żalić
Wygląd
żalić (język polski)
[edytuj]- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
czasownik zwrotny niedokonany żalić się (dk. pożalić się)
- odmiana:
- (1.1) [uwaga 1] koniugacja VIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik żalić czas teraźniejszy żalę żalisz żali żalimy żalicie żalą czas przeszły m żaliłem żaliłeś żalił żaliliśmy żaliliście żalili ż żaliłam żaliłaś żaliła żaliłyśmy żaliłyście żaliły n żaliłom żaliłoś żaliło tryb rozkazujący niech żalę żal niech żali żalmy żalcie niech żalą pozostałe formy czas przyszły m będę żalił,
będę żalićbędziesz żalił,
będziesz żalićbędzie żalił,
będzie żalićbędziemy żalili,
będziemy żalićbędziecie żalili,
będziecie żalićbędą żalili,
będą żalićż będę żaliła,
będę żalićbędziesz żaliła,
będziesz żalićbędzie żaliła,
będzie żalićbędziemy żaliły,
będziemy żalićbędziecie żaliły,
będziecie żalićbędą żaliły,
będą żalićn będę żaliło,
będę żalićbędziesz żaliło,
będziesz żalićbędzie żaliło,
będzie żalićczas zaprzeszły m żaliłem był żaliłeś był żalił był żaliliśmy byli żaliliście byli żalili byli ż żaliłam była żaliłaś była żaliła była żaliłyśmy były żaliłyście były żaliły były n żaliłom było żaliłoś było żaliło było forma bezosobowa czasu przeszłego żalono tryb przypuszczający m żaliłbym,
byłbym żaliłżaliłbyś,
byłbyś żaliłżaliłby,
byłby żaliłżalilibyśmy,
bylibyśmy żaliliżalilibyście,
bylibyście żaliliżaliliby,
byliby żaliliż żaliłabym,
byłabym żaliłażaliłabyś,
byłabyś żaliłażaliłaby,
byłaby żaliłażaliłybyśmy,
byłybyśmy żaliłyżaliłybyście,
byłybyście żaliłyżaliłyby,
byłyby żaliłyn żaliłobym,
byłobym żaliłożaliłobyś,
byłobyś żaliłożaliłoby,
byłoby żaliłoimiesłów przymiotnikowy czynny m żalący, nieżalący ż żaląca, nieżaląca żalące, nieżalące n żalące, nieżalące imiesłów przymiotnikowy bierny m żalony, nieżalony żaleni, nieżaleni ż żalona, nieżalona żalone, nieżalone n żalone, nieżalone imiesłów przysłówkowy współczesny żaląc, nie żaląc rzeczownik odczasownikowy żalenie, nieżalenie - (2.1) koniugacja VIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik żalić się czas teraźniejszy żalę się żalisz się żali się żalimy się żalicie się żalą się czas przeszły m żaliłem się żaliłeś się żalił się żaliliśmy się żaliliście się żalili się ż żaliłam się żaliłaś się żaliła się żaliłyśmy się żaliłyście się żaliły się n żaliłom się żaliłoś się żaliło się tryb rozkazujący niech się żalę żal się niech się żali żalmy się żalcie się niech się żalą pozostałe formy czas przyszły m będę się żalił,
będę się żalićbędziesz się żalił,
będziesz się żalićbędzie się żalił,
będzie się żalićbędziemy się żalili,
będziemy się żalićbędziecie się żalili,
będziecie się żalićbędą się żalili,
będą się żalićż będę się żaliła,
będę się żalićbędziesz się żaliła,
będziesz się żalićbędzie się żaliła,
będzie się żalićbędziemy się żaliły,
będziemy się żalićbędziecie się żaliły,
będziecie się żalićbędą się żaliły,
będą się żalićn będę się żaliło,
będę się żalićbędziesz się żaliło,
będziesz się żalićbędzie się żaliło,
będzie się żalićczas zaprzeszły m żaliłem się był żaliłeś się był żalił się był żaliliśmy się byli żaliliście się byli żalili się byli ż żaliłam się była żaliłaś się była żaliła się była żaliłyśmy się były żaliłyście się były żaliły się były n żaliłom się było żaliłoś się było żaliło się było forma bezosobowa czasu przeszłego żalono się tryb przypuszczający m żaliłbym się,
byłbym się żaliłżaliłbyś się,
byłbyś się żaliłżaliłby się,
byłby się żaliłżalilibyśmy się,
bylibyśmy się żaliliżalilibyście się,
bylibyście się żaliliżaliliby się,
byliby się żaliliż żaliłabym się,
byłabym się żaliłażaliłabyś się,
byłabyś się żaliłażaliłaby się,
byłaby się żaliłażaliłybyśmy się,
byłybyśmy się żaliłyżaliłybyście się,
byłybyście się żaliłyżaliłyby się,
byłyby się żaliłyn żaliłobym się,
byłobym się żaliłożaliłobyś się,
byłobyś się żaliłożaliłoby się,
byłoby się żaliłoimiesłów przymiotnikowy czynny m żalący się, nieżalący się ż żaląca się, nieżaląca się żalące się, nieżalące się n żalące się, nieżalące się imiesłów przymiotnikowy bierny m żalony, nieżalony żaleni, nieżaleni ż żalona, nieżalona żalone, nieżalone n żalone, nieżalone imiesłów przysłówkowy współczesny żaląc się, nie żaląc się rzeczownik odczasownikowy żalenie się, nieżalenie się
- przykłady:
- (1.1) Ja nic nie żale (sic!)[1]. → Ja niczego nie żałuję.
- (2.1) — Dlaczego inni mogą, a ja nie? — żaliła się[3].
- synonimy:
- (1.1) zob. żałować
- (2.1) skarżyć się, uskarżać się, wyskarżać się; zob. narzekać
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- prasł. *žaliti sę (skarżyć się) ← czas. str.zwr. od prasł. *žaliti (odczuwać żal)[2]; por. pol. żal + -ić (się); pierwsze poświadczenie w 15. wieku[4]
- uwagi:
- ↑ jeśli nie zaznaczono inaczej, jest to wersja odpowiadająca współczesnym standardom języka ogólnopolskiego
- tłumaczenia:
- (1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: żałować
- (2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: narzekać
- źródła:
- 1 2
Hasło „żalić” w: Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego) w: Hieronim Łopaciński, Prace Filologiczne, t. 4, skł[ad]. gł[ówny]. w Księgarni E[dwarda]. Wende i S[pół]ka, Warszawa 1892, s. 272. - 1 2
Hasło „żalić się” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN. - ↑ Kinga Dunin, Obciach, 1999, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, ISBN 83-08-03648-1.