ranić

ranić (język polski)

wymowa:

IPA: [ˈrãɲiʨ̑], AS: [rãńić], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • nazal. nazalizacja 

znaczenia:

czasownik

(1.1) zadać ranę

(1.2) powodować kaleczenie

(1.3) przen. przenośnie sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia

czasownik zwrotny ranić się

(2.1) zadać ranę samemu sobie

(2.2) ulegać kaleczeniu

(2.3) przen. przenośnie sprawiać przykrość sobie wzajemnie

odmiana:

(1.1-3) koniugacja VIa

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		ranić
czas teraźniejszy		ranię	ranisz	rani	ranimy	ranicie	ranią
czas przeszły	m	raniłem	raniłeś	ranił	raniliśmy	raniliście	ranili
	f	raniłam	raniłaś	raniła	raniłyśmy	raniłyście	raniły
	n	raniłom (forma potencjalna)	raniłoś (forma potencjalna)	raniło
pozostałe formy czas przyszły m będę ranił, będę ranić będziesz ranił, będziesz ranić będzie ranił, będzie ranić będziemy ranili, będziemy ranić będziecie ranili, będziecie ranić będą ranili, będą ranić f będę raniła, będę ranić będziesz raniła, będziesz ranić będzie raniła, będzie ranić będziemy raniły, będziemy ranić będziecie raniły, będziecie ranić będą raniły, będą ranić n będę raniło (forma potencjalna), będę ranić będziesz raniło, będziesz ranić będzie raniło, będzie ranić czas zaprzeszły m raniłem był raniłeś był ranił był raniliśmy byli raniliście byli ranili byli f raniłam była raniłaś była raniła była raniłyśmy były raniłyście były raniły były n raniłom było (forma potencjalna) raniłoś było (forma potencjalna) raniło było forma bezosobowa czasu przeszłego raniono tryb rozkazujący – rań niech rani rańmy rańcie niech ranią tryb przypuszczający m raniłbym, byłbym ranił raniłbyś, byłbyś ranił raniłby, byłby ranił ranilibyśmy, bylibyśmy ranili ranilibyście, bylibyście ranili raniliby, byliby ranili f raniłabym, byłabym raniła raniłabyś, byłabyś raniła raniłaby, byłaby raniła raniłybyśmy, byłybyśmy raniły raniłybyście, byłybyście raniły raniłyby, byłyby raniły n raniłobym, byłobym raniło (formy potencjalne) raniłobyś, byłobyś raniło (formy potencjalne) raniłoby, byłoby raniło imiesłów przymiotnikowy czynny m raniący, nieraniący f raniąca, nieraniąca raniące, nieraniące n raniące, nieraniące imiesłów przymiotnikowy bierny m raniony ranieni f raniona ranione n ranione imiesłów przysłówkowy współczesny raniąc, nie raniąc rzeczownik odczasownikowy ranienie, nieranienie

(2.1-3) koniugacja VIa

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		ranić się
czas teraźniejszy		ranię się	ranisz się	rani się	ranimy się	ranicie się	ranią się
czas przeszły	m	raniłem się	raniłeś się	ranił się	raniliśmy się	raniliście się	ranili się
	f	raniłam się	raniłaś się	raniła się	raniłyśmy się	raniłyście się	raniły się
	n	raniłom się (forma potencjalna)	raniłoś się (forma potencjalna)	raniło się
pozostałe formy czas przyszły m będę się ranił, będę się ranić będziesz się ranił, będziesz się ranić będzie się ranił, będzie się ranić będziemy się ranili, będziemy się ranić będziecie się ranili, będziecie się ranić będą się ranili, będą się ranić f będę się raniła, będę się ranić będziesz się raniła, będziesz się ranić będzie się raniła, będzie się ranić będziemy się raniły, będziemy się ranić będziecie się raniły, będziecie się ranić będą się raniły, będą się ranić n będę się raniło (forma potencjalna), będę się ranić będziesz się raniło, będziesz się ranić będzie się raniło, będzie się ranić czas zaprzeszły m raniłem się był raniłeś się był ranił się był raniliśmy się byli raniliście się byli ranili się byli f raniłam się była raniłaś się była raniła się była raniłyśmy się były raniłyście się były raniły się były n raniłom się było (forma potencjalna) raniłoś się było (forma potencjalna) raniło się było forma bezosobowa czasu przeszłego raniono się tryb rozkazujący – rań się niech się rani rańmy się rańcie się niech się ranią tryb przypuszczający m raniłbym się, byłbym się ranił raniłbyś się, byłbyś się ranił raniłby się, byłby się ranił ranilibyśmy się, bylibyśmy się ranili ranilibyście się, bylibyście się ranili raniliby się, byliby się ranili f raniłabym się, byłabym się raniła raniłabyś się, byłabyś się raniła raniłaby się, byłaby się raniła raniłybyśmy się, byłybyśmy się raniły raniłybyście się, byłybyście się raniły raniłyby się, byłyby się raniły n raniłobym się, byłobym się raniło (formy potencjalne) raniłobyś się, byłobyś się raniło (formy potencjalne) raniłoby się, byłoby się raniło imiesłów przymiotnikowy czynny m raniący się, nieraniący się f raniąca się, nieraniąca się raniące się, nieraniące się n raniące się, nieraniące się imiesłów przymiotnikowy bierny m raniony ranieni f raniona ranione n ranione imiesłów przysłówkowy współczesny raniąc się, nie raniąc się rzeczownik odczasownikowy ranienie się, nieranienie się

przykłady:

(1.1) Oskarżony odpowiada przed sądem za to, że w afekcie ranił sąsiada sztychówką.

(1.3) Twoje niesprawiedliwe traktowanie rani mnie mocno.

(2.2) Przeciskając się przez chaszcze, mój pies lekko ranił się w łapę.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) kaleczyć

(2.1) kaleczyć się

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik rana f rodzaj żeński, ranka f rodzaj żeński, ranny m rodzaj męski, ranna f rodzaj żeński

czas. czasownik poranić, zranić

związki frazeologiczne:

język rani bardziej niż żelazo • ranić do żywego • ranić serce • ranić dumę • ranić próżność • ranić ego

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• arabski: (1.1-2) جرح ,آذى
• esperanto: (1.1-2) vundi
• hiszpański: (1.1-2) herir; (2.1) herirse
• nowogrecki: (1.1-2) πληγώνω; (2.1) πληγώνομαι

źródła: