ὦ
Wygląd
Brak wersji przejrzanej
ὦ (język starogrecki)
[edytuj]- transliteracja:
- ô
- wymowa:
- znaczenia:
wykrzyknik
czasownik, forma fleksyjna
- (2.1) pierwsza osoba liczby pojedynczej czasu teraźniejszego trybu łączącego strony czynnej od εἰμί („być”)[4]
- przykłady:
- (1.1) Ὁρᾷς, ὦ Μέλητε, ὅτι σιγᾷς. → widzisz, o Meletosie, że milczysz[5]
- (1.1) ἐγώ, ὦ ἄνδρες, θύομαι μὲν ὡς ὁρᾶτε ὁπόσα δύναμαι. → ja, o mężowie, składam ofiary, jak widzicie, tyle, ile mogę[6]
- (1.1) ὦ οὗτος, Αἶας, δεύτερόν σε προσκαλῶ. → hej ty, Ajaksie, wołam cię po raz drugi[7]
- (2.1) καὶ σὺν ὑμῖν μὲν ἂν οἶμαι εἶναι τίμιος ὅπου ἂν ὦ. → i z wami, jak sądzę, byłbym szanowany, gdziekolwiek bym był[8]
- (2.1) ὅπου ἂν ὦ. → gdziekolwiek bym był[9]
- (2.1) ἀλλ᾽ ὑπεσχόμην πρεσβεύσειν, ἐὰν ὦ δυνατός. → lecz obiecałem posłować, jeśli będę w stanie[10]
- składnia:
- (1.1) używane w bezpośrednim zwrocie do adresata, przede wszystkim przy formie wołacza; może również występować przy mianowniku użytym adresatywnie[2][3][1]
- (2.1) występuje m.in. w nieokreślonych zdaniach względnych z ἄν, np. ὅπου ἂν ὦ → „gdziekolwiek bym był”[11]
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- (1.1) ὦ nie musi samo wyrażać emocji; może jedynie sygnalizować bezpośredni zwrot do adresata i dlatego w przekładzie może pozostawać bez osobnego odpowiednika[2][3]
- (1.1) w samodzielnym wykrzyknieniu wyrażającym m.in. zdziwienie, radość lub ból zwykle stosowany jest zapis ὤ, natomiast ὦ jest typowe w bezpośrednim zwrocie do adresata; rozróżnienie to nie jest jednak bezwyjątkowe[1]
- (2.1) forma powstała z ἐ(σ)ω przez zanik σ i kontrakcję do ὦ[4]
- źródła:
- 1 2 3 Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ὦ”, Logeion, University of Chicago
- 1 2 3 Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 61a, Dickinson College Commentaries
- 1 2 3 Wilfred E. Major, Michael Laughy, Ancient Greek for Everyone, „Introduction to the Vocative”, Dickinson College Commentaries
- 1 2 Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 384a, Dickinson College Commentaries
- ↑ Platon, Ἀπολογία Σωκράτους 24d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- ↑ Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 5.6.28, Scaife Viewer, Perseus Digital Library
- ↑ Sofokles, Αἴας 89, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- ↑ Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 1.3.6, Scaife Viewer, Perseus Digital Library
- ↑ Epiktet, Διατριβαί 4.7.14, Wikisource
- ↑ Ajschines, Περὶ τῆς παραπρεσβείας 94, Wikisource
- ↑ Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 620, Dickinson College Commentaries