świnia

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: swiniaŚwinia

świnia (język polski)[edytuj]

świnie (1.1)
świnia (1.2) z prosięciem
świnia (1.3)
świnia (1.8)
wymowa:
IPA[ˈɕfʲĩɲa], AS[śfʹĩńa], zjawiska fonetyczne: zmięk.utr. dźw.nazal.-ni…, wymowa ?/i; lm [ˈɕfʲĩɲɛ]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. Sus scrofa subsp. domesticus[1], zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; zob. też świnia w Wikipedii
(1.2) zool. samica świni (1.1)
(1.3) zool. każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes; zob. też świniokształtne w Wikipedii
(1.4) przen. pot. człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(1.5) przen. pogard. o osobie nikczemnej, podłej
(1.6) przen. wulg. w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowościogólny epitet wyrażający pogardę
(1.7) jedna z gier karcianych; zob. też świnie (gra karciana) w Wikipedii
(1.8) środ. kolej. lokomotywa serii EP08

przymiotnik, forma fleksyjna

(2.1) f lp od: świni
odmiana:
(1.1-8)
przykłady:
(1.1) Moi dziadkowie na wsi trzymają trzy świnie i kozę.
(1.1) Mamy tu oto kawał pieczonej świni i chętnie przysmakiem tym podzielimy się tobą.[2]
(1.2) Nasza świnia Kasia ma osiem prosiaczków.
(1.3) Podczas wizyty w zoo widzieliśmy kilka gatunków świń.
(1.4) Jakaś świnia wywaliła nam pod domem swoje śmieci.
(1.4) Ta świnia Kazik ciągle beka i pierdzi!
(1.4) Pijanica jesteś i świnia zapowietrzona![3]
(1.5) Trzeba być skończoną świnią, żeby oszukiwać dzieci w sklepie.
(1.5) Ty jesteś najmądrzejszy w całej gminie. Wójt to świnia[4]
(1.6) Jesteś głupia, burżujska świnia! Otumanili was kapitaliści i księża swoją faszystowską propagandą i zrobili z was dzikusów.[5]
(1.7) Z nudów zagraliśmy w świnię pięć partii.
(2.1) U rzeźnika na wystawie wisi świnia półtusza i szynka.
składnia:
(1.4-6) świnia z + D.
kolokacje:
świniobicieświniobójświniobójcaświniodzikświniojadświniokształtneświniokształtnyświniopasświniopastwoZatoka Świń
(1.1) hodować / trzymać / tuczyć / odkarmiać / paść / pasać świnie • ferma / hodowla / tucz / wypas / chów świń • karma / pasza dla świń • nakarmić / karmić / futrować / oporządzić / oporządzać / znakować / szczepić świnie • świnia domowabić / ubić / zabić / zaszlachtować / rozebrać / porcjować świnię • pieczona świnia • pomór świńpogłowie świń
(1.2) świnia prosi się / rodzi / karmi
(1.3) dzika świnia • świnia brodataświnia celebeskaświnia karłowataświnia leśnaświnia rzecznaświnia floreskaświnia filipińskaświnia timorskaświnia brodawkowataświnia wietnamskaświnia wisajskaświnia karłowatapolować na świnie
(1.4) ty świnio! • być świnią • ale świnia!
(1.5) być świnią • wyjść na świnię • nie bądź świnią! • ale świnia! • po świńsku
(1.6) ty polska / żydowska / niemiecka / ruska / faszystowska / pedalska / komunistyczna / czerwona / kapitalistyczna / burżuazyjna / czarna świnio!
(1.7) grać / zagrać / grywać / wygrać / przegrać w świnię • siąść / rozdać do świni
synonimy:
(1.1) świniak, nierogacizna, trzoda chlewna; reg. białost. kaban
(1.2) maciora, maciorka, locha
(1.4) świntuch, prosię, cham, prostak
(1.7) świnie
(1.8) ósemka
antonimy:
(1.2) knur, wieprz, wieprzek
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. świniarz m, świniarka f, świniarek m, świniarczyk m, świństwo n, świństewko n, świntuch m, świntucha f, świntuszek m, świntuszka f, świntuszenie n, świniarnia f, świniarstwo n, świniowate nm.-os., świniarnik m, świnnik m, świniec m, świnina f, świniowina f, świńszczyzna f, świniak m, świniowate nm.-os., Świniary nm.-os., Świniarsko n, Świnia f, świnienie n, świnianie n, uświnienie n, poświntuszenie n, naświnienie n, uświnienie n, ześwinie n, wyświnienie n, oświnienie n, świńskość f
zdrobn. świnka f, świneczka f, świniaczek m
zgrub. świniocha f, świniucha f
czas. świnić ndk., świniać ndk., uświnić dk., świntuszyć ndk., poświntuszyć dk., naświnić dk., uświnić się dk., ześwinić dk., wyświnić dk., oświnić dk.
przym. świński, świni, świniowaty, świniarski, świniowaty
przysł. świńsko
związki frazeologiczne:
Brunner, ty świniodopaść jak świnia korytadowcipny jak świnia w trampkachgruby jak świniajeść jak świniakażdy facet to świniapchać się jak świnia do korytakwiczeć jak zarzynana świnialatająca świniamieć wzięcie jak świnia w żydowskim domumęska, szowinistyczna świniaobryty jak dzika świniapijany jak świniapodłożyć świnięryć jak świniasłuchać jak świnia grzmotuświnia go tu przyniosłaświnia też człowiekświń z tobą nie pasałemtarzać się jak świnia w błocietylko świnie siedzą w kinieupić się jak świniaużyć jak Żyd świnizachować się jak świnia / zachowywać się jak świnia w chlewiezatoka świńzdechnąć jak świniaznać się jak świnia na gwiazdach / znać się jak świnia na pietruszcezobaczyć jak świnia niebo
zobacz też: przysłowia o świni
etymologia:
(1.1) prasł. *svinьja
(1.3-7) od (1.1)
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
(1.7) częściej w liczbie mnogiej: „świnie
zobacz też: dziczekdziklochaloszkaknurknurekmacioraodyniecprosiakprosiętucznikwarchlakwieprzwieprzek
zobacz też: chrumkaćchrum chrumkwiczećryjszczecinawieprzowina
zob. też świnia w Wikicytatach
anagram od: wiśnia
tłumaczenia:
źródła:
  1. Hasło Sus scrofa w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia.
  2. Eliza Orzeszkowa: Mirtala
  3. Władysław Reymont: Chłopi
  4. Bolesław Prus: Placówka
  5. Sergiusz Piasecki Zapiski oficera Armii Czerwonej, Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 978-83-88736-90-2, s. 51