ssać

ssać (język polski)

kobieta ssie (1.1) napój

małpka ssie (1.2) mleko

dziewczynka ssie (1.3) lizak

niemowlę ssie (1.4) palce

pompa ssie (1.5) wodę ze stawu

wymowa:

IPA: [sːaʨ̑], AS: [•sać], zjawiska fonetyczne: gemin. geminata 

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) pić wyciągając z czegoś płyn ustami

(1.2) o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki

(1.3) powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu

(1.4) trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem

(1.5) odprowadzać płyn, gaz lub drobne przedmioty za pomocą podciśnienia

odmiana:

(1.1-5) koniugacja IX: w czasie teraźniejszym: ssę (a nie ⊗ssię ani ⊗ssam), ssiesz, ssie, ssiemy, ssiecie, ssą; w trybie rozkazującym: ssij

przykłady:

(1.1) Moje dzieci wolą ssać skondensowane kakao z tubki niż je rozpuszczać w szklance wody.

(1.2) Kubuś, gdy ssie, to zawsze zamyka oczka.

(1.2) Gdy Margot stanik swój rozpinała, / By miał kotek, biedactwo, co ssać / Biegła nas, biegła nas cała zgraja, / By popa-pa-pa-pa-pa-patrzeć…

(1.3) Tomek lubi ssać landrynki.

(1.4) Niektóre przedszkolaki mają zły nawyk ssania kciuka.

(1.5) Odkurzacz zawsze z jednej strony ssie, a z drugiej dmucha.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1-4) pot. potocznie środ. środowiskowy cyckać; daw. dawniej, dawny sysać

(1.3) ciumkać

(1.5) zasysać

antonimy:

(1.1) (1.5) dmuchać

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik ssanie n rodzaj nijaki, ssak m rodzaj męski, ssawka f rodzaj żeński, ssawa f rodzaj żeński, przyssawka f rodzaj żeński, ssacz m rodzaj męski, ssaczka f rodzaj żeński, osesek m rodzaj męski; daw. dawniej, dawny sys m rodzaj męski, sysak m rodzaj męski, sysałka f rodzaj żeński, sysadło n rodzaj nijaki, sysanie n rodzaj nijaki, syseczka f rodzaj żeński, sysołek m rodzaj męski

czas. czasownik wysysać / wyssać, odessać / odsysać, zasysać / zassać, przyssać / przyssać; daw. dawniej, dawny sysać

przym. przymiotnik ssący, ssaczy, wyssany, przyssany, odessany

przysł. przysłówek ssąco

związki frazeologiczne:

pokorne cielę dwie matki ssie • wyssać z mlekiem matki • ssać komuś

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) suck
• arabski: (1.1) مص
• dolnołużycki: (1.1) cycaś
• duński: (1.1) suge
• esperanto: (1.1) suĉi; (1.2) mamsuĉi
• górnołużycki: (1.1) cycać
• hiszpański: (1.1) chupar, succionar, sorber; (1.2) mamar; (1.3) chupar; (1.4) chupar, succionar; (1.5) aspirar, succionar
• jidysz: (1.1-2) זויגן (zojgn); (1.3) סמאָקטשען (smokczen)
• niemiecki: (1.1) saugen
• rosyjski: сосать

źródła: