestem), a w obfitości znaleźć go można w "poznańskich" powieściach Ryszarda Ćwirleja, które polecam z uwagi na bogate słownictwo miejscowe, objaśnione zresztą w końcowych słowniczkach książek. Przy okazji: intryguje mnie pochodzenie/źródłosłów tego określenia (może ktoś kiedyś wyjaśni i doda?). Osobiście kojarzę ze spolszczoną pochodną od niemieckiego scheissvoll. Pozdrawiam z początkiem nowego roku. - Cyborian (dyskusja) 20:25, 9 sty 2019 (CET)

Re: odmiana nazwisk[edytuj]

Hm… Pierwsze zdanie w tej poradzie brzmi po prostu: „Nazwiska kobiet i mężczyzn mają wołacz identyczny z mianownikiem” – i wydaje się to zupełnie jednoznaczne, zwłaszcza że Grzenia jest ekspertem od nazw własnych; jest to też zgodne z tym, czego mnie uczono. Zerknijmy jednak, co na ten temat mówią inne źródła.
1. Słownik poprawnej polszczyzny (red. Markowski, 2003, s. 1686) podaje: „Wśród form fleksyjnych nazwisk – w odróżnieniu od innych rzeczowników – bardzo rzadkie są użycia wołacza, chociaż teoretycznie możliwe jest jego utworzenie” (kluczowe słowo tutaj to teoretycznie). Następnie są podane przykłady panie Rogiewiczu, Nowaku jako pretensjonalne lub podniosłe, a panie Rogiewicz, Nowak jako przykłady naturalnej mowy. I to też wydaje się prawdą, bo przecież tłumaczenie „drogi Watsonie” podkreśla tylko swoisty snobizm Sherlocka Holmesa, normalnie nikt tak nie mówi, a jeśli mówi, to popełnia grzech hiperpoprawności, z kolei „Coś ty uczynił ludziom, Mickiewiczu?” u Norwida jest środkiem artystycznym, wraz z innymi elementami nadającym utworowi charakter podniosły, uroczysty, niecodzienny.
2. Znalazłam też inną ciekawą uwagę: Maria Zarębina w artykule Stosunek wzajemny wołacza i mianownika („Slavia Occidentalis” nr 44/1987, s. 45) wskazuje opozycję pomiędzy wołaczem nazwiska i wyrazem pospolitym: Baran! : baranie!
3. We wstępie do słownika, który podałeś jako źródło, jeden z jego autorów – Zygmunt Saloni – pisze: [w słowniku tym] „(…) zakładamy istnienie wołacza potencjalnie, nawet w wypadkach, gdy jego użycie jest bardzo mało prawdopodobne” (Wstęp do wydania II, 2012, s. 34) – i tu znów kluczowe jest słowo „potencjalnie”.
Zatem jeśli w ogóle taka forma ma być w Wikisłowniku w tabelce z odmianą, to – moim zdaniem – powinna być oznaczona jako potencjalna, w każdym razie na pewno nie należy zachęcać do jej używania w zwykłych wypowiedziach.
Co do Twojego pytania – jeśli miałbyś kogoś zawołać po nazwisku w codziennej sytuacji (lepiej nie, bo to niekulturalne), to należy użyć stylu potocznego, więc tylko „Abrahamowicz!”, jeśli byłaby to podniosła chwila (np. pogrzeb), to – zgodnie z cytowanym wyżej Słownikiem poprawnej polszczyzny – może być „Abrahamowiczu” (ale też lepiej nie po nazwisku), a jeśli pisałbyś utwór literacki, to możesz w nim użyć formy nawet w ogóle nieistniejącej w języku, hiper- lub niepoprawnej czy też archaicznej – w zależności od tego, jaki efekt chciałbyś osiągnąć. Pozdrawiam. Zoriana77 (dyskusja) 00:40, 10 sty 2019 (CET)

Ciekawy masz punkt widzenia, ale nie ma w gramatyce czegoś takiego jak odróżnienie wołacza pojedynczego wyrazu od wołacza wyrazu użytego z innym słowem. Przynajmniej nigdy się z tym nie spotkałam, a językoznawstwem zajmuję się już ponad 20 lat. W tym samym wstępie, który cytowałam wyżej, Saloni pisze, że prawdopodobnie w żadnym innym opracowaniu polskiej fleksji nie podaje się wspomnianych form wołacza, więc to raczej mocno odrębne stanowisko lingwistyczne. Piszesz: „tabela odmiany powinna pokazywać odmianę taką, jaka ona jest”, a Słownik poprawnej polszczyzny podaje przecież obie formy, z tym że tę, którą chcesz Ty propagować, określa jako pretensjonalną/podniosłą, zatem podawanie wyłącznie tej napuszonej nie oddaje zaleceń gramatyków normatywnych ani obserwacji gramatyków opisowych. Moim zdaniem powinno być: Abrahamowicz! / podn. Abrahamowiczu!, ale zrobisz, jak uważasz. Jesteś tu dłużej ode mnie, więc się dostosuję. Zoriana77 (dyskusja) 09:12, 10 sty 2019 (CET)
Dzięki za miłe słowa. :-) Może i dobrze byłoby obie formy pokazać.
Wczoraj dość późno zobaczyłam Twoją wiadomość i chyba do końca nie załapałam, o co Ci chodzi z tym związkiem rządu. Chyba Twoim zdaniem „panie Nowak” to rzeczownik w wołaczu + rzeczownik w mianowniku? Jeśli tak, to muszę to wyprostować – oba rzeczowniki są wołaczu, tak jak w wyrażeniach „panie doktorze”, „panie ministrze”, „panie majstrze”, „panie Andrzeju”, tyle że w wyrażeniu „panie Nowak” wołacz nazwiska ma taką samą formę jak mianownik.
Co do zasadności istnienia takich haseł-nazwisk w Wikisłowniku, to byłabym za, bo wielu ludzi ma problemy czy wątpliwości w tych kwestiach, a hasło zbiorcze w kat. Gramatyka języka polskiego chyba nie wyczerpałoby tematu. Jeden mój znajomy np. uparcie twierdzi, że jego nazwisko się wcale nie odmienia – podobne do Kościuszko, ale analogie go nie przekonują; może przekonałoby go hasło dotyczące konkretnie jego nazwiska. :-) Na pewno są też nazwy ciekawe pod względem językowym np. ze względu na etymologię czy nietypową deklinację (bo przecież nazwisko Lato nie odmienia się jak rzeczownik pospolity lato, a pana o nazwisku Gołąb można odróżnić od gołębia jako pana Gołąba, ale już przy nazwisku Wróbel nie powiemy *Wróbela). Tylko – szczerze mówiąc – nie chciałoby mi się takich haseł tworzyć od zera. :-) Nawiasem mówiąc, podziwiam, jak wiele edycji tutaj wykonałeś. Zoriana77 (dyskusja) 12:08, 10 sty 2019 (CET)
Tzn. miałam na myśli, że masowo takich haseł nie chciałoby mi się tworzyć, bo jakieś jedno od czasu do czasu to inna sprawa. :-) Zoriana77 (dyskusja) 12:11, 10 sty 2019 (CET)

zejman[edytuj]

Witam. Dzięki za powitanie i wprowadzenie i za korektę mojego hasła. Słowo zejman brzmi dosyć obco dla ludzi, którzy nie zetknęli się z językiem kaszubskim, z żeglarzami i marynarzami. Chciałem pokazać jak duży związek ma z językiem Wikingów, Skandynawów i Germanów. Serdecznie pozdrawiam Leo Uroboros (dyskusja) 15:47, 29 sty 2019 (CET)

  • Wstawiłem tłumaczenia z Google Translate i z Wikipedii. Peter Bowman słusznie odpowiedział mi, że to nie wystarczy i trzeba podać zweryfikowane tłumaczenia. Takie dobre opracowanie tłumaczeń znalazłem w haśle “marynarz”. Mam takie pytanie: Czy ja to muszę zrobić sam i jak? Ewentualnie potrzebuję wskazówki. Czy może mam czekać, aż wykwalifikowani administratorzy to zrobią? Inna sprawa. Pisałem głównie do Wikipedii, a tu kompletnie inne reguły. Myślałem, że fajnie by było zrobić przekierowanie do Wikipedii słowa Oliwa (Gdańsk Oliwa), albo do bitwy pod Oliwą i tego też nie potrafię. Może najlepiej zostawić to bez zawiasów (na czarno)? Leo Uroboros (dyskusja) 18:19, 31 sty 2019 (CET)
Ciekawe i ważne informacje. Zostawię na czarno. Jeszcze raz dzięki. Leo Uroboros (dyskusja)

nepotyzm[edytuj]

Nepos to kuzyn, potomek. Podstawowy zakres tego pojęcia ogranicza się do rodziny. Szerszy zakres znaczeniowy ma kumoterstwo. Tam mieszczą się wszelkiej maści znajomkowie korzystający z protekcji. Grzegorz Wysocki (dyskusja) 19:58, 12 lut 2019 (CET)

Jestem zdania, że rozszerzanie zakresu tego pojęcia wynika z przyjmowania nieprecyzyjnego lub wręcz błędnego uzusu za normę. Metoda "bo tak się mówi" nie licuje z powagą słownika. Grzegorz Wysocki (dyskusja) 22:57, 12 lut 2019 (CET)

symetryczny[edytuj]

Zastanawia mnie ta edycja: [1]. Według słownikowej definicji wyraz pokrewny to "wyraz mający rdzeń wspólny z innymi wyrazami". Czy "symetryczny" i "asymetryczny" (i pozostałe usunięte) nie mają tego samego rdzenia? Grzegorz Wysocki (dyskusja) 23:11, 22 mar 2019 (CET)

Czy to nie jest zatem OR? Podobną funkcję co przedrostek nie- pełni wiele innych przedrostków: anty-, de-, dez-, przeciw-, a-, dys-, ir-, non-, kontr-, an-, in-, inno-, bez- itp. Czy przedrostki wprowadzające negację są tu traktowane jako gorsze? Czy wytłumaczysz mi jakoś tę logikę? Nie łapię sensu tej zasady. Grzegorz Wysocki (dyskusja) 23:59, 22 mar 2019 (CET)

Odp:pszczoła[edytuj]

Odp:pszczoła

Hej, no właśnie to Ty się pośpieszyłeś ze zmianami, o 20:24, 1 kwi 2019 rozpocząłeś dyskusję i nie czekając na wypowiedzi o 07:57, 2 kwi 2019 wprowadziłeś kontrowersyjne zmiany do hasła. Jeżeli nadal nie jesteś przekonany możemy do dyskusji zaprosić inne osoby, pozdrawiam Gdarin (dyskusja) 11:35, 2 kwi 2019 (CEST)

zdjęcia[edytuj]

Zmieniłeś tutaj: [2], a czy nie powinno powstać nowe hasło[3]? Gdarin (dyskusja) 21:29, 2 kwi 2019 (CEST)

psubrat[edytuj]

Dobrze, że poprawiłeś odmianę, ale jest jeszcze inny problem. Przytoczone przez Ciebie źródło podaje: Słowo psubrat, choć emocjonalnie bliskie s...synowi, nie jest potoczne, ale właśnie literackie, książkowe. A my w haśle podajemy posp., bo tak pisał Doroszewski, ale po kilkudziesięciu latach to słowo powinno mieć moim zdaniem książk. I co teraz? Czy w oparciu o ten cytat można zmienić? Pozdrawiam, Gdarin (dyskusja) 14:34, 3 kwi 2019 (CEST)

Cieszę się, że poprawiłeś definicję, mam teraz problem z hasłem frant, definicje wziąłem z Doroszewskiego i wcale nie jestem z nich zadowolony, zwłaszcza z 1.3 „elegant, hulaka, birbant” (to powinno pójść do synonimów, ale nie wiem jak to ładnie opisać, a nie mam dostępu do Uniwersalnego słownika języka polskiego :(). Chciałem też opisać z głupia frant, ale nawet nie wiem jak podlinkować słowo głupia, tu chodzi o dawną odmianę tego przymiotnika (dziś byłoby „z głupiego frant”), ale jak czytelnik kliknie w link głupi to znajdzie jedynie odmianę współczesną. Gdarin (dyskusja) 11:01, 4 kwi 2019 (CEST)

Popracuję nad tym hasłem w brudnopisie, bo chciałbym zostawić układ znaczeń jak u Doroszewskiego, ale ze zrozumiałym dla dzisiejszego czytelnika opisem. Poszukam też przykładów i dodam etymologię. Gdarin (dyskusja) 12:26, 4 kwi 2019 (CEST)

Ciekaw jestem, co myślisz o francie, ja jestem już prawie całkiem zadowolony z tego hasła, poza przykładem na 1.4, przydałby się jeszcze inny przykład franta jako żartownisia, kogoś kto się wygłupia. Pozdrawiam, Gdarin (dyskusja) 10:06, 5 kwi 2019 (CEST)

Re: авангардний / аванґардний‎[edytuj]

  • Здравствуйте! На Ваш вопрос отвечаю «да». Но для всех перечисленных Вами слов (кроме «аванґардистський»?) придётся создавать отдельные страницы с написанием через «ґ», так как через «г» они все пишутся так же, как и русские. Пишу по-русски, ибо не хочу коверкаться автопереводом. --Павло Гетманцев (dyskusja) 08:18, 17 kwi 2019 (CEST)

нарушитель[edytuj]

Jestem wdzięczny za Twoje poprawki w haśle :). Pozdrawiam. EugRajewski (dyskusja) 21:04, 24 kwi 2019 (CEST)

Odp:sugestia[edytuj]

Odp:sugestia

Dzięki, przejrzę w wolnym czasie. Peter Bowman (dyskusja) 01:13, 25 kwi 2019 (CEST)

hokus-pokus[edytuj]

Chociaż rzeczywiście ten słownik internetowy podaje etymologię zaczerpniętą z angielskiego, to kiedyś gdzieś, ale już nie pamiętam gdzie, czytałem, że to wyrażenie wzięło się z ludowego błędnego powtórzenia łacińskich słów z przeistoczenia z mszy: HOC EST ENIM CORPUS MEUM. Choć to chyba nawet nie jest powtórzenie, tylko "zaczerpnięcie" dwóch sylab. Niby prości ludzie tłumaczyli sobie, że ksiądz robi hokus-pokus, macha ręką i z chleba staje się komunia. W innych językach też to wyrażenie występuje. Ciekawe, dlaczego ten słownik podaje etymologię angielską dla języka polskiego? Pozdr. Abraham (dyskusja) 15:47, 9 maj 2019 (CEST)

A w jakim celu ten sarkazm: "języka panów i plebanów"? Abraham (dyskusja) 16:06, 9 maj 2019 (CEST)

Odp:tłumaczenie na hiszpański: pionowy[edytuj]

Odp:tłumaczenie na hiszpański: pionowy

Witam. Rzeczownik (pion) to pieza, ale przymiotnika nie tworzy. Dzięki, usunąłem błędne tłumaczenie. Peter Bowman (dyskusja) 20:07, 5 cze 2019 (CEST)

wykształciuch[edytuj]

Cześć. Mógłbyś sprawdzić, czy słowo to występuje w USJP i jak jest tam zdefiniowane? Z góry dziękuję i pozdrawiam, PiotrekDDYSKUSJA 01:45, 5 lip 2019 (CEST)

genewka[edytuj]

Zamierzam przywrócić to hasło. Źródeł słownikowych jest trochę, ale są dość dawne:

  • (1745, Nowy wielki dykcjonarz JMći x. Daneta Opata) Geneweyczyk, Geneweyka
  • Christian Gottlob Eberlein (1763) Gienewczyk
  • Troc (1803, Nouveau dictionnaire francois, allemand et polonais) Gienewczyk, Białogłowa rodem z Gienewy
  • (1828, Nowy słownik kieszonkowy niemiecko-polsko-francuski t. II, L-Z) Genfer, m. -in, f. => Genewczyk, m. -ka, f.
  • Brandtkie (1839, Nowy słownik kieszonkowy niemiecko-polsko-francuzki, Tom 2) Genewczyk, Genewka
  • Johan Schmidt (1845, Kieszonkowy polsko-rosyjski i rosyjsko-polski słownik) Genewczyk
  • Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (1854, Dokładny niemiecko-polski słownik) Genewczyk, Genewka
  • W. Janusz (1854, Dokładny słownik francusko-polski i polsko-francuski) Genewczyk, Genewka
  • Friedrich Booch-Arkossy (1868, Nowy dokładny słownik polsko-niemiecki i niemiecko-polski) Genewczyk, Genewka
  • Friedrich Booch-Arkossy (ok. 1900, Nowy dokładny słownik polsko-niemiecki i niemiecko-polski, 10 wydanie) Gienewczyk, Gienewka
  • Oskar Callier (1917, Wörterbuch der deutschen und polnischen Sprache. T. 2, Deutsch-polnisch) gienewczyk
  • Grzenia (2008) w haśle Genewa: genewczyk, genewka

Także forma genewczyk góruje nad genewianinem setki razy.