zbierać

zbierać (język polski)

wolontariusze zbierają (1.1) śmieci

kobieta zbiera (1.2) herbatę

wymowa:

IPA: [ˈzbʲjɛraʨ̑], AS: [zbʹi ̯erać], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • i → j  i czytane jako /j/ 

znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany (dk. aspekt dokonany zebrać)

(1.1) podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy

(1.2) gromadzić

(1.3) kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś

(1.4) powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

odmiana:

(1.1-4) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		zbierać
czas teraźniejszy		zbieram	zbierasz	zbiera	zbieramy	zbieracie	zbierają
czas przeszły	m	zbierałem	zbierałeś	zbierał	zbieraliśmy	zbieraliście	zbierali
	f	zbierałam	zbierałaś	zbierała	zbierałyśmy	zbierałyście	zbierały
	n	zbierałom (forma potencjalna)	zbierałoś (forma potencjalna)	zbierało
pozostałe formy czas przyszły m będę zbierał, będę zbierać będziesz zbierał, będziesz zbierać będzie zbierał, będzie zbierać będziemy zbierali, będziemy zbierać będziecie zbierali, będziecie zbierać będą zbierali, będą zbierać f będę zbierała, będę zbierać będziesz zbierała, będziesz zbierać będzie zbierała, będzie zbierać będziemy zbierały, będziemy zbierać będziecie zbierały, będziecie zbierać będą zbierały, będą zbierać n będę zbierało (forma potencjalna), będę zbierać będziesz zbierało, będziesz zbierać będzie zbierało, będzie zbierać czas zaprzeszły m zbierałem był zbierałeś był zbierał był zbieraliśmy byli zbieraliście byli zbierali byli f zbierałam była zbierałaś była zbierała była zbierałyśmy były zbierałyście były zbierały były n zbierałom było (forma potencjalna) zbierałoś było (forma potencjalna) zbierało było forma bezosobowa czasu przeszłego zbierano tryb rozkazujący – zbieraj niech zbiera zbierajmy zbierajcie niech zbierają tryb przypuszczający m zbierałbym, byłbym zbierał zbierałbyś, byłbyś zbierał zbierałby, byłby zbierał zbieralibyśmy, bylibyśmy zbierali zbieralibyście, bylibyście zbierali zbieraliby, byliby zbierali f zbierałabym, byłabym zbierała zbierałabyś, byłabyś zbierała zbierałaby, byłaby zbierała zbierałybyśmy, byłybyśmy zbierały zbierałybyście, byłybyście zbierały zbierałyby, byłyby zbierały n zbierałobym, byłobym zbierało (formy potencjalne) zbierałobyś, byłobyś zbierało (formy potencjalne) zbierałoby, byłoby zbierało imiesłów przymiotnikowy czynny m zbierający, niezbierający f zbierająca, niezbierająca zbierające, niezbierające n zbierające, niezbierające imiesłów przymiotnikowy bierny m zbierany zbierani f zbierana zbierane n zbierane imiesłów przysłówkowy współczesny zbierając, nie zbierając rzeczownik odczasownikowy zbieranie, niezbieranie

przykłady:

(1.1) Pokojówka długo zbierała potłuczone szkło z podłogi.

(1.2) Historyk jeździł po bibliotekach całej Polsce i zbierał materiały do swojej pracy.

(1.3) Krzyś od wielu lat zbiera znaczki pocztowe.

(1.4) Major rozkazał sierżantowi zebrać podwładnych na apel.

składnia:

(1.1) zbierać + B. biernik (nie zbierać + D. dopełniacz) z + D. dopełniacz

(1.2-4) zbierać + B. biernik (nie zbierać + D. dopełniacz)

kolokacje:

(1.1) zbierać okruchy / monety / śmiecie / … z podłogi / ze stołu / z ziemi / …

(1.3) zbierać znaczki pocztowe / stare monety / autografy / …

synonimy:

(1.1) podnosić

(1.2) gromadzić

(1.3) kolekcjonować

(1.4) zwoływać, przywoływać

antonimy:

(1.1) rozsypywać, rozrzucać

(1.2) oddawać

(1.3) rozdawać

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik zbieranie n rodzaj nijaki, zebranie n rodzaj nijaki, zbieracz m rodzaj męski, zbiorowość f rodzaj żeński, zbiór m rodzaj męski, zbiórka f rodzaj żeński, zebrani m.-os. rodzaj męskoosobowy, zbieractwo n rodzaj nijaki

czas. czasownik zebrać, zbierać się ndk. aspekt niedokonany, brać ndk. aspekt niedokonany

przym. przymiotnik zbiorczy, zbieracki

związki frazeologiczne:

zbierać śmietankę

etymologia:

uwagi:

nie mylić z zabierać

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) pick, pick up; (1.2) gather; (1.3) collect; (1.4) summon, call, rally
• arabski: (1.1) جمع ,لم ,التقط (1.2) ;قطف ,جنى
• dolnołużycki: (1.1) zběraś
• duński: (1.1) samle; (1.2) samle; (1.3) samle; (1.4) samle
• hiszpański: (1.1) recoger; (1.2) recoger; (1.3) coleccionar; (1.4) reunir, convocar
• interlingua: (1.2) assemblar
• kazachski: (1.1) жинау, жию; (1.2) жинау, жию; (1.3) жинау, жию; (1.4) жинау, жию
• niemiecki: (1.1) sammeln; (1.2) sammeln; (1.3) sammeln; (1.4) sammeln
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.?)
• rosyjski: (1.1) собирать; (1.2) собирать; (1.3) собирать; (1.4) собирать
• sycylijski: (1.1) affirrari
• szwedzki: (1.1) samla; (1.2) samla; (1.3) samla; (1.4) samla

źródła: