strzelać

strzelać (język polski)

żołnierz strzela (1.1) do celu

napastnik strzela (1.6) do bramki

marynarz strzela (1.7) w niebo

wymowa:

IPA: [ˈsṭʃɛlaʨ̑], AS: [sṭšelać], zjawiska fonetyczne: utr. dźw. utrata dźwięczności • udziąs. udziąsłowienie 

znaczenia:

czasownik niedokonany (dk. aspekt dokonany strzelić)

(1.1) oddawać strzał z broni

(1.2) przen. przenośnie uderzać

(1.3) przen. przenośnie dawać dźwięk podobny do wydawanego przez broń palną

(1.4) pot. potocznie, przen. przenośnie zrobić coś szybko, nagle lub wyraziście

(1.5) pot. potocznie dawać zgadywaną odpowiedź na pytanie

(1.6) sport. termin sportowy kierować piłkę do bramki

(1.7) środ. środowiskowy żegl. żeglarstwo, żegluga, żeglarski zdejmować pozycję ciała niebieskiego sekstantem

odmiana:

(1.1-7) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		strzelać
czas teraźniejszy		strzelam	strzelasz	strzela	strzelamy	strzelacie	strzelają
czas przeszły	m	strzelałem	strzelałeś	strzelał	strzelaliśmy	strzelaliście	strzelali
	f	strzelałam	strzelałaś	strzelała	strzelałyśmy	strzelałyście	strzelały
	n	strzelałom (forma potencjalna)	strzelałoś (forma potencjalna)	strzelało
pozostałe formy czas przyszły m będę strzelał, będę strzelać będziesz strzelał, będziesz strzelać będzie strzelał, będzie strzelać będziemy strzelali, będziemy strzelać będziecie strzelali, będziecie strzelać będą strzelali, będą strzelać f będę strzelała, będę strzelać będziesz strzelała, będziesz strzelać będzie strzelała, będzie strzelać będziemy strzelały, będziemy strzelać będziecie strzelały, będziecie strzelać będą strzelały, będą strzelać n będę strzelało (forma potencjalna), będę strzelać będziesz strzelało, będziesz strzelać będzie strzelało, będzie strzelać czas zaprzeszły m strzelałem był strzelałeś był strzelał był strzelaliśmy byli strzelaliście byli strzelali byli f strzelałam była strzelałaś była strzelała była strzelałyśmy były strzelałyście były strzelały były n strzelałom było (forma potencjalna) strzelałoś było (forma potencjalna) strzelało było forma bezosobowa czasu przeszłego strzelano tryb rozkazujący – strzelaj niech strzela strzelajmy strzelajcie niech strzelają tryb przypuszczający m strzelałbym, byłbym strzelał strzelałbyś, byłbyś strzelał strzelałby, byłby strzelał strzelalibyśmy, bylibyśmy strzelali strzelalibyście, bylibyście strzelali strzelaliby, byliby strzelali f strzelałabym, byłabym strzelała strzelałabyś, byłabyś strzelała strzelałaby, byłaby strzelała strzelałybyśmy, byłybyśmy strzelały strzelałybyście, byłybyście strzelały strzelałyby, byłyby strzelały n strzelałobym, byłobym strzelało (formy potencjalne) strzelałobyś, byłobyś strzelało (formy potencjalne) strzelałoby, byłoby strzelało imiesłów przymiotnikowy czynny m strzelający, niestrzelający f strzelająca, niestrzelająca strzelające, niestrzelające n strzelające, niestrzelające imiesłów przymiotnikowy bierny m strzelany strzelani f strzelana strzelane n strzelane imiesłów przysłówkowy współczesny strzelając, nie strzelając rzeczownik odczasownikowy strzelanie, niestrzelanie

przykłady:

(1.1) Miał Apollo serdecznego przyjaciela w młodym Hiakintosie, którego uczył strzelać z łuku i grać na cytrze. Tymczasem Zefir, bożek łagodnego wiatru, tak pokochał pięknego młodzieńca, że nie mógł znieść, iż ów porzuca jego towarzystwo dla olimpijskiego boga.

składnia:

(1.1) strzelać z + D. dopełniacz • strzelać do + D. dopełniacz

kolokacje:

(1.1) strzelać z pistoletu / łuku / kuszy / procy

(1.7) strzelać w słońce / w księżyc / w gwiazdę / w niebo

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik ostrzał m rodzaj męski, postrzał m rodzaj męski, postrzelenie n rodzaj nijaki, strzał m rodzaj męski, strzała f rodzaj żeński, strzałka f rodzaj żeński, strzałowy m rodzaj męski, strzelec m rodzaj męski, strzeliwo n rodzaj nijaki, strzelnica f rodzaj żeński, strzelectwo n rodzaj nijaki, strzelanie n rodzaj nijaki, strzelanina f rodzaj żeński, wystrzał m rodzaj męski, zastrzał m rodzaj męski

czas. czasownik strzelić, ostrzelać dk. aspekt dokonany, postrzelić dk. aspekt dokonany, rozstrzelać dk. aspekt dokonany, ustrzelić dk. aspekt dokonany, wystrzelić dk. aspekt dokonany, zastrzelić dk. aspekt dokonany

przym. przymiotnik postrzelony, strzałowy, strzelecki, strzelniczy, wystrzałowy, strzelisty

związki frazeologiczne:

strzelać oczami • strzelić sobie w łeb • prosto jak strzelił • człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi • coś strzeliło komuś do łba • strzelić byka • strzelić gafę

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) shoot
• baskijski: (1.1) su egin, tiro egin; (1.6) jaurti, bota
• boloński: (1.1) sparèr, tirèr
• esperanto: (1.1) pafi
• hiszpański: (1.1) disparar; (1.5) disparar; (1.6) disparar, tirar
• jidysz: (1.1) שיסן
• rosyjski: (1.1) стрелять
• szwedzki: (1.1) skjuta; (1.6) skjuta
• włoski: (1.1) sparare

źródła: