ssać

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: sacsaçsắc

ssać (język polski)[edytuj]

kobieta ssie (1.1) napój
małpka ssie (1.2) mleko
dziewczynka ssie (1.3) lizak
niemowlę ssie (1.4) palce
pompa ssie (1.5) wodę ze stawu
wymowa:
IPA[sːaʨ̑], AS[•sać], zjawiska fonetyczne: gemin.
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) pić wyciągając z czegoś płyn ustami
(1.2) o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki
(1.3) powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu
(1.4) trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem
(1.5) odprowadzać płyn, gaz lub drobne przedmioty za pomocą podciśnienia
odmiana:
(1.1-5) koniugacja IX: w czasie teraźniejszym: ssę (a nie ⊗ssię ani ⊗ssam), ssiesz, ssie, ssiemy, ssiecie, ssą; w trybie rozkazującym: ssij
przykłady:
(1.1) Moje dzieci wolą ssać skondensowane kakao z tubki niż je rozpuszczać w szklance wody.
(1.2) Kubuś, gdy ssie, to zawsze zamyka oczka.
(1.2) Gdy Margot stanik swój rozpinała, / By miał kotek, biedactwo, co ssać / Biegła nas, biegła nas cała zgraja, / By popa-pa-pa-pa-pa-patrzeć[1]
(1.3) Tomek lubi ssać landrynki.
(1.4) Niektóre przedszkolaki mają zły nawyk ssania kciuka.
(1.5) Odkurzacz zawsze z jednej strony ssie, a z drugiej dmucha.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1-4) pot. środ. cyckać; daw. sysać
(1.3) ciumkać
(1.5) zasysać
antonimy:
(1.1) (1.5) dmuchać
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. ssanie n, ssak m, ssawka f, ssawa f, przyssawka f, ssacz m, ssaczka f, osesek m; daw. sys m, sysak m, sysałka f, sysadło n, sysanie n, syseczka f, sysołek m[2]
czas. wysysać / wyssać, odessać / odsysać, zasysać / zassać, przyssać / przyssać; daw. sysać[2]
przym. ssący, ssaczy, wyssany, przyssany, odessany
przysł. ssąco
związki frazeologiczne:
pokorne cielę dwie matki ssiewyssać z mlekiem matkissać komuś
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Georges Brassens Dzielna Margot, tłumaczenie Filip Łobodziński
  2. 2,0 2,1 Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. 6, s. 545, Warszawa 1900–1927.