Aneks:YIVO
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Zobacz też Żydowski Instytut Naukowy w Wikipedii.
[edytuj] Alfabet Jidysz i jego transliteracja
Poniższa tabela prezentuje alfabet jidysz podług słownika Uriela Weinreicha English-Yiddish-English Dictionary (Weinreich 1968). Transliteracje są zaczerpnięte z tego samego źródła, gdzie są przedstawione jako "odpowiedniki fonetyczne". Transliteracja YIVO jest międzynarodowym standardem. Transliteracja Harkavy'ego z roku 1898 została załączona tylko dla porównania. Transkrypcja IPA odpowiada przykładom dźwiękowym w zalecanej przez YIVO wymowie, zamieszczonej na stronie http://yivo.org/about/index.php?tid=57&aid=275. Transkrypcja fonetyczna jest transkrypcją zwyczajową, stosowaną w polskojęzycznych publikacjach Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie i jako taka, choć bardziej zrozumiała dla ludzi posługujących się językiem polskim, nie stanowi żadnego oficjalnego standardu.
| Symbol | Transliteracja YIVO | Transliteracja Harkavy'ego | Transkrypcja IPA | Transkrypcja fonetyczna | Nazwa litery | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| א | (brak) | (brak) | (brak) | (brak) | sztumer alef | Nie wymawia się jej i nie transkrybuje. Oznacza tylko, że sylaba zaczyna się od wymawianego ו ,י, lub złożenia tych liter. |
| אַ | a | a | a | a | pasech alef | |
| אָ | o | o | ɔ | o | komec alef | |
| ב | b | b | b | b | bejs | |
| בֿ | v | v | v | w | wejs | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
| ג | g | g | g | g | giml | |
| ד | d | d | d | d | dalet | |
| דז | dz | (brak) | ʣ | dz | dalet zajen | |
| דזש | dzh | (brak) | ʤ | dż | dalet zajen szin | |
| ה | h | h | h | h | hej | |
| ו | u | u | ʊ | u | wow | |
| וּ | u | (brak) | ʊ | u | melupm wow | Używane tylko w sąsiedztwie ו albo przed י. |
| װ | v | v | v | w | cwej wown | |
| ױ | oy | oi | ɔj | oj | wow jud | |
| ז | z | z | z | z | zajen | |
| זש | zh | zh | ʒ | ż | zajen szin | |
| ח | kh | ch | x | ch | ches | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
| ט | t | t | t | t | tes | |
| טש | tsh | (brak) | ʧ | cz | tes szin | |
| י | y, i | y, i | j, i | j, i | jud | Spółgłoskowe [j] na początku sylaby (z wyjątkiem wystąpienia po א). W innych przypadkach samogłoskowe [i]. |
| יִ | i | (brak) | i | i | chirek jud | Używane jedynie po spółgłoskowym י lub w sąsiedztwie innej samogłoski. |
| ײ | ey | ei, ai | ɛj | ej | cwej judn | |
| ײַ | ay | (brak) | aj | aj | pasech cwej judn | |
| כּ | k | k | k | k | kof | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
| כ | kh | ch | x | ch | chof | |
| ך | kh | ch | x | ch | lange chof | Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu. |
| ל | l | l | l, ʎ | l | lamed | |
| מ | m | m | m | m | mem | |
| ם | m | m | m | m | szlos mem | Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu. |
| נ | n | n | n | n | nun | |
| ן | n, m | n, m | n, ŋ, m | n, m | lange nun | Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu. |
| ס | s | s | s | s | samech | |
| ע | e | e | ɛ | e | ajen | |
| פּ | p | p | p | p | pej | Nie ma odrębnej formy końcowej. |
| פֿ | f | f | f | f | fej | |
| ף | f | f | f | f | lange fej | Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu. |
| צ | ts | tz | ʦ | c | cadek | |
| ץ | ts | tz | ʦ | c | lange cadek | Forma końcowa. Używana tylko na końcu wyrazu. |
| ק | k | k | k | k | kuf | |
| ר | r | r | ʀ | r | rejsz | |
| ש | sh | sh | ʃ | sz | szin | |
| שׂ | s | s | s | s | sin | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
| תּ | t | t | t | t | tof | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
| ת | s | s | s | s | sof | Używana tylko w słowach pochodzenia hebrajskiego. |
