pierścień

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

pierścień (język polski)[edytuj]

pierścień (1.1)
pierścień (1.2) ludzi
pierścienie (1.3) dżdżownicy
pierścienie (1.4) Saturna
pierścień (1.5)
pierścienie (1.7)
pierścienie (1.8)
wymowa:
IPA[ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ], AS[pʹi ̯erʹśćė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.i → j  wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; zob. też pierścień (biżuteria) w Wikipedii
(1.2) krąg naokoło czegoś
(1.3) zool. u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała; zob. też pierścienice w Wikipedii
(1.4) astr. pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planety w obszarze o kształcie dysku; zob. też pierścienie planetarne w Wikipedii
(1.5) inform. jedna z topologii sieci lokalnych; zob. też topologia pierścienia w Wikipedii
(1.6) mat. rodzaj struktury algebraicznej; zob. też pierścień (matematyka) w Wikipedii
(1.7) bot. słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym
(1.8) techn. część urządzenia o kształcie koła z otworem
odmiana:
(1.1-8)
przykłady:
(1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)[1]
(1.2) Żmudzini wnet wsiedli im na karki, atoli Niemcy, zarzuciwszy na plecy tarcze i tnąc od przodu i na boki, rozerwali otaczający ich pierścień, rozpuścili konie i poczęli gnać na kształt huraganu ku wschodowi.[2]
(1.3) Ciało dżdżownicy składa się z wielu pierścieni.
(1.4) (…) właśnie zdążają pod cerkiew na obserwacje pierścieni Saturna (…)[3]
(1.6) Ciało to pierścień przemienny, w którym każdy niezerowy element jest odwracalny.
składnia:
kolokacje:
(1.1) złoty pierścień
(1.2) otoczyć pierścieniem • pierścień obwodnicy
(1.6) pierścień wielomianów • pierścień liczb całkowitych • pierścień przemiennyteoria pierścieni
(1.8) pierścień zaciskowy / tłokowy / regulacyjnypierścień dyszowypierścień pośredni
synonimy:
(1.1) sygnet
(1.2) krąg, kordon, koło
(1.3) metamer, segment
(1.7) słój
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. podpierścień m, pierścienica f
zdrobn. pierścionek m, pierścioneczek m
przym. pierścieniowy
związki frazeologiczne:
pierścień Aladyna
etymologia:
od parst albo pirst, czyli dawnej nazwy każdego z czterech palców ręki (poza kciukiem)[4]
uwagi:
zob. też pierścień w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
  1. Bolesław Prus: Faraon
  2. Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy
  3. Stefan Żeromski: Wybieg instynktu
  4. Obcy język polski: (22) Zostaniesz kiedyś sam jak palec